Samfélagið

Krabbameinsfélagið vil í tilefni af alþjóðlega krabbameinsdeginum vekja athygli á ójöfnuði sem tengist krabbameini - Halla Þorvaldsdóttir framkvæmdastjóri Krabbameinsfélagsins. Stofnun Vigdísar Finnbogadóttur fjallaði á málþingi fyrr í vikunni um samísku og menningu Sama. Ann-Sofie Nielsen Gremaud stjórnarformaður Vigdísarstofnunar segir frá því og alþjóðlegum áratugi frumbyggjatungamála. Hússtjórnarskólinn í Reykjavík á 80 ára afmæli 7. febrúar. Við heimsækjum skólann og ræðum við Margréti Dórótheu Sigfúsdóttur skólameistara, sem lætur af störfum í vor. Málfarsmínútan er líka á sínum stað í umsjón Önnu Sigríðar Þráinsdóttur málfarsráðunautar.

ASÍ krefst þess að stjórnvöld grípi til aðgerða vegna vaxandi verðbólgu - Drífa Snædal forseti ASÍ. Vetrarólmympíuleikarnir verða settir í Peking í Kína á morgun, fimm íslenskir keppendur taka þátt - Andri Stefánsson framkvæmdastjóri ÍSÍ og fararstjóri íslenska hópsins. Í gær var alþjóðlegur dagur votlendis - Stefán Gíslason umhverfisstjórnunarfræðingur flutti pistil um votlendi. Learncove er íslenskt sprotafyrirtæki sem hefur vakið athygli undanfarið fyrir þjálfunar- og fræðsluhugbúnað - Aðalheiður Hreinsdóttir er framkvæmdastjóri og einn stofnenda Learncove.

Hafísröndin er nú 17 sjómílur norður af Kögri og stórir ísjakar að fikra sig nær Íslandi - Einar Sveinbjörnsson veðurfræðingur segir okkur allt um hafís. Raftónlistargræjan Genki gerir fólki kleift að skapa tónlist með handarhreyfingum - Við sláum á þráðinn til Ólafs Bjarka Bogasonar forstjóra og annars stofnanda nýsköpunar tónlistartæknifyrirtækisins Genki instruments. Í vísindaspjallinu er að þessu sinni rætt um rannsóknir á froskum og eiginleikum þeirra til að láta sér vaxa útlimi eftir aflimun - Edda Olgudóttir. Málfarsmínúta - Anna Sigríður Þráinsdóttir málfarsráðunautur.

Í gær voru 40 ár liðin frá stofnun Samtaka um kvennaframboð í Reykjavík - Kristín Ástgeirsdóttir fyrrverandi þingmaður og einn stofnenda samtakanna. Hvaða breytinga er að vænta í sorphirðumálum á Höfuðborgarsvæðinu? - Gunnar Dofri Ólafsson samskipta- og þróunarstjóri SORPU og Páll Björgvin Guðmundsson framkvæmdastjóri SSH. Hvernig kennum við börnum að borða fjölbreytta fæðu? - Sigrún Þorsteinsdóttir barnasálfræðingur, heilsusálfræðingur og doktorsnemi í heilsueflingu rannsakar það.

Upplýst og gagnrýnin umræða um samfélagsmál. Umsjón: Þórhildur Ólafsdóttir og Guðmundur Pálsson.

Er Covid að verða eins og hver önnur umgangspest? Ingileif Jónsdóttir prófessor í ónæmisfræði. TMS er ný tækni sem notuð er til að meðhöndla þunglyndi - Dagur Bjarnason geðlæknir. Í maí 1982 tók Davíð Oddsson við sem borgarstjóri - Helga Lára Þorsteinsdóttir segir frá upptöku úr safni RÚV. Málfarsmínútua - Anna Sigríður Þráinsdóttir málfarsráðunautur.

Þóra Geirlaug Bjartmarsdóttir, kynfræðikennari á Kleppjárnsreykjum, Grunnaskóla Borgarfjarðar: Það hafa verið fjörugar umræður á samfélagsmiðlum, í greinaskrifum og svo í gær í Kastljósi, þar sem fjallað er um kynfræðslu ungmenna. Er kynfræðsla almennt kennd í skólum, hverjir kenna hana og hvernig. Þóra þekkir stöðuna og fagið vel enda hefur hún kennt öðrum að kenna. Arndís Bergsdóttir, doktor í safnafræði: ROCS-rannsóknarsetrið er rannsóknarsetur um haf, loftslag og samfélag sem kennt er við Margréti danadrottingu og Vigdísi Finnbogadóttur. Þverfræðilegur hópur vísindafólks á þeirra vegum hélt síðasta sumar í leiðangur um borð í Árna Friðrikssyni, rannsóknarskipi Hafrannsóknarstofnunar, þar sem safnað var sýnum úr setlögum sjávarbotnsins. Með nýrri tækni er nú hægt að greina veðurfar þúsund ár aftur í tímann með nákvæmari hætti. Málfarsmínúta Nú þegar hætt er að gjósa og ferðamennirnir eru færri en ella heyrum við í augnablikinu aðeins minna af störfum björgunarsveitanna. Tíðindi bárust þó nýlega að vestan af frækilegu hundabjörgunarafreki sem krafðist meðal annars ísklifurs. Þessar fréttir kveiktu þá hugmynd að kynna okkur betur inntökuferlið og þjálfunina sem krefst til þess að verða gjaldgengur í björgunarsveit. Við fáum til okkar Kristjönu Ósk Birgisdóttur og Rögnu Láru Ellertsdóttur, nýliðaþjálfara hjá Flugbjörgunarsveitinni í Reykjavík til að fræða okkur um þetta.

Sigríður Dóra Magnúsdóttir, framkvæmdastjóri lækninga hjá heilsugæslunni á höfuðborgarsvæðinu: Fá þau sem eru með covid að vita hvort afbrigðið það er? Við höldum áfram að velta fyrir okkur lífrænum úrgangi og fáum til okkar Friðrik Gunnarsson sérfræðing á skipulags- og umhverfissviði Reykjavíkurborgar til að segja okkur hver væri staðan á söfnun lífræns úrgangs í höfuðborginni en síðastliðið haust fór auglýsingaherferð af stað þar sem borgarbúum var bent á að nú væri loks hægt að panta brúna sorptunnu fyrir lífrænan úrgang. Frá og með 1. janúar 2023 verður urðun lífbrjótanlegs úrgangs ólögleg og við veltum meðal annars fyrir okkur hvernig undirbúningi fyrir þá lagasetningu miðar hjá borginni. Hrund Gunnsteinsdóttur framkvæmdastjóri Festu og Tómas Möller stjórnarformaður: Ráðstefnu á vegum Festu, miðstöðvar um samfélagsábyrgð og sjálfbærni. Þar komu fram fræðimenn og leiðtogar og ræddu um loftlagsmálefni, sérstök áhersla lögð á hagvöxt innan þolmarka jarða fyrir atvinnustarfsemi hverskonar og fjárfestingar. Emilía Borgþórsdóttir í umhverfisspjalli: Kolefnisfótspor orkunotkunnar.

Jasmina Vajzovi? Crnac nýráðin leiðtogi alþjóðateymis velferðarsviðs Reykajvíkurborgar: Teymið hennar ber ábyrgð á þjónustu við fólk af erlendum uppruna, flóttafólk og hælisleitendur - Jasmina þekkir þennan málaflokk mjög vel því hún flúði sjálf stríð í heimalandi sínu Bosníu Hersegóvínu - kom hingað til Íslands sextán ára gömul um miðjan tíunda áratuginn - og það er áhugavert að ræða þessi málefni við manneskju sem þekkir þau svo vel á eigin skinni - hafandi sjálf verið á flótta og þurft að setjast að og skapa sér líf í ókunnugu landi. Umhverfis- og auðlindaráðuneytið hefur boðað að frá og með árinu 2023 verði urðun lífbrjótanlegs úrgangs ólögleg með öllu. Ruslaflokkun er í dag afar mismunandi eftir sveitarfélögum og ýmsar aðferðir í boði þegar kemur að meðferð lífræns úrgangs. Björk Brynjarsdóttir verkefnastjóri Jarðgerðarfélagsins kemur í heimsókn til okkar á eftir en hún stofnaði félagið ásamt Juliu Brenner jarðvegsfræðingi og hafa þær síðastliðin tvö ár meðal annars unnið að því að stækka Bokashi aðferðina til moltugerðar svo hún nýtist heilu sveitarfélagi. Þær leggja áherslu á laga aðferðina að þörfum íbúa og taka mið af upplifun þeirra. Við fáum að fræðast betur um Bokashi moltugerð með hjálp Björk Brynjarsdóttur. Málfarsmínúta. Edda Olgudóttir vísindaspjall: ct gildi í PCR prófum

Vilhjálmur Árnason prófessor í heimsspeki við Háskóla Íslands spjallar um það á hvaða hátt hann telur æskilegt að tækla umræðuna um bólusetningar, en hann sendi frá sér grein sem birtist í Kjarnanum þar sem hann varar við sleggjudómum og staðhæfingum opinberra aðila sem kynda undir reiði fólks í garð meðborgara sinna. Guðmundur Fylkisson, lögreglumaður: 158 beiðnir bárust til lögreglunnar á síðasta ári vegna týndra ungmenna sem er töluvert færra en síðustu árin - Guðmundur hefur sinnt því verkefni að leita þeirra og ræddi um hvað valdi fækkuninni og hvernig vandinn sem þessi börn glíma við hefur breyst. Jón Sólmundsson hjá Hafrannsóknarstofnun: Það telst alltaf til tíðinda þegar nýjar fiskitegundir gera sig heimakomnar við Íslandsstrendur, sérstaklega þegar þetta eru góðir matfiskar og líklegir til nytja - einn slíkur, Brislingur svokallaður hefur verið að finnast í meira mæli síðustu ár - það hefur gert fiskifræðinga afar spennta. Páll Líndal umhverfissálfræðingur er svo með pistil.