Sterre en Planete

Daar is deesdae heelwat planete sigbaar in die naghemel. Lafras Smit gee ‘n volledige uiteensetting van watter planete en sterre te sien is. Hoewel die Parker-ruimtetuig gelanseer is om na die son te kyk, het die tuig onlangs ‘n besondere foto  van die oppervlak van Venus geneem. Die span vertel waarom dit so besonders is.

‘n Reuse sterrestelsel, die grootste ooit, is onlangs gevind. Die stelsel wat ‘n hele paar miljard ligjare weg is, is in die infrarooideel van die ligspektrum raakgesien. Prof. Matie Hoffman het die besonderhede. Die James Webb-ruimteteleskoop het ook sy eerste ster waargeneem. Willie Koorts verduidelik hoe hulle geweet het na watter ster die teleskoop kyk.

Baie mense het al die rye Starlink-satelliete van SpaceX gesien. Dit het nou bekend geword dat ‘n geomagnetiese storm meer as 40 van ‘n onlangse sending satelliete verwoes het. Die span praat oor die voorspelling van magnetiese storms en hoe dit satelliete beïnvloed. Daar is ook inligting oor die belyning van die James Webb-teleskoop se spieëls waarmee daar onlangs begin is.

Suid-Afrika maak stadig maar seker sy toetrede tot ruimtenavorsing. Met die inwerkingstelling van die Atlasteleskoop op Sutherland, sal sterrekundiges wêreldwyd gehelp word om asteroïedes op te spoor. Daar is ook die vooruitsig dat Suid-Afrika deel sal word van die diepruimnetwerk, met die oprigting van ‘n grondstasie by Matjiesfontein. Die deenemers is Jim Adams in die VSA, prof. Matie Hoffman en Willie Koorts.

Is dit moontlik dat daar lewe kan wees op ’n planeet waarvan die oppervlaktemperatuur so warm is, dat lood daar smelt? Wat is te sien in die naghemel in Februarie? Werk die maatreëls wat Elon Musk se SpaceX maatskappy in werking gestel het, sodat die 1 440 Starlink-satelliete nie sterrekundige waarnemings belemmer nie? Daar is besonderhede oor ’n kragtige 3.2 Giga-pixel kamera!

Wat is ‘n burgerlike sterrekundige? 'n Luisteraar wil weet hoe dit vir sterrekundiges moontlik sal wees om  infrarooibeelde van die James Webb-teleskoop te sien as infrarooi buite die optiese gedeelte van die ligspektrum val? Die kenwysie van Sterre en Planete verskaf ‘n deel van die antwoord.

Die James Webb-ruimteteleskoop se reuse spieëls is ‘n paar dae gelede heetemal ontplooi. Dit is ‘n belangrike mylpaal in die teleskoop se tog na die L2-punt. Daar is ook nuus oor vogtigheid wat opgespoor is in die Valle Marineres skeurvallei op Mars. Is dit moontlik dat planete nie om ‘n ster kan wentel nie? Planete is onlangs waargeneem wat vryswewend in die ruimte beweeg.

Die son word beskou as ‘n gemiddelde ster, en soos wat die eeue aangaan word hy al hoe groter. Die span beantwoord die vraag of die intensiteit van die son se straling deur die eeue op een of ander manier gemeet is.  Die tog van die James Webb-ruimteteleskoop na die L2-punt word fyn dopgehou. ‘n Belangrike maneuver is uitgevoer toe die sonskerm van die teleskoop volledig ontplooi is. Die span verduidelik wat die L2-punt is.

Die veelbesproke James Webb-ruimteteleskoop is suksesvol gelanseer, en onderweg na sy eindbestemming.  Jim Adams van Maryland in die VSA praat oor verskeie interessante aspekte van sending. Wat is die Lagrange-punt en wat is die grootte van die teleskoop vergeleke met die Hubble?  Hy praat ook oor die ligspektrum waarin die James Webb sal werk. Die ander spanlede is Willie Koorts en Matie Hoffman.

Daar is die afgelope dae baie gepraat oor die komeet Leonard wat bokant ons westelike horison kuier. Lafras Smit vertel meer van hierdie besoeker. Daar is nuus oor ‘n sterrekundige wat ‘n besondere foto van die maan gepubliseer het.  Hy het 200 000 foto’s geneem en dit saamgestel om ‘n baie realistiese foto van die maan te produseer. En, is dit moontlik om byna die spoed van lig te bereik?