Sprekend RD

Mensen met autisme ervaren de wereld anders. Dat heeft ook consequenties voor de manier waarop ze de kerk en het geloof beleven. Is het voor hen moeilijker om te geloven? Over die vraag buigt psycholoog en theoloog Hanneke Schaap-Jonker zich in deze aflevering van Sprekend RD, die in het kader staat van de landelijke Autismeweek (30 maart – 6 april). 

Schaap-Jonker, onder meer als rector verbonden aan het Kennisinstituut Christelijke ggz, deed veel onderzoek naar de relatie tussen geloof en autisme. In september 2022 bracht ze samen met dr. G.A. van den Brink het boekje ”Anders voelen, anders geloven” uit, dat ook over deze thematiek gaat. Volgens Schaap-Jonker hoeft het zeker niet altijd te betekenen dat iemand met autisme moeite ervaart in zijn of haar geloofsleven. „Voor sommigen van hen is het misschien zelfs wel gemakkelijker, vanuit menselijk perspectief gezien. Ik spreek mensen met autisme die een vast vertrouwen op de Heere Jezus hebben. Het is voor hen geen vraag of Hij hun Zaligmaker is. Het is echt mooi en opbouwend om te zien hoe dat kan.”

Reageren op deze aflevering? Mail naar [email protected]

Meer Reformatorisch Dagblad?

Eerdere afleveringen zijn ook te vinden op: https://www.rd.nl/sprekendrd

Nieuwsbrief: https://www.rd.nl/nieuwsbrief

Instagram: https://www.instagram.com/rdbeeld

Facebook: https://nl-nl.facebook.com/refdag

YouTube: https://www.youtube.com/refdag

https://www.debanier.nl/de-werken-van-zijn-handen

Vasten, het halen van een askruisje, het geven aan goede doelen. Van oudsher zijn het tradities uit de rooms-katholieke veertigdagentijd. Maar ook onder protestanten zijn deze gebruiken steeds populairder. Hoe erg is het als protestanten gebruiken van rooms-katholieken overnemen? Hoofdredacteur van het Katholiek Nieuwsblad Anton de Wit en theoloog en predikant Alfred Teeuw gaan er in deze podcast over in gesprek. 

Beide gasten voeren de discussie aan de hand van een drietal stellingen. Zo komt onder meer de vraag ter tafel of elke christen eigenlijk zou moeten vasten. „Het moet niet", zegt Anton de Wit. „Maar een christen moet het zichzelf wel gunnen." Zelf vast hij jaarlijks in de veertig dagen voor Pasen, een periode waarin hij minder goede gewoontes probeert af te leren en waarin hij meer tijd vrijmaakt voor gebed. 

Alfred Teeuw, die in het verleden een boekje schreef over vasten, waarschuwt voor „verdienstelijk vasten". Dat is vasten waarmee je een beter mens wordt. De Wit erkent dat dit een risico kan zijn. Maar, zo zegt hij, ook gebruiken uit de protestantse traditie kunnen een doel op zich worden. 

In de aflevering gaat het ook over minder bekende gebruiken, zoals het halen van een askruisje. Kun je daar als protestant aan meedoen? Teeuw: „Belangrijk is of je een gebruik kunt herleiden als een Bijbels gebruik. Een askruisje krijgt een lading waar ik persoonlijk niks mee heb."

Ook het carnaval komt ter sprake. Hoe geloofwaardig is het vasten als je daarvoor zo de bloemetjes buiten hebt gezet? Volgens De Wit hoort carnaval bij het ritme naar Pasen toe. „Het is nodig om de vasten goed te beginnen. Ik zou zeggen: het is het begin van de vasten. Carnaval zie ik als een manier om jezelf niet zo serieus te nemen."

Meer Reformatorisch Dagblad?

Eerdere afleveringen zijn ook te vinden op: https://www.rd.nl/sprekendrd

Nieuwsbrief: https://www.rd.nl/nieuwsbrief

Instagram: https://www.instagram.com/rdbeeld

Facebook: https://nl-nl.facebook.com/refdag

Youtube: https://www.youtube.com/refdag

Een christen mag wel wat meer tijd in de natuur doorbrengen, vindt Klaas-Hemke van Meekeren. In Sprekend RD breekt de zogenaamde ‘polderprof’ en weduwnaar van milieudeskundige Martine Vonk een lans voor het buitenleven. „Wie meer oog heeft voor de natuur, krijgt ook meer oog voor een duurzaam leven.”

Komende week organiseert voor het Reformatorisch Dagblad opnieuw de Week van de Schepping. Voor Van Meekeren is dat een aangelegen onderwerp. Tijdens zijn huwelijk met Martine Vonk –ze overleed in 2019 aan de gevolgen van borstkanker– leerde hij om bewuste keuzes te maken. Dat ging niet helemaal vanzelf, vertelt hij. „Ik hield ook van lappen vlees. Maar gaandeweg ben ik hierin wat veranderd.”

Nu zijn vrouw niet meer leeft, zet Van Meekeren de duurzame levensstijl voort. Hij heeft vanuit zichzelf veel met de natuur. Als polderprof ontwikkelt hij ruimtelijke plannen met biodiversiteit voor bedrijven, particulieren en overheden. Bovendien beheert Van Meekeren een eigen stukje land, dat hij zijn ‘polderlaboratorium’ noemt. „Ik heb een druk hoofd, waar veel in gebeurt. Op dat landje aard ik en kom ik tot rust.”

Hij zette enige tijd geleden vanuit zijn kerkelijke gemeente bovendien de Forest Church op, waarmee hij elke paar weken de natuur intrekt voor een ‘buitendienst’. „De natuur is ook een boek waaruit we God kunnen leren kennen. Ik ervaar veel van Wie God is in de schepping.” 

In de podcast gaat Van Meekeren in op de vraag of christenen wel genoeg bezig met het thema duurzaamheid. Hij ziet dat dit thema ten opzichte van vroeger veel meer speelt in kerken. Wel mag er wat hem betreft meer aandacht komen voor de schepping. Hij werpt zich graag op als pleitbezorger van de natuur. Wie daar meer oog voor heeft, gaat namelijk automatisch ook meer aan de slag met duurzaamheid, denkt Van Meekeren. „Een duurzame levensstijl past binnen de christelijke deugden.” 

Voor de mensen die niet zoveel met groen of duurzaamheid hebben, heeft hij een tip: „Begin met iets kleins. Kweek bijvoorbeeld iets wat je kunt eten. En heb je daar lol in, pak dan weer iets op. Het hoeft niet allemaal ineens. Maar we hebben wel degelijk invloed op onze leefomgeving.”

Alle artikelen over de Week van de schepping zijn hier te lezen

Meer Reformatorisch Dagblad?

Eerdere afleveringen zijn ook te vinden op: https://www.rd.nl/sprekendrd

Nieuwsbrief: https://www.rd.nl/nieuwsbrief

Instagram: https://www.instagram.com/rdbeeld

Facebook: https://nl-nl.facebook.com/refdag

Youtube: https://www.youtube.com/refdag

De lijdensweken zijn een periode bij uitstek om stil te staan bij het lijden en sterven van Christus. Muziek kan daarbij helpen, vertelt musicoloog en muziekdocent Geerten Jan van Dijk in de nieuwe aflevering van Sprekend RD. 

Er is ongelooflijk veel muziek gecomponeerd over het lijdensevangelie. Denk aan de Matthäus Passion van Bach, maar ook aan lijdensgezangen als ”Leer mij, o Heer, Uw lijden recht betrachten” of aan de recentere kerkmuziek. Volgens Van Dijk is de rode lijn in die muziek dat er een link met de gelovige wordt gelegd. „Het is de gedachte dat Jezus dit in de plaats van mij moest doen, terwijl ik het verdiend heb. Dat vind je overal wel terug.”

In Sprekend RD gaat Van Dijk stapsgewijs langs bekende lijdenswerken. Zo legt hij uit waarom de Matthäus Passion in Nederland zo populair is, en vertelt hij welke lijdensliederen in deze tijd veel klinken. Ook moderne nummers zoals de lijdensmuziek van Sela komt langs: Van Dijk, docent op het Van Lodenstein College in Amersfoort, geeft aan dat dit bij zijn leerlingen aanslaat. 

De kracht van muziek is volgens de musicoloog dat het bezinnend werkt. Maar daarvoor is het wel belangrijk je te richten op de tekst. „Ik heb het idee dat muziek vaak beluisterd wordt in combinatie met andere dingen. Tijdens het stofzuigen, het autorijden. Maar ik zou zeggen: ga er gewoon voor zitten. Pak de tekst erbij en neem er de tijd voor.” 

Voor wie dit jaar wat anders wil luisteren dan de bekende liederen en klassieke werken geeft Van Dijk door de podcast heen vier luistertips. Net wat minder bekend, maar minstens zo de moeite van het beluisteren waard. 

NB In de podcast wordt gezegd dat The Passion van de EO is. Dit klopt niet. The Passion wordt sinds 2020 door KRO-NCRV uitgezonden. 

Linkjes van de muziektips:

Dietrich Buxtehude: Membra Jesu Nostri 

John Stainer: God so loved the world, uit The Crucifixion 

Johann Sebastian Bach: Matthäus Passion

Johann Sebastian Bach: Oster-Oratorium 

Reacties, vragen of tips? Mail naar [email protected]

Meer Reformatorisch Dagblad?

Eerdere afleveringen zijn ook te vinden op: https://www.rd.nl/sprekendrd

Nieuwsbrief: https://www.rd.nl/nieuwsbrief

Instagram: https://www.instagram.com/rdbeeld

Facebook: https://nl-nl.facebook.com/refdag

Youtube: https://www.youtube.com/refdag

https://iisg.amsterdam/nl

https://uitgeverijprometheus.nl/boeken/rusland-land-dat-anders-wil-zijn-paperback/ 

In februari 2023 staat de universiteit van Asbury zestien dagen lang in het teken van een religieuze opwekking. Studenten zingen, bidden en mediteren haast zonder onderbreking in de universiteitskapel. Wat is er een jaar later nog te merken van de ommekeer? En waarom komen juist in de Verenigde Staten zoveel opwekkingen voor? In Sprekend RD geeft oud-hoofdredacteur van het RD en Amerikakenner Wim Kranendonk antwoord op deze vragen.

Kranendonk schreef voor het Reformatorisch Dagblad een vijfdelige serie artikelen over de opwekking in Asbury. Daarin zoomt hij ook in op het verleden van de Verenigde Staten, dat „gestempeld” is door opwekkingen. „In het kielzog van de puriteinen zijn de methodisten in Amerika gekomen. Die hebben veel evangelisatiewerk gedaan onder meer bij de slavenbevolking. Binnen die traditie passen de opwekkingen.” Bovendien, zo signaleert hij, sluit de manier waarop een dergelijke opleving verloopt aan bij de volksaard van de Amerikanen. „Ze hebben iets uitbundigs, iets spectaculairs. Het geloof gaat niet buiten de volksaard om.” 

Het is volgens Kranendonk lastig om een jaar later al te beoordelen of er sprake is van een blijvende verandering in Asbury en de andere steden waar de opwekking navolging kreeg. Wel ziet de rector van de universiteit dat zijn studenten meer dan voorheen bezig zijn met mediteren, bidden en zingen. „De vruchten moeten we afwachten. Maar dat neemt niet weg dat het een positieve ontwikkeling is dat honderden studenten aan een Amerikaanse universiteit elke dag de tijd nemen voor Bijbelstudie en met elkaar over het geloof praten.” 

Lees de artikelenserie van Wim Kranendonk over Asbury hier. 

Reacties, vragen of tips? Mail naar [email protected]

Meer Reformatorisch Dagblad?

Eerdere afleveringen zijn ook te vinden op: https://www.rd.nl/sprekendrd

Nieuwsbrief: https://www.rd.nl/nieuwsbrief

Instagram: https://www.instagram.com/rdbeeld

Facebook: https://nl-nl.facebook.com/refdag

Youtube: https://www.youtube.com/refdag

Bijna vier maanden zit een groot deel van de Israëlische gijzelaars nu vast in Gaza. Wereldwijd worden vaker mensen of groepen mensen ontvoerd. Dat meemaken heeft een grote impact op lichaam en geest, vertelt professor Ellen Giebels in de nieuwste aflevering van Sprekend RD.

Giebels is hoogleraar psychologie van conflict en veiligheid aan de Universiteit Twente. Ze deed onderzoek naar de effecten van gijzeling en ontvoering –twee verschillende dingen– en interviewde daarvoor tientallen mensen die een ontvoering of gijzeling meemaakten. Meestal doorlopen ontvoerde personen verschillende stadia, vertelt ze. „Eerst is er de acute stress. Mensen zijn dan heel alert; ze kunnen zich later nog precies herinneren wat ze die momenten meemaakten.” Naarmate mensen langer ontvoerd zijn, komen er nieuwe routines. Die bieden houvast en zorgen ervoor dat, hoe tegenstrijdig het ook klinkt, iemand went aan de nieuwe situatie. 

In de podcast zijn ook korte fragmenten te horen van een gesprek dat buitenlandredacteur Richard Donk deze week voerde met de opa van Ofir Engel. Deze Nederlandse jongen werd ruim 50 dagen vastgehouden in Gaza. Zijn opa vertelt hoe Hamas-leden op zijn psyche probeerden in te spelen. „Ze zeiden: Israël bestaat niet meer. Maar Ofir luisterde er niet naar.” 

Reacties, vragen of tips? Mail naar [email protected]

Meer Reformatorisch Dagblad?

Eerdere afleveringen zijn ook te vinden op: https://www.rd.nl/sprekendrd

Nieuwsbrief: https://www.rd.nl/nieuwsbrief

Instagram: https://www.instagram.com/rdbeeld

Facebook: https://nl-nl.facebook.com/refdag

Youtube: https://www.youtube.com/refdag