تاریخ تازه‌ها

روز شنبه ۲۹ خرداد، چند ساعت پس از اعلام پیروزیِ ابراهیم رئیسی در انتخابات ریاست جمهوری، خانم اَنیِس کَلَمَر، دبیر کل سازمان عفو بین‌الملل، خواهان تعقیب قضایی او به اتهام جنایت علیه بشریت شد و از آغاز تحقیقات کیفری دربارۀ او خبر داد. به گفتۀ دبیر کل آن سازمان، ابراهیم رئیسی علاوه بر مسئولیتی که در اعدام‌های دسته جمعی زندانیان سیاسی در تابستان ۱۳۶۷ داشته، جنایت‌های دیگری نیز مرتکب شده است. بنابراین، برطبق حقوق بین‌الملل دربارۀ او باید تحقیقات کیفری انجام گیرد.

در آستانۀ سیزدهمین دورۀ انتخابات ریاست جمهوری در ایران «تحریم انتخابات» به یکی از موضوع‌های اصلی رسانه‌های فارسی‌زبان خارج و شبکه‌‌های اجتماعی ایرانیان در سراسر جهان تبدیل شده است. بعضی از شخصیت‌ها و جریان‌های سیاسیِ سرشناس مردم را به تحریم انتخابات فراخوانده‌اند. حتی میرحسین موسوی نیز این انتخابات را تحریم کرده است. برپایۀ بعضی از نظرسنجی‌ها گویا بسیاری از رأی‌دهندگان یعنی «دارندگان حق رأی» در جمهوری اسلامی از شرکت در این انتخابات خودداری خواهند کرد.

سیزدهمین دورۀ انتخابات ریاست جمهوری ایران بیست و هشتم خرداد امسال برابر با ۱۸ ژوئن برگزار خواهد شد. بسیاری از تحلیل‌گران و کارشناسان از بی‌رغبتی مردم برای حضور در این انتخابات سخن می‌گویند. بعضی از نظرسنجی‌ها نیز از کاهش میزان مشارکت مردم نسبت به دوره‌های پیشین خبر می‌دهند. مخالفان حسن روحانی این پدیده را نتیجۀ ناکارآمدی دولت او می‌دانند. البته تحلیل‌گرانی معتقدند که هنوز نمی‌توان در بارۀ میزان مشارکت مردم با اطمینان سخن گفت.

«دیپلماسیِ گروگان‌گیری» اصطلاحی است که پژوهشگران آن را برای بیانِ یکی از محورهای پایدار سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران وضع کرده‌اند. این دیپلماسی از آغاز بنیان‌گذاری این نظام تاکنون تغییری نکرده است. دستگیری و محاکمۀ بَنژَمَن بْری‌یِر، گردشگر فرانسویِ زندانی در مشهد، نمایش تازه‌ای است از این دیپلماسی.

روز یکشنبه ۲۳ ماه مه وزیر امور خارجۀ فرانسه در مصاحبه با رسانه‌های آن کشور با اشاره به زد و خوردهایِ اخیر گروه‌هایی از یهودیان و عرب‌ها‌ در شهرهای اسرائیل گفت: اگر دولت اسرائیل و فلسطینی‌ها به راه حلِ همزیستیِ دو کشورِ مستقل در کنار هم تن درندهند، اسرائیل با خطر آپارتاید رو به رو خواهد شد. زد و خورد میان یهودیان و عرب‌های اسرائیل در خیابان‌های آن کشور نشان داد که این دو گروه قومی به سختی می‌توانند در درون مرزهای یک کشور هم‌زیستی کنند.

جنگی که از یک هفته پیش میان ارتش اسرائیل و نیروهای حماس و جهاد اسلامی در نوار غزه آغاز شده، پرسش‌ها و گمانه زنی‌هایی در میان ناظران و کارشناسان به ویژه دربارۀ تواناییِ نظامی این دو نیروی فلسطینی برانگیخته است. به راستی حماس و جهاد اسلامی از چه زمانی و با پشتیبانی چه کشورهایی به چنین زرادخانه‌ای دست یافته‌اند تا جایی که می‌توانند در یک هفته بیش از سه هزار راکت و موشک به سوی اسرائیل شلیک کنند.

دهم ماه مه امسال چهلمین سالگردِ انتخاب «فرانسوا میتران» به ریاست جمهوری فرانسه است. سوسیالیست‌ها روز یکشنبه نهم و روز دوشنبه دهم ماه مه مراسمی برای گرامیداشت او برگزار کردند. قرار است در چند روز آینده امانوئل مَکروُن نیز به همین مناسبت گروهی از یاران و همکارانِ سابق میتران را به کاخ الیزه دعوت کند تا با هم یاد رئیس جمهورِ فقید سوسیالیست را گرامی بدارند.

پنجم ماه مه امسال دویستمین سالگردِ درگذشتِ ناپُلئون بُناپارت، نخستین امپراتور فرانسه و نامدارترین شخصیت‌ِ تاریخیِ نه تنها فرانسه بلکه سراسر جهان است. برپایۀ تحقیقاتی که چندین سال پیش انجام گرفت و نتایج آن در ژانویۀ ۲۰۱۵ در یک سایت دانشجویی در بریتانیا منتشر شد، شُمار کتاب‌هایی که تا ۵ سال پیش در بارۀ این شخصیتِ بی‌نظیر تاریخی در جهان نوشته شده بود به ۳۰۰ هزار می‌رسید.

تاکنون دربارۀ هیچ شخصیتِ تاریخی و افسانه‌ای و دربارۀ هیچ کشورگشا، قدیس و پیامبری این همه کتاب ننوشته‌‌اند. ناپُلئون فاتح بزرگی بود. بخش بزرگی از اروپای غربی و مرکزی را به تصرف خود درآورد. اما اهمیت و اعتبار او در تاریخ جهانی به سبب نبوغ نظامی‌ و کشورگشایی‌های برق‌آسایش نیست. پیش از او کم نبودند فاتحان بزرگ و فرماندهانِ هوشمندی که سرزمین‌های پهناوری را به زیر نگین خود درآوردند.

«مدرسۀ ملی علوم اداری» فرانسه یکی از دوران‌سازترین نهادهای آموزشیِ آن کشور به عمر پربار خود پایان می‌دهد. پس از جنگ جهانی دوم شاید هیچ نهاد آموزشی در فرانسه به اندازۀ «مدرسۀ ملی علوم اداری» که با نام اختصاری «لِنا» شهرت دارد، دارای اعتبار ملی و بین‌المللی نبوده است. کارشناسان این مدرسۀ عالی را بانفوذ‌ترین و اثرگذارترین نهاد آموزشی تاریخِ جدید فرانسه می‌دانند. در اهمیتِ آن همین بس که از زمان بنیان‌گذاری‌اش در ۱۹۴۵ تاکنون چهار رئیس جمهور و هشت نخست وزیر تحصیلاتِ عالی خود را در آن مدرسه به انجام رسانده‌اند. بسیاری از مدیران نهادها و شرکت‌های بزرگ فرانسه نیز در تاریخِ پس از جنگِ آن کشور پرورش‌یافتۀ آن مدرسه بوده‌اند. دستگاه دولتی فرانسه هرسال ۸۰ مقام ارشدِ خود را از میان فارغ‌اتحصیلان آن مدرسه انتخاب می‌کرد.

هفتۀ گذشته رسانه‌های اسرائیلی از شکرآب شدن روابط دولت بایدن با دولت نتانیاهو خبر دادند. گویا دولت بایدن در گرماگرم مذاکراتِ وین دربارۀ توافقِ اتمی ایران چندین پیام‌ به مقام‌های اسرائیلی فرستاد و از آنان خواست که از سخن گفتنِ بی‌جا و نابهنگام دربارۀ پروندۀ هسته‌ای ایران خودداری کنند تا مذاکرات به نتیجه برسد. این پیام‌ها موجب ناخرسندی‌ مقامات اسرائیل شد. با این حال ناخرسندیِ مقامات اسرائیلی از جو بایدن پیشینه ای درازتر از این دارد.