Reportaże i dokumenty Polskiego Radia

Dziś niewielu wczasowiczów oblegających wyspę Uznam wie, że Świnoujście jeszcze kilkadziesiąt lat temu Rosjanami stało. To opinia m. in. Ryszarda Szczepańskiego - szefa jednego z biur turystycznych - "Fregata", który w latach 90. dokumentował jako filmowiec pozostawione w Świnoujściu nieruchomości po jednostce wojskowej Federacji Rosyjskiej. To właśnie ta jednostka bojowa - Brygada Kutrów torpedowych Floty Bałtyckiej Federacji Rosyjskiej jako ostatnia opuściła Polskę 28.10.1992 roku. Co zostawili po sobie Sowieci w Świnoujściu?

Jak zrobić filmik na TikToka? Michał Kuryłek jest finalistą Nieprzeciętnych 2022. Prowadzi na TikToku profil poświęcony edukacji. Wyszukuje informacje, o których często nie mamy pojęcia, jak np. to, że na Erasmusa można wyjechać już w podstawówce. Jego profil obserwuje ponad 200 tys. osób. Mimo tego, że nie reklamuje on gier, ubrań, kosmetyków, nie jest celebrytą ani influencerem po programie reality show. Jak wygląda zatem jego zwykły dzień? Jak powstają filmiki na TikToku?

W pierwszy wakacyjny weekend utonęło w całym kraju 16 osób. Jak co roku, służby ratownicze apelują do urlopowiczów spędzających czas nad wodą o bezpieczny i odpowiedzialny wypoczynek. Przestrzegają przed pływaniem w miejscach niestrzeżonych, a także radzą, by nie spożywać alkoholu, przed wejściem do wody. Niestety, nadal wiele osób lekceważy te zalecenia. ​Przed zakończeniem roku szkolnego w internecie pojawiło się wiele ogłoszeń o pracy dla ratowników wodnych. O tym, jak wygląda ich codzienność, opowiada Mieczysław Kolasa z Centrum Rekreacyjno-Sportowego Bielany w Warszawie. Bohater reportażu przez wiele lat pracował w Krynicy Morskiej i w Piaskach na Mierzei Wiślanej. W tym roku rozmówca Antoniego Rokickiego prowadzi zajęcia na Bielanach, m.in. naukę pływania dla dzieci w ramach akcji "Lato w Mieście". Jakie wiadomości znad morza, jezior i rzek, będą do nas docierały w najbliższych tygodniach? Co zrobić, aby przerażające statystyki związane z wypadkami nad wodą były jak najniższe…?

25 lat temu kraje Europy Środkowej nawiedziła powódź zwana później potocznie powodzią tysiąclecia. W lipcu 1997 roku nawiedziła południową i zachodnią Polskę, Czechy, wschodnie Niemcy, północno-zachodnią Słowację oraz wschodnią Austrię, doprowadzając do śmierci wielu ludzi i ogromnych strat materialnych. Na terenie Czech, Niemiec i Polski zginęło 114 osób. Szkody materialne oszacowano na blisko 4,5 miliarda dolarów amerykańskich. Jak wyglądało wtedy życie poszkodowanych? Co pozostało w pamięci z tamtych dni? Co ludzie myślą o tym zdarzeniu teraz?

Przy ulicy Miłej w Warszawie archeolodzy badają bunkier Anielewicza. Dziecięcy bucik, narzędzia i naczynia odnaleźli prowadząc pierwsze od 80 lat wykopaliska w miejscu, gdzie w czasie drugiej wojny światowej stała warszawska kamienica. Podczas powstania w getcie, w ruinach budynku znajdował się sztab Żydowskiej Organizacji Bojowej. To może być, jak wskazują badacze, także grób 120 powstańców, a wśród nich także dowódcy ŻOB Mordechaja Anielewicza. Kryjówkę odkryli w końcu Niemcy. 7 czerwca 2022 ruszyła kolejna tura badań archeologicznych i wykopalisk prowadzonych na terenie byłego getta przez Muzeum Getta Warszawskiego razem z zespołem naukowców z Christopher Newport University i Akademii im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku – filii AFiB Vistula.

Rybka dla dwojga - ponad dwieście złotych, nawet trzygodzinne korki w szczycie sezonu przy wyjeździe z Krynicy Morskiej i plaża, na której piasku "nie widać", bo wczasowicz leży tuż przy wczasowiczu. Ile kosztuje tydzień w Krynicy dla trzyosobowej rodziny? Jedni planują "zmieścić się" w trzech tysiącach złotych łącznie z kosztem paliwa ze Śląska, inni twierdzą, że potrzeba ośmiu-dziewięciu tysięcy. A jednak do Krynicy przyjeżdża mnóstwo turystów, choć są i tacy, którzy wolą miejscowości tuż obok - gdzie cisza i puste plaże.

Był najwyższym wyróżnieniem dla pisarza w czasach zaborów. W tym roku obchodzimy 180. rocznicę urodzin Marii Konopnickiej i z tej okazji odkryjemy na nowo wnętrza dworu w Żarnowcu na Podkarpaciu, który był darem narodowym dla wybitnej poetki, publicystki i tłumaczki. Kiedy obchodziła 25-lecie swojej pracy komitety jubileuszowe podjęły myśl, aby zakupić dla niej małą posiadłość złożoną z kawałka ziemi i domu. Tam prowadziła szeroką działalność pisarską, oświatową i społeczną aż do swojej śmierci. To w tym miejscu w 1908 roku powstały słowa słynnej „Roty”, która wkrótce urosła do rangi drugiego hymnu narodowego. Po śmierci pisarki dworek odziedziczyły jej córki, Zofia Mickiewiczowa i Laura Pytlińska. W 1956 roku Mickiewiczowa przekazała narodowi polskiemu dwór w Żarnowcu wraz z wszystkimi pamiątkami po matce. Ministerstwo Kultury i Sztuki w 1957 r. powołało do życia Muzeum Marii Konopnickiej w Żarnowcu. Ekspozycja została otwarta dla zwiedzającym w 1960 roku.

Tę więź ma w sobie każdy z nas. Intuicyjną więź z przyrodą. W zachwyt wprawia nas blask zachodzącego słońca czy rozkwitające wiosną kwiaty. Kontakt z naturą nas wycisza - zwłaszcza wtedy, gdy chłoniemy ją wszystkimi zmysłami. Na kontakcie z naturą wszystkimi zmysłami opiera się japońska sztuka kąpieli leśnych. Od lat praktykuje ją psychiatra dr Katarzyna Simonienko. W swoich poszukiwaniach czerpie z doświadczeń japońskich naukowców, którzy terapią lasem zajmują się od początku lat 90. Jak w swojej książce pisze dr Quing Li - nigdy nie byliśmy tak daleko od świata przyrody. Badacze twierdzą, że od 2000 roku jesteśmy oficjalnie gatunkiem miejskim, a będzie tylko gorzej. Już za 30 lat prawdopodobnie 75 proc. z prognozowanych 9 mld ludzi będzie żyło w miastach. Takie zaś życie wiąże się z większym stresem, który przekłada się negatywnie na nasz stan zdrowia. Ratunkiem jest kontakt z naturą.

Słuchacze Czwórki zdecydowali, że Nieprzeciętnym 2022 został Jakub Tylman, 33-latek ze Śremu, miasta w województwie wielkopolskim, ale przede wszystkim nauczyciel. Nauczyciel, który zmienia oblicze polskiej szkoły. Jest autorem kampanii "Szkoła bez zadań domowych", nie stawia ocen, za to tworzy w szkole pracownię kulinarną i biblioteki społeczne. Marzy mu się, że szkoła to miejsce, do którego uczniowie przychodzą z przyjemnością, a nie z przymusu. Tydzień temu odebrał statuetkę Nieprzeciętnego i jak mówi, to znak, że słuchacze oddali swoje głosy na nieprzeciętną szkołę.

Dziecięce buciki, kafle piecowe, ceramiczne płytki podłogowe, fragmenty naczyń, narzędzia i inne przedmioty znaleźli archeolodzy w miejscu nieistniejącej kamienicy przy ul. Miłej 18 na Muranowie. To adres szczególny. W czasie powstania w getcie miał tu siedzibę sztab Żydowskiej Organizacji Bojowej. To może być, jak wskazują badacze, także grób nawet kilkuset powstańców, wśród nich także dowódcy ŻOB Mordechaja Anielewicza.