Tjipcast

Digitalisering is niet meer weg te denken in ons onderwijs. Toch is de voorspelde radicale revolutie uitgebleven. Er is meer en meer aandacht voor krachtige didactiek gekoppeld aan wetenschappelijke inzichten over hoe leren werkt. Dit vraagt om een kritische herbezinning van de rol die digitalisering kan spelen in de klas. De didactiek bepaalt de ICT tool en niet andersom. De auteurs van het recent verschenen boek Wijze lessen, digitale didactiek hebben de meest recente inzichten rondom leren, digitalisering op een zeer prettige manier uitgewerkt in 12 bouwstenen.

Twee van de auteurs, Mitte Schroeven en Wouter Buelens bezochten eind mei de studio om het boek te bespreken. Ze houden een onderbouwd en gepassioneerd betoog voor een digitale evolutie! Een zeer toepasbaar perspectief voor iedereen die onderbouwd digitale keuzes in het klaslokaal wil maken om het leren te bevorderen. Het boek is gratis (!) te downloaden via deze link en te bestellen via de boekhandel. Veel luisterplezier!

Het bericht Is het tijd voor een digitale (r)evolutie in het onderwijs? verscheen eerst op Tjipcast.

We trappen het nieuwe schooljaar af met een zeer toepasbare podcast voor docenten en leerlingen van het vmbo! We gaan het hebben over het profielwerkstuk. Voor leerlingen en soms ook docenten kan dit best een uitdaging zijn. Welke onderwerpen zijn geschikt? Welke structuur bied je leerlingen, hoe geef je feedback aan en hoe werk je met bronnen? Deze podcast geeft docenten en begeleiders praktische handvatten te geven voor de begeleiding, van start tot finish. Maar de podcast is ook voor leerlingen erg handig, want na het luisteren kun je direct aan de slag en weet je waar het profielwerkstuk aan dient te voldoen.

Ik ga in gesprek met Perla Jap Sam, docent Engels en coach op het vmbo van het Lucent College in Hilversum. Ook coördineert ze het profielwerkstuk voor eindexamenleerlingen. En te gast is Amira Achbari. Ze maakte vorig schooljaar jaar haar profielwerkstuk over discriminatie. De volgende onderwerpen komen aanbod in deze Tjipcast short:

Deze aflevering maak ik in samenwerking met Beeld en Geluid onderwijs en School TV!  Wist je dat beeld en geluid één van de grootste archieven ter wereld als het gaat om media beheert? Denk aan radio- en televisieprogramma’s, videogames, prentjes, gifjes, websites en nog veel meer! Neem eens een kijkje op www.beeldengeluid.nl/onderwijs. Je kunt als docent een gratis account krijgen via je school!

Het bericht Tjipcast short: Aan de slag met het vmbo profielwerkstuk verscheen eerst op Tjipcast.

Dit is de laatste aflevering voor de zomervakantie en een echte uitsmijter. In de studio is Daniël Ponsen. Leerkracht in groep 6, voorzitter van het Sectorbestuur van de Algemene Onderwijsbond (AOB) en vooral zeer grote fan van geschiedenis en Lego! Daniël maakt historische Lego figuurtjes en gebruikt ze in de les. Inmiddels heeft hij een indrukwekkende collectie opgebouwd. Maar liefst 100 minifiguren nemen leerlingen mee op reis door de wereldgeschiedenis. Er zijn tijdvakken, specifieke thema’s en categorieën. Het is echt ontzettend leuk. Niet alleen de Lego op zich, maar de kennis die Daniël heeft brengt het geheel tot leven. In deze podcast praten we over het belang van geschiedenis in het primair onderwijs, waarom (en hoe) hij gestart is met geschiedenis in minifiguren. Natuurlijk bespreken we verschillende historische figuren zoals Marie Curie, Stephen Hawking, Theo Thijssen en nog veel meer! Zo hebben we een ontzettend mooi gesprek over het belang van krachtig onderwijs, kennis, verhalen vertellen en onderwijs ‘maken’.

Geschiedenis in minifiguren is geheel gratis en toegankelijk voor iedereen. Neem er eens een kijkje en laat je inspireren!

Het bericht Waarom is geschiedenis en Lego zo’n logische combinatie? verscheen eerst op Tjipcast.

Eén zwaluw maakt nog geen..

De zomer is begonnen! En de meeste onderwijscollega’s snakken naar vakantie. De eindexamenkandidaten zijn op tussenjaar, op Ibiza of aan het werk en er is weer veel gebeurd in onderwijsland. Protesten, heftige situaties op scholen en een vacature maatschappijleer in Den Haag. Gelukkig komt er een nieuwe minister van Onderwijs, alhoewel, de oude was misschien zo gek nog niet? Staat bij jou de vakantie ook al te trappelen voor de deur?

Alle onderwerpen die voorbijkwamen deze maand:

Sociale veiligheid – Tijdelijke contracten nemen toe? – Heftige situaties op school – Protesten gaan door – Taalexamens, moet het anders? – De doorstroomtoets – Examens (ook te koop) – Jong geleerd, oud gedaan – Minister van onderwijs (oud en nieuw) – Bekwaamheidseisen leraren – Mark Rutte – Zittenblijvers en thuisblijvers – De groeten met je boete!

Deze podcast is ook te vinden via een nieuw kanaal: Top 10 onderwijsnieuws. Maar je kunt natuurlijk ook hier blijven luisteren. Tips of ideeën voor de volgende uitzending? We horen het graag!

Het bericht Onderwijsnieuws: juni 2024 verscheen eerst op Tjipcast.

In deze aflevering ga ik in gesprek met Daniëlle van den Bijgaart-Pol en Marcia Smeding. Samen starten ze met het practoraat sociaal veilige sport. Een samenwerkingsverband waaraan heel veel mbo-instellingen zijn verbonden. We bespreken het belang van sociale veiligheid in sport, de uitdagingen die er momenteel zijn en waarom praktijkonderzoek hier een positieve bijdrage aan kan leveren. Ook komt aan bod welke rol onderwijsinstellingen kunnen spelen om sociale veiligheid te adresseren. Dit practoraat is nog maar ‘net’ gestart en er doen heel veel partijen aan mee in Nederland. Hoe hou je als onderzoeker regie op het onderzoeksproces? En is het mogelijk de partners te laten optrekken in een ‘lerend netwerk’? Een buitengewoon interessant gesprek over hoe praktijkonderzoek een positieve bijdrage kan leveren aan maatschappelijke vraagstukken.

Ik maak deze podcast in samenwerking met ‘Practoraten.nl’. Kijk voor meer informatie op www.practoraten.nl. En klik hier voor meer informatie over het kersverse practoraat sociaal veilige sport.

Het bericht Welke rol kan praktijkonderzoek spelen in het aanpakken van maatschappelijke vraagstukken? verscheen eerst op Tjipcast.

Op uitnodiging van PCBO Rotterdam Zuid bezoek ik vandaag de Zuider Gymnasium basisschool. In 2018 is het Zuider Gymnasium met het Rotterdamse basisschoolbestuur PCBO de Zuider gymnasiumbasisschool gestart, waar met doorlopende leerlijnen vanuit het basisonderwijs tot en met het gymnasiumdiploma les wordt gegeven aan hoogbegaafde en hoogintelligente kinderen uit groep 5 t/m 8. De Zuider gymnasiumbasisschool vormt samen met het Zuider Gymnasium een 8-14- concept. De leerlingen stromen dan ook na groep 8 door naar het Zuider Gymnasium. En het is onderdeel van het expertisecentrum meer- en hoogbegaafdheid ‘begaafd op zuid’. Hoog tijd om hierover in gesprek te gaan!

Ik ga in gesprek met:

Mirjam Mels, directeur van de Beatrixschool, één van de kartrekkers van begaafd op Zuid

Nelleke Herrewijnen, intern begeleider verbonden aan begaafd op Zuid

Flore Baten, leerkracht zowel voor de klas als voor online plus klassen. En Flore is begeleider van scholen in het opzetten van plus klas onderwijs.

Het bericht Hoogbegaafd op Zuid? verscheen eerst op Tjipcast.

In deze podcast staat burgerschap centraal. Wat is de historie en aanleiding van dit relatief ‘nieuwe begrip’ in ons onderwijs? Hoe gingen we ‘vroeger’ om met vraagstukken rondom participatie, democratie en kennis van de wereld? Wat kunnen we leren van onze onderwijsgeschiedenis? Kortom, een poging om ‘een kleine geschiedenis van burgerschapsonderwijs’ in Nederland samen te stellen in deze aflevering.

Te gast om hierover te praten zijn Arthur Pormes, docent maatschappijleer en vakdidacticus verbonden aan het Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding, Onderwijsonderzoek en Nascholing van de Universiteit Leiden (ICLON) en Pieter van Rees, universitair docent burgerschap en educatie aan de universiteit van humanistiek.

Deze podcast maak ik samen met het Expertisepunt Burgerschap. Deze aflevering is de opmaat naar vier speciale afleveringen over burgerschap die dit jaar nog verschijnen. Gasten in de volgende aflevering zijn lector burgerschapsonderwijs Hessel Nieuwelink en directeur onderwijs Hans Teunissen bij middelbare school De Nassau en vicevoorzitter van D66.

Check zeker ook de boeken en bronnen die voorbijkwamen in de podcast:

Handboek burgerschapsonderwijs voor het voortgezet onderwijs

Democracy may not exist, but we’ll miss it when it’s gone

Burgerschap, politiek filosofische perspectieven

Political education. The science of democratic citizenship education in the United States and the Netherlands

The struggle for the American curriculum

Van wie is de burger? Omstreden democratie in Nederland 1945- 1985

Het bericht Een kleine geschiedenis van burgerschap verscheen eerst op Tjipcast.

We zoomen in deze podcast in op hoge verwachtingen op het gebied van taal, rekenen, spelling, technisch- en begrijpend lezen. En ik praat hierover met schooldirecteur Victor van Toer en Desirée van der Stoep, leerkracht groep 5 en leesspecialist van het Open Venster in Rotterdam. Ik volg deze basisschool al een aantal jaren met veel belangstelling. Ze maken elke dag werk van hoge verwachtingen. De school staat middenin een wijk met grote uitdagingen op het gebied van armoede. Het Open Venster hoort bij de 150 zwaarstwegende scholen in Nederland. Toch doen deze leerlingen het buitengewoon goed op school. En dat niet alleen! Ook is er veel aandacht voor sport en bewegen. De leerlingen gaan graag naar school en leren veel. En dat gaat niet onopgemerkt. Het Open Venster kwam al veelvuldig in het nieuws de afgelopen tijd. En leerkrachten en vakgenoten komen regelmatig kijken naar hoe de lessen zijn opgebouwd. Hoog tijd voor uitgebreid gesprek over hoe dit team doceert, vanuit welke kennisbasis ze dit doen en hoe ze prioriteiten stellen in een tijd waarin er heel veel op het onderwijs af komt, helemaal in een stad als Rotterdam.

Check zeker ook mijn eerdere gesprek met Erik Meester over de lesmethode Wetenswaardig.

Het bericht Hoe geef je als team samen steengoed onderwijs vanuit hoge verwachtingen? verscheen eerst op Tjipcast.

Artikel 23 in de grondwet gaat over de vrijheid van onderwijs. Ten tijden van de vastlegging van deze grondwet had deze een sterk religieuze oorsprong. Het werd mogelijk om op basis van religieuze motieven een school te stichten. In de afgelopen 50 speelt religie echter een steeds kleinere rol in ons onderwijs. En het is opvallend dat er steeds vaker discussie is over grondwetsartikel 23. Want onze grondwettelijke ‘onderwijsvrijheid’ maakt het lastig om als overheid sturing te geven aan onderwijskwaliteit. Dit is bijvoorbeeld terug te zien in het uitwerken van curriculumdoelen. Die zijn zeer vaag. En wat te doen met scholen die onverdraagzaam zijn of er on-democratische opvattingen op nahouden? De onderwijsinspectie kan dit soort scholen lastig aanpakken. De nieuwe wet rondom burgerschap maakt dit er niet makkelijker op. Sterker nog: het zal ons onderwijs waarschijnlijk nog veel ingewikkelder maken.

Ook staat de onderwijsinspectie er uiteindelijk zwak voor wanneer ze specifieke scholen wil aanspreken op onderwijskwaliteit of het niet halen van kerndoelen. Het is nog steeds goed mogelijk je als school te verschuilen achter artikel 23 van de grondrecht. Bijvoorbeeld door een relatie te leggen met specifieke pedagogische opvattingen, innovatieve ideeën, ideologieën of andere goed bedoelde intenties. Dit roept de vraag op: Is het tijd voor wat minder (juridische) vrijheid in ons onderwijs? Is artikel 23 een blok aan ons been geworden of toch eigenlijk heel wezenlijk voor onze samenleving?

Hoog tijd om de grondwet eens uitgebreid te bespreken en door te nemen. Aan tafel zit Paul Zoontjes. Paul was jarenlang hoogleraar onderwijsrecht aan de Tilburg University. Hij was tussen 2008 en 2015 lid van de onderwijsraad. In 2019 verscheen zijn boek Onderwijsrecht. Eenheid in verscheidenheid, uitgegeven door Boom juridisch. In deze podcast nemen we de vrijheid van onderwijs, we bespreken we de oorsprong van de wet en intentie. Vervolgens behandelen we de belangrijkste uitdagingen die er vandaag de dag zijn en stellen we ons de vraag: Hoeveel vrijheid van onderijs kan onze samenleving aan?

Het is zeker de moeite waard om enkele artikelen van Paul te bestuderen! Bijvoorbeeld zijn afscheidsrede over burgerschap of het onderzoek wat hij vanuit de onderwijsraad coördineerde rondom de discussie over de vrijheid van onderwijs. Een link naar zijn boek over onderwijsrecht vind je hierboven.

Het bericht Is het tijd voor wat minder vrijheid in ons onderwijs? verscheen eerst op Tjipcast.

Basisschool De Groenling werkt vanuit een sterke visie, zowel op schoolontwikkeling als onderwijskwaliteit. Dit is geen vrijblijvende visie. Elke keuze en afweging die gemaakt wordt wordt afgemeten aan deze visie. Dit gaat niet onopgemerkt. De school werkt gestaag aan het verbeteren van de resultaten en is sinds dit jaar klassewerkplek. In deze aflevering praat ik hierover met schooldirecteur Judith Ueberbach en intern begeleider Sharon van den Boom. We gaan uitgebreid in op onderwijskundig leiderschap, samenhang in het curriculum en het creëren van een sterk professioneel klimaat. Ook bespreken we de leiderschapscompetenties die nodig zijn om met een team werk te maken van hoge verwachtingen naar alle leerlingen.

Deze aflevering maak ik samen met Klassewerkplek. Dit jaar brengen we samen scholen in kaart die erin slagen werk te maken van werkgeluk in het onderwijs en het predicaat Klassewerkplek dragen. We leggen de relatie met kwaliteit, samenwerken en hoge verwachtingen naar leerlingen! Kijk voor meer informatie op www.klassewerkplek.nl

Het bericht Hoe geef je leiding aan onderwijskwaliteit in het primair onderwijs? verscheen eerst op Tjipcast.