Toen Bart op koningsdag in een buitengebied aan het wandelen was, hoorde hij ze voor het eerst; de gierzwaluwen. Dat is eigenlijk een gekke plaats voor deze vogels. Want in de stad voelen zij zich het meest thuis en broeden ze allemaal. Ieder jaar op dezelfde plek. En dan weer terug naar Afrika... En de waterlelie zetten we even in het zonnetje. Een bescheiden, maar elegante verschijning in vijvers en grachten. Maar het is ook een heel kieskeurig plantje! En hier informatie over het gierzwaluw-boek waar we het over hebben.

Twee onopvallende onderwerpen in de schijnwerpers: De kleermot, een stadsdier dat zich liefst vestigt in de kasten waar we ons schapen- en geitenhaar opbergen. Maar dan in de vorm van truien en shawls. Ook hebben we het over het groen dat onmerkbaar wortelt in de kieren van de stad. Soms getolereerd en uitgroeiend tot volwassen exemplaar, maar meestal verwaarloosd en verdorrend tot compost...

Bart vindt het toch geen fijn gezicht, zo'n zilvervisje, wegschietend op een bord dat je uit de kast haalt. Is het een voorbode van meer hygiënisch onheil? Is het een soort kakkerlak-light? Wat spookt hij daar allemaal uit in die kast? Geert stelt hem gerust. Tot het papiervisje ter sprake komt... En ergens in de binnentuin hoorde Bart een raar geluid als van een piepend speelgoedbeestje. Het geluid bleek afkomstig van een bruine kikker. En die bevond zich in een benarde positie....

Toen Bart een merkwaardig blaadje op de grond zag liggen, raapte hij het op en maakte er een foto van (nu op Instagram @Vos & Lommer!). Het was het blad van de Ginkgo. Een boom die niet vanzelf in de stad is gekomen. Ook in deze aflevering ook aandacht voor de heggenmus. Een onopvallende vogel met een opvallend polyamoureus liefdesleven.

Een ernstige reprimande kreeg ik na de aflevering 'Paddenstoelen en vlinders'. Hoe we het in ons hoofd haalden om in één aflevering twee van zulke grote onderwerpen te proppen. Een volkomen terecht verwijt dat we hier proberen goed te maken. We beloven voortaan niet meer zulke brede onderwerpen tekort te doen: de straatchampignon die groeit rond bomen langs de weg en de atalanta. De trekvlinder die duizenden kilometers aflegt om bij ons de zomer door te brengen.

In de stad hoor je wel eens een vogel midden in de nacht een klaaglijk lied aanheffen ergens hoog in een boom. Ook in de winter. Geert zegt dat dat in de meeste gevallen een roodborstje is. We gaan in op het bijzondere gedrag van deze gewone vogel. En de vlaamse gaai -of is het gaai?- verbijstert ons met zijn soms wrede gedrag en prachtige zang. Ja, zang! Wist je dat?

De bever, toch een bewoner van onherbergzamer streken dan de stad -denk aan de Biesbosch- wordt steeds dichter bij de steden gezien. Ook Geert denkt dat het een kwestie van tijd is dat de bever zich vestigt in grotere stadsparken met veel water. En dan de pestvogel. Wat een plaatje... Bart heeft hem nog nooit gezien en lijkt daar bijna in te berusten. Maar Geert heeft goed nieuws voor mensen met een lijsterbes of een gelderse roos in de tuin!

Zie voor je een klas vol vijftienjarige scholieren. Op de dag dat deze scholieren geboren werden, werd ook een palinkje geboren. Ergens 6000 km hier vandaan. Toen de scholieren 2 jaar oud waren kwam hij aan in IJmuiden en zwom naar een sloot. Daar groeide hij verder. En nu, vijftien jaar later, maakt hij zich op om terug te zwemmen naar waar hij geboren werd... Luister hier naar het verbijsterende verhaal over de paling. En naar de imitaties van de spreeuw. Ook verbijsterend!

Een beetje ruime onderwerpen, 'paddenstoelen en vlinders'. Maar ze bieden genoeg aanknopingspunten om in andere 'Vos en Lommers' over door te praten. Mooi verhaal over de Groene knolamoniet. Een paddenstoel die je beter kunt laten staan. Of de werking van de witte puntjes op de rode vliegenzwam. En over de vlinders; iedereen houdt van vlinders. Maar, vragen we ons af, moeten we dan niet ook de rupsen omarmen. Want dat vraatzuchtige rupsje wordt ooit... Precies!

Bart kon op z'n bezoek geen indruk maken door de roofvogel die boven de stad vloog te herkennen. waaraan herken je roofvogels in de lucht? Waarom noemen we een havik een roofvogel en een ooievaar niet? Ze eten allebei levende beesten. En, beste tuiniers, omarm de terrorplanten! Want b.v. zevenblad en Japanse duizendknoop zijn heel lekker om zelf op te eten.