Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka

Chinki będą mogły rodzić nawet troje dzieci. Władze komunistyczne luzują politykę ograniczającą liczbę dzieci w rodzinach w obliczu poważnego kryzysu demograficznego w kraju. Pytanie, czy ta decyzja rzeczywiście zmieni Chiny ze społeczeństwa emerytów i starców w kraj młodych ludzi, którzy zbudują potęgę, o jakiej marzą chińscy komuniści.  

W Kanadzie szok po odnalezieniu zbiorowego grobu kilkuset dzieci rdzennych mieszkańców kraju, przetrzymywanych w jednej ze szkół rezydencyjnych. Na czym polegał system, którego celem było wykorzenienie i odebranie rdzennej kultury tysiącom kanadyjskich Indian?  

Unia Europejska zapowiada, że będzie wspierać drobne i średnie przedsiębiorstwa zamiast molochów produkujących żywność przemysłowo. Dlaczego wcześniej tego nie robiła?  

Stambuł ma nowy meczet. Tym razem na placu, który od lat stanowi centrum działań opozycyjnych w stolicy Turcji. Kolejna symboliczna pieczęć pokazująca jak kraj zmienia się pod rządami prezydenta Erdogana.  

Rosja aresztuje opozycjonistę na pokładzie polskiego samolotu. Czy po porwaniu Ramana Pratasiewicza linie lotnicze stają się areną walki politycznej między Białorusią i Rosją a Unią Europejską?  

Opowiemy także o manii przepraszania, której ulega coraz więcej polityków – nie bez powodu i nie bez satysfakcji.

Czy dziś nastąpi koniec rządów Benjamina Netanjahu w Izraelu? Dwaj politycy, których nie łączy nic poza chęcią przejęcia władzy, mają czas do północy, by ogłosić porozumienie. Jak będzie wyglądał nowy Izrael? Czy nowy rząd, być może poparty przez izraelskich Arabów, oznacza zmianę Izraela w polityce wobec Palestyńczyków?

Gość - Konstanty Gebert

Prezydent Baszar al-Assad wygrywa wybory w Syrii zdobywając ponad 95 procent głosów. Dla opozycji i świata zachodniego te wybory to farsa, ale dla reżimu syryjskiego potwierdzenie, że brutalne metody oraz wsparcie Iranu i Rosji działają. Co dalej z Syrią?

Prezydent Biden wzywa amerykańskie agencje wywiadowcze do wzmożenia dochodzenia w sprawie początków pandemii. Amerykanie nie wykluczają, że wirus wydostał się, wskutek wypadku, z chińskiego laboratorium. Chińczycy mówią o kampanii oszczerstw.

W Mali kolejny zamach stanu – drugi w ciągu ostatnich miesięcy. Dlaczego ten kraj jest tak niestabilny?

Wybucha wulkan Nyiragongo na pograniczu Demokratycznej Republiki Konga i Rwandy. 700-tysięczne miasto Goma częściowo zalane lawą. Czy wybuchy wulkanów da się przewidzieć?

Organizacja cyberprzestępcza o nazwie DarkSide sieje popłoch wśród zachodnich firm. Rosjanie mogą spać spokojnie. Dlaczego tak łatwo wymusić okup od wielkich korporacji przy pomocy nowoczesnych cyberataków?

Zapytamy również o grób nieznanego migranta. Gdzie go szukać?

Współpracownicy i rodzina Ramana Pratasiewicza i Sofii Sapegi, aresztowanych przez białoruskie służby, wzywają wspólnotę międzynarodową do aktywnych działań na rzecz ich uwolnienia. W przeciwnym wypadku grozi im śmierć – tak twierdzi matka Pratasiewicza. Prezydent Łukaszenka broni decyzji o zmuszeniu samolotu do lądowania i oskarża Zachód o mieszanie się w białoruskie sprawy. W tle wyraźne ocieplenie relacji amerykańsko-rosyjskich i zapowiedź szczytu Biden-Putin w połowie czerwca.

Gość - Wojciech Konończuk

Francuscy policjanci i wojskowi protestują przeciwko systemowi, na którym opiera się bezpieczeństwo wewnętrzne w kraju. I nie tylko przeciwko temu. Tysiące funkcjonariuszy demonstruje na ulicach, dwa listy otwarte wywołują poruszenie opinii publicznej. Czy Francji potrzebna jest fundamentalna zmiana społeczna?

Węgierska opozycja jednoczy się przed przyszłorocznymi wyborami. Wiktor Orban po raz pierwszy od bardzo dawna staje przed realną wizją porażki. Dlaczego?

Chile chce napisać nową konstytucję. Ma ona zasadniczo zmienić sposób życia w kraju, który dopiero teraz pozbywa się praw ustanowionych w czasach dyktatury Pinocheta.

Cypr – piękna wyspa, szkoda że podzielona, zasklepiona w historii i – jak na razie – bez szans na rozwiązanie swoich największych problemów. Porozmawiamy z autorem nowej książki na ten temat.

Opowiemy także o dwóch niedźwiedziach uśpionych niedawno na Słowacji i zadamy pytanie: czy dzikie zwierzęta mogą i powinny żyć obok ludzi?

Nie kończą się naloty Izraela na Strefę Gazy, Palestyńczycy ciągle ostrzeliwują Izrael rakietami. Rośnie liczba ofiar i dramat ludności Gazy. Strajk generalny Palestyńczyków, wspólnota międzynarodowa naciska – na razie bezskutecznie na uczestników konfliktu by ustanowić rozejm. Dlaczego tak wielu Palestyńczyków nie widzi innej możliwości poza walką zbrojną z Izraelem?

Gość: Ines Abdel Razek

Trwa brutalna wymiana ognia między Izraelem a Strefą Gazy, a w samym Izraelu dochodzi do dramatycznych starć między Żydami a Arabami. Podpalenia, pobicia i nawet lincze – tak dziś wygląda sytuacja w miastach, gdzie Żydzi i Arabowie mieszkają wspólnie. Jak wyjść z tego kręgu przemocy?

Czy państwa europejskie bezprawnie blokują granice przed migrantami i przyczyniają się do śmierci tysięcy ludzi? Co dzieje się z uchodźcami w trakcie pandemii?

W Belgii powstało największe w Europie centrum handlu i przerzutu narkotyków. Jak do tego doszło?

Amerykański rurociąg zaatakowany skutecznie przez cybergangsterów. Przepływ ropy na wschodnim wybrzeżu był sparaliżowany przez kilka dni. Jak to wydarzenie ma się do budowy gazociągów na Morzu Bałtyckim?

Czy drzewa pochłaniają CO2? Pochłaniają. Czy w związku z tym sadzenie lasów może nas ochronić przed skutkami zmian klimatu? No, to już nie jest takie jasne.

Opowiemy też o tym dlaczego politycy lubią pokazywać się w towarzystwie zwierząt, zwłaszcza puchatych.

Największa od lat wymiana ognia między Strefą Gazy a Izraelem. Protesty Palestyńczyków w Izraelu, brutalnie tłumione przez wojsko i policję. W tle pytania o kształt polityki bliskowschodniej – Czy prezydent Biden utrzyma bezwarunkowe poparcie USA dla Izraela, czy przetrwają wypracowane za prezydentury Trumpa świeże umowy tego kraju z krajami arabskimi. I jak rozumieć wznowienie rozmów między Iranem a Arabią Saudyjską, śmiertelnymi wrogami i pretendentami do rządów - nie tylko dusz - na Bliskim Wschodzie.

Gość - Łukasz Fyderek

W majowym Raporcie o książkach pójdziemy szlakiem utworów pisanych o matkach, lub dla matek, przez pisarzy z odmiennych literackich światów. Na tej mapie obok Tadeusza Różewicza spotkamy takich autorów jak Tove Jansson, Cezary Harasimowicz czy Marcin Wicha. Marcin Wicha wystąpi w podwójnej roli bo opowie także o swojej najnowszej książce pt. „Kierunek zwiedzania”.

W programie pojawi się również Stefan Szczepłek z majową nowością pt. „Mecze polskich spraw”. Zaprasza Agata Kasprolewicz.

Wszystkie fragmenty literackie w dzisiejszym odcinku Raportu o książkach przeczytał i zinterpretował Robert Czebotar.

Goście:

Cezary Harasimowicz

Stefan Szczepłek

Marcin Wicha

Stany Zjednoczone popierają zawieszenie praw własności do szczepionek na Covid-19. Unia Europejska podzielona w tej sprawie. Czy zawieszenie patentów przyczyni się do lepszego rozdziału szczepionek, czy spowoduje chaos i zagrozi innowacjom w produkcji leków?

W Kolumbii masowe protesty przeciwko polityce władz. Zaczęło się od podatków, dziś chodzi już o zmianę całego systemu rządów.

Australia zamyka granice dla własnych obywateli powracających z Indii. Łamiącym zakaz grozi nawet pięcioletnie więzienie. Jak daleko jesteśmy gotowi ograniczać prawa jednostki w obawie przed koronawirusem?

Niemcy szykują się na rewolucję pod rządami Zielonych. Pytanie, czy ich zwyżka popularności to tylko wybryk sondażowy, czy zapowiedź zwycięstwa w nadchodzących wyborach.

Algorytmy ocenią naszą zdolność kredytową po wyrazie twarzy, a banki na tej podstawie udzielą nam pożyczki, bądź nie. I co w tym złego?