Reportaże i dokumenty Polskiego Radia

Prezentujemy reportaż, który otrzymał nominację w tegorocznym XVIII Ogólnopolskim Konkursie Reportażystów "Melchiory". Audycja Joanny Sikory z Polskiego Radia Białystok była nominowana w kategorii Reportaż roku 2023. "Trzy Marie" to opowieść o trzech kobietach, które spotkały się w jednym miejscu. To historia o potrzebie bliskości, ciepła i zrozumienia w każdym wieku. Bohaterki reportażu Joanny Sikory opowiadają o życiu w dojrzałym wieku. Dzielą się ze Słuchaczami swoimi refleksjami o przemijaniu. To subtelna opowieść o tym, co w życiu jest najważniejsze.

Ideą Pallotyńskiej Fundacji Misyjnej Salvatti.pl jest pozyskiwanie funduszy nie tylko w kręgach Kościoła, ale również poza nim. Od 15 lat pracują w niej zarówno osoby duchowne jak i świeckie. Siostra Teresa Gieńko z Poznania od zawsze marzyła, by być misjonarką, ale problemy zdrowotne nie pozwoliły jej na wyjazd do Afryki. Pomaga więc w kraju. W ramach Fundacji działa Centrum Misyjne Sióstr Pallotynek. Siostra Gieńko jest ogólnopolską koordynatorką tak zwanej Adopcji serca. To forma pomocy, dzięki której wierni mogą sfinansować naukę dzieci w Kamerunie oraz Rwandzie. Siostra Gieńko pośredniczy w kontakcie między siostrami w Afryce, a rodzicami adopcyjnymi. W reportażu o działaniach organizacji opowiedzą również: Monika Mostowska – wiceprezes Fundacji, Małgorzata Brzozowska – psycholog, studentka historii z Warszawy, która w 2021 roku odbyła misję w Rwandzie; a także Bożena Rokicka – wspierająca Centrum Misyjne Sióstr Pallotynek. Jak wygląda dziś praca wolontariusza misyjnego? Z jakimi wyzwaniami się wiąże? Czy zawsze jest satysfakcjonująca?

Reportaż przedstawia historię Doroty Nowakowskiej, młodej kobiety z Augustowa, która kilka lat temu zaczęła prowadzić fanpage "Ocalić od zapomnienia". Zaczęło się od Jerzego Raka, o którym przeczytała w mediach społecznościowych. Miał 21 lat, był żołnierzem AK, zginął z rąk bolszewika w lesie (Abramy w woj. mazowieckim). Pod postem był komentarz, że trzeba ten grób ocalić od zapomnienia. Dorota postanowiła, że tak właśnie uczyni, i założyła fanpage. W ciągu dwóch dni jej wpis został wyświetlony przez 120 tys. osób. Poszukiwania "Jurka z lasu" - jak go nazwała - trwały 4 dni. Odnalazła jego bliskich i poznała okoliczności jego śmierci. Tak to się zaczęło. Zauważyła, jak wielu ludzi poszukuje takiej wiedzy. Pojawiły się kolejne groby, nieśmiertelniki, listy odnajdywane w antykwariatach. Udało się jej sprawić, że kilkanaście rodzin dowiedziało się, gdzie spoczywają ich bliscy.

Reportaż przedstawia tragiczną wyprawę nurków do wraku zatopionego w 1945 roku w Bałtyku niemieckiego statku Wilhelm Gustloff. Wrak statku leży zaledwie 23 mile morskie od Łeby. O tym, co może się tam znajdować, krążą legendy. W 1994 roku Polska uznała ten statek za mogiłę wojenną, zakazane jest nurkowanie na wraku i w promieniu 500 m od niego. Ale co pewien czas pojawiają się informacje o nielegalnych wyprawach na "Gustloffa". Jedna z takich wypraw zakończyła się tragicznie. Reportaż "Nie do wiary" to próba przybliżenia tamtych wydarzeń. Jest to jednak przede wszystkim opowieść o rozpaczy, bólu i bezradności, o tym, co bliskim zaginionego nurka zgotowali jego "koledzy". Reportaż zdobył główną nagrodę w kategorii Reportaż Roku 2023 w XVIII Ogólnopolskim Konkursie Reportażystów Melchiory 2023.

Zwycięski reportaż w XVI Konkursie Stypendialnym im. Jacka Stwory. To konkurs z wieloletnią tradycją, który ma na celu stworzenie warunków rozwoju młodym twórcom, poszukującym nowych, oryginalnych środków wyrazu w dziedzinie dokumentu artystycznego.

Pan Maciej jest pierwszym w Polsce niemówiącym autystą, który obronił doktorat. Swoją wiedzą prawniczą chce służyć polskiej społeczności autystów i ich rodzinom. O swojej wyboistej drodze ku pracy naukowca opowiada wraz z najważniejszą kobietą swojego życia - mamą Danutą.

W Urzędzie Gminy doszło do "blokady" trzech wydziałów, które musiały zająć się przede wszystkim skargami sąsiadek na hodowców krów. Oznaczało to odłożenie na późniejsze terminy rozpatrywanie spraw innych mieszkańców gminy. W wyjaśnianie skarg wójt musiał zaangażować wiele instytucji, m.in. służby weterynaryjne, straż pożarną, policję. Okazuje się, że większość skarg jest bezzasadna, ale urząd gminy i instytucje są bezsilne: muszą kontrolować gospodarstwo. Od kilku lat instytucje te ponoszą koszty kontroli, choć nie wykazują nieprawidłowości w gospodarstwie hodowców krów. Ci wnosili kilkakrotnie sprawy o uporczywe nękanie przez sąsiadki, jednak policja i prokuratorzy umarzali te postępowania tłumacząc się... brakiem dowodów tego przestępstwa.

O Czadrowie - podkarkonoskiej wsi mówi się nawet za oceanem. Jednak nie z powodu jej walorów rolniczych, lecz sąsiadki hodowców bydła, które jej..."pachnie". Przeszkadzają jej nie tylko krowy, ale też hałas maszyn rolniczych, zapachy unoszące się z gospodarstwa. I nie jest to zachowanie klasyczne dla osób przeprowadzających się z miasta na wieś. Jego właściciele Państwo Paździorowie mieli w ciągu ostatnich czterech lat 247 kontroli instytucji i służb, od policji, przez straż pożarną po inspektorów weterynarii. W zasadzie bezzasadnych. Tylko jedna interwencja służby - inspektoratu budowlanego wymogła na gospodarzach złożenie dokumentacji budowlanej legalizującej samowolną przybudówkę obory. Konflikt sąsiedzki wpływa nie tylko na relacje ludzkie, także pociąga za sobą poważne skutki finansowe dla gospodarstwa. Zabiera czas rolnikom, zmusza do pokrywania wysokich kosztów spraw sądowych. Na razie nic nie wskazuje na wyciszenie konfliktu. Nawet wygrana w sądzie z sąsiadką, naruszającą w sposób karygodny zasady ciszy nocnej.

Przedwojenny pisarz, działacz polityczny i prezes PEN Clubu oraz Związku Zawodowego Literatów Polskich w 1943 roku został zawieziony przez Niemców do Katynia. Na własne oczy widział tysiące ekshumowanych ciał polskich oficerów, których wiosną 1940 roku zamordowali stalinowscy oprawcy. Po powrocie z Katynia do Warszawy Ferdynand Goetel napisał raport o sowieckiej zbrodni i w trakcie prywatnych oraz publicznych spotkań zaświadczał, że to NKWD odpowiada za śmierć 25 tysięcy polskich oficerów. W 1945 roku, gdy do Polski weszli Sowieci, musiał uciekać. Do ojczyzny już nigdy nie wrócił. Nigdy więcej nie zobaczył swoich dzieci. W reportażu "Goetel, post scriptum" córka Goetla Elżbieta i jego syn Roman w rozmowie z Maciejem Jastrzębskim opowiadają o losach ich matki i o tym, jak wychowywali się bez ojca. W tej opowieści zamyka się niemal cała historia Polski XX wieku. Od I wojny światowej, poprzez rewolucję komunistyczną, odzyskanie przez Polskę niepodległości, II wojnę światową, okres sowieckiego zniewolenia, aż do upadku PRL-u i zrzucenia sowieckiego jarzma.

"Exitus Letalis", "Artifical People", "Pentagram Alchemist" to polskie komiksy, które rozeszły się w nakładzie kilkudziesięciu tysięcy egzemplarzy. Tworzy je Katt Lett, czyli Michalina Daszuta, artystka pochodząca z Sokółki. Zaczynała rysując na okładkach zeszytów. Z czasem jej pasja przerodziła się w pracę zawodową. Swój pierwszy komiks wzorowany na japońskich mangach wydała gdy miała zaledwie 21 lat. Katt Lett w reportażu opowiada o tym, dlaczego postanowiła rysować w stylu wywodzącym się z Kraju Kwitnącej Wiśni oraz na czym polega tworzenie tego typu opowieści graficznej. O zjawisku mangi w Polsce opowiadają również uczestnicy Podlaskiego Festiwalu Anime.

Malarz Timur Karim wybrał Polskę jako swoją drugą Ojczyznę. Mężczyzna urodził się w Duszanbe, stolicy Tadżykistanu, tam też ukończył Liceum Plastyczne. Studiował w Instytucie Malarstwa, Rzeźby i Architektury im. Repina w Sankt Petersburgu. Po studiach, w 1998 roku, wyjechał do Polski. Mieszka obecnie w Łańcucie. W 2010 r. zdobył Grand Prix II Międzynarodowego Konkursu AKT, organizowanego przez Marquardt Gallery w Łodzi, zaś w 2011 r. zajął I i II miejsce w VIII Międzynarodowym Konkursie Russian Art Week w kategorii "Fantezi". Bierze udział w międzynarodowych plenerach malarskich (Polska, Węgry, Słowacja, Ukraina). Ma w swoim dorobku cykle malarskie "Tatarzy", "Historie Perskie" oraz "Historie miłosne".