SBS Tigrinya - ኤስ.ቢ.ኤስ ትግርኛ

ፖሊስ ኣዲስ ኣበባ ብናይ ሓሙሽተ መዓልቲ ተፍትሽ ብዙሓት ተጠርጠርተ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ውዒሎም ተባሂሉ። ኤርትራውያን ዝርከብዎም፡ ካብ ሱዳን ተመዛቢሎም ኢትዮጵያ ዝጸንሑ ስደተኛታት፡ ናብ ካናዳ ከም ዝገዓዙ ተገሊጹ ኢንስቲትዩት ምርምር መፅናዕትን ስነ-ህዝብን ኣብ ምንካይ ዘይሕጋዊ ስደት ትግራይ ኣመልኪቱ ዋዕላ ኣሳሊጡ።

ሎሚ በዓል ልደት’ዩ፡ ንኹሎም ነዚ በዓል ተኽብሩ ናይ ሰላምን ጥዕናን በዓል ንምነየልኩም፡ ንሎሚ ሰኑይ 25 ታሕሳስ 2023 ንሓደ ሰዓት ዝጸንሕ መደብና፥ ኢትዮጵያ ካብ ቀይሕ ባሕሪ ክትረኽቦ ዝግባእ ዝምልከት ዋዕላ ኣብ ክልል ዓፋር ዝተሳለጠ ኾይኑ፡ ኣብቲ ኣኼባ ዝተረኽቡ ምሁራትን ዝምልከቶም ኣካላትን፡ ኢትዮጵያ ካብ ቀይሕ ባሕሪ ረብሓ ምድላያ ቅኑዕን ስትራተጂካዊ ሕቶን እዩ ኢሎም። ል ኡኽና ዝሰደዶ ትሕዝቶ እዩ ድሕሪ ዜና ከነቕርበልኩም ኢና። ኣብዚ ጀሚሩ ዘሎ ዕረፍቲ ወቕቲ ሳመር፣ ኣብ ግዳም ወይ ኣብ ገማግም ባሕርን ፓርክታትን ወጺእካ ምዝንጋዕ ብዙሓት ከምረብሓ ዝቖጽርዎ ንጥፈት እዩ። እዚ ነዚ ሃገር ንምፍላጥ ዝበለጸ መገዲ እኳ እንተኾነ ድሕነት ዘለዎ ንጥፈት ክኸውን ግና ክውሰዱ ዝግብኦም ጥንቃቐታት ኣለዉ። ሎሚ ንርእዮ ወቕታዊ ዛዕባ እዩ። ስፖርት ናይ ኢብራሂም ዓሊን ዘዛንዩ ሙዚቃንውን ቀሪብና ኣለና። ኣርእስታት ዜና፥ ኣውስትራሊያ ኣብ በዓላት ልደት ብብርቱዕ ዝናብን ከቢድ ባርዕን ትናወጽ። መራሕቲ ሰናይ ትምኒት ልደትን ሃድሽ ዓመትን ይገልጹ። ፖሊስ ኣዲስ ኣበባ ብናይ ሓሙሽተ መዓልቲ ተፍትሽ ብዙሓት ተጠርጠርተ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ውዒሎም ተባሂሉ።

ሰሙናዊ መደብ ስፖርት (25/12/2023) * ዋንጫ ሃገራት ኣፍሪቃ 2024 ኣብ ኣይቮሪኮስት ክጅመር ኣብ ዝተቓረበሉ ጋንታታት ፕሪምየር ሊግ ዓዲ እንግሊዝ ብዙሓት ኣፍሪቃውያን ከዋኽብተን ክኸስራ ይዳለዋ፣ * ናብ ፍጻመ ግጥም ኩዕሶ እግሪ ሻምፒዮንስ ሊግ ጋንታታት ኤውሮጳ ዊምብልደን ንምብጻሕ ዝካየዱ ግጥማት ኣውዲቕካ ምሕላፍ ንምውሳን ዝሓለፈ ሰሙን ምድባት ዕጫ ተኻይዶም፣ * ማንቸስተር ሲቲ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ኣብ ዝተኻየደ ፍጻመ ግጥም ዋንጫ ዓለም ክለባት 4-0 ስዒራ ሻምፒዮና ዓለም ኮይና፣ * ግጥማት ፕሪምየር ሊግ ዓዲ እንግሊዝ ዝሓለፈ ሰሙን ቀጺሎም ኣብ ቀዳማይን ካልኣይን ተርታ ዝርከባ ኣርሰናልን ሊቨርፑልን ገጢመን 1-1 ማዕረ ተፈላልየን፣ ቸልሲን ማንቸስተር ዩናይትድን ደጊመን ተሳዒረን ናብ ዝለዓለ ቅልውላው ተሸሚመን፣

ኢትዮጵያ ካብ ቀይሕ ባሕሪ ክትረኽቦ ዝግባእ ዝምልከት ዋዕላ ኣብ ክልል ዓፋር ዝተሳለጠ ኾይኑ፡ ኣብቲ ኣኼባ ዝተረኽቡ ምሁራትን ዝምልከቶም ኣካላትን፡ ኢትዮጵያ ካብ ቀይሕ ባሕሪ ረብሓ ምድላያ ቅኑዕን ስትራተጂካዊ ሕቶን እዩ ኢሎም።

ሳራ በላይ ጋዜጠኛን ጸሓፊትን እያ። ብዛዕባ ምስ ደቂ ኣንስትዮ ተጋደልቲ ህዝባዊ ግምባር ምርኩስ ዝገበረት ታሪኻዊት ልቢወለድ መጽሓፍ "ጻላም ሳንዱቕ" ጽሑፋ። ብዛዕባ መጽሓፋ ዝምልከት ኣዕሊላትና ኣላ።

ዕጡቕ ሓይሊ ፋኖ ንሰለስተ ዓመታት ተኣሲሮም ዝጸንሑ ወተሃደራዊ መኮንናት ትግራይ ከም ዘፍተሐ ተገሊጹ። ፕረዚደንት ጌታቸው ረዳ ምስ ኣባላት ፓርላማ ሕብረት ኣውሮፓ ዘትዩ። ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ክካየድ ዝቐነየ ራብዓይ ዙር ሱሉሳዊ ልዝብ ዓብይ ግድብ ህዳሴ ብዘይፍረ ተበቲኑ። ባይቶ ስዊዘርላንድ ኣብ ጉዳይ ሕቶ ዑቕባኦም ዝተነጽገ ኤርትራውያን ውሳነ ኣሕሊፉ።

ኣብ መልበርን ዝተገብረ ናይ መወዳእታ ግጥማት ኲዕሶ እግሪ ኣፍሪቃዊያን ኤርትራን ደቡብ ሱዳን ተጋጢመን ደቡብ ሱዳን ኣብ ዝሰዓረትሉ እዩ ነይሩ። ናይዚ ጸብጻብ ድሒሩ ክቐርብ እዩ። በዓል ልደት ወይ ክሪስማስ ኣብ ዝቐርበሉ ዘሎ እዋን ንዕ ኡ ስዒቡ ኣብ ኣውስትራሊያ ቦክሲንግ ዳይ ዝበሃል 26 ጥሪ ናይ ዕዳጋን ካልእ ንጥፈታትን ይካየድ እዩ ናይ ሎሚ ምንባር ኣብ ኣውስትራሊያ ነዚ ዝጥምት መዓልቲ ‘ቦክሲንግ ዳይ’ ኣብ ኣውስትራሊያ ዝብል ኣርእስቲ ሒዙ ክቐርብ እዩ። ጸብጻብን ኣብ መወዳእታ ድማ ቀንዲ ዜናታት ናይዚ ሰሙን ቀሪብና ኣለና። ቀንዲ ነጥቢታት ዜና፡ ** ፕረዚደንት ሩስያ ፡ ፊንላንድ ናብ ኔቶ ምእታዋን ፡ ሽወደን እውን ክትስዕባ ምዃናን ፡ እቲ ኪዳን ንዶባት ሃገሩ ይቐርብ ከምዘሎ ብምሕባር ኣጠንቂቑ ። ** ኣብ ኲንስላድ ዝቕጽል ዘሎ ብርቱዕ ዉሕጅ ናብ ኣብ ሰሜን ኲንስላንድ ኣብ ዝርከብ ማሕበረሰብ ፡ይወርድ ኣሎ ። ** ወዲ 31 ዓመት ማሲሞ ሉዎንጎ ፡ ካብ ኣህጉራዊ ጸወታ ኵዕሶ እግሪ ጡረታ ከም ዝወጸ ኣፍሊጡ።

መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ስደተኛታት ዝበጽሕ ዘሎ ምክልባት ደው ንኽብል ስጕምቲ ክወስድ ኤርትራውያን ውድባትን ግዱሳት ውልቀሰባትን ናብ ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣብ ዝጸሓፍዎ ደብዳበ ተማሕጺኖም ኣለዉ። ነዚ ዝምልከት ጸብጻብ ቀሪቡ ኣሎ።

በብዓመቱ መዓልቲ ቦክሲንግ ኣውስትራሊያ ተባሂሉ ዝጽዋዕ መዓልቲ ፍሉይ ባህላውን ንግዳውን ኣገዳስነት ኣለዎ ። እዚ ጥጡሕ ሃይማኖታዊ ትርጕም ዘይብሉ እኳ እንተዀነ: ኣውስትራሊያዊያን ንበዓል ልደት ዘናውሑሉ መዓልቲ እዩ ። መብዛሕትኡ ግዜ ናይ ስድራቤት ባርቢኲ (ኣብ ደገ ወጺእካ ስጋ ምጥባስ): ግጥማት ክሪኬት ዝግበረሉ: ከምኡውን ነቲ ናይ ሲድኒ ክሳብ ሆባርት ዝግበር ናይ ጀላቡ ዉድድር ዝግበረሉ እዋን እዩ ። በቲ ካልእ ሸነኽ ድማ ብዙሓት ኣውስትራሊያዊያን ሸመቲ ናብ ድኳናት ተቐዳዲሞም ብምእታው ዝሓሰሩ ክዳውንቲ ንምርካብ ክጓየዩ ብሃንቀውታ ይጽበዩ ።

እስራኤል ኣብ ጋዛ ብ ጅሆ ተታሒዞም ዘለዉ ን ምውጻእ ንኻልእ ናይ ሰብኣዊ ተኲሲ ደው ምባል ክትሰማማዕ ድልውቲ ምዃና ገሊጻ ። ፕረዚደንት ዩክረይን ፡ ሰራዊት ሃገሩ ፡ ተወሳኺ 500,000 ሰባት ከም ዝደሊዮ ገሊጹ ። ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ዝካየድ ምንቅስቓስ ንግዲ ንምሕላው ኣህጉራዊ መስርሕ ኣበጊሳ።