6 ขุดเพชรในพระไตรปิฎก

By ปัญญา ภาวนา ฟังธรรมะ ปัญญาภาวนา Panya BhavanaReligion & Spirituality Buddhism

6 ขุดเพชรในพระไตรปิฎก episodes

February 05, 2021 ติกนิบาต : มังคลวรรค และอเจลกวรรค (6405-6t)
มาใน 2 วรรค วรรคแรก คือ มังคลวรรค เป็นการกล่าวถึงการจะถูกฝังในนรก หรือการจะถูกนำไปประดิษฐานบนสวรรค์ หรือการทำตนให้ถูกทำลาย หรือไม่ถูกทำลาย โดยพิจารณาผ่านกายกรรม วจีกรรม มโนกรรม ที่แบ่งเป็นกุศลอกุศล ไม่มีโทษมีโทษ สม่ำเสมอไม่สม่ำเสมอ สะอาดไม่สะอาด ในปุพพัณหสูตรฤกษ์ดีของพระพุทธเจ้า คือ เมื่อทำดีทางกายวาจาใจ ในอเจลกวรรค คือ การนำเอาหัวข้อใหญ่ทั้ง 7 ของโพธิปักขิยธรรม 37 ใส่ไว้ในปฏิปทาอย่างกลาง ปฏิปทาอย่างกลางก็คือ มัชฌิมาปฏิปทานั่นเอง เป็นทางเลือกใหม่ที่ไม่ตันไปต่อได้เรื่อย ๆ มีจุดหมาย และตัวมันเอง สามารถทำความสะอาดตัวเองไปได้เรื่อย ๆ มีที่สุด ในขณะที่ปฏิปทาแบบหยาบ คือ มัวเมากาม หรือปฏิปทาแบบเหี้ยมหาญ คือ การทำทุกรกิริยานั้นจะวนไปเรื่อยไม่มีจุดหมายไม่มีที่จบ
Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
58 min
January 29, 2021 ติกนิบาต : โยธาชีววรรค มมร: ข้อที่ 580 - 585 (มจร: 141 - 146) (6404-6t)
ในอัสสสูตรที่ 1 - 3 เปรียบเทียบกำลัง ความสมบูรณ์ด้วยสี และความสูงใหญ่ของม้าแกลบ ม้าดี ม้าอาชาไนยกับคุณสมบัติของอริยบุคคลชั้นโสดาบัน อนาคามี และอรหันต์ คือ เชาว์ การตอบปัญหา และลาภสักการะ ที่น่าสนใจ คือ เราควรให้ความสำคัญคุณสมบัติข้อแรก เพราะนั่นคือกำลังพื้นฐานของศีล ศรัทธาที่จะพัฒนาให้มีอีกสองข้อตามมา อย่าตัดสินจากภายนอก ในโมรนิวาปสูตรที่ 1 พูดถึงศีล สมาธิ ปัญญา ของอเสขะบุคคล การพัฒนาจากโสดาบันขึ้นมา จะเจอแบบทดสอบที่ต่างกันไป โสดาบันจะเจอเรื่องศรัทธา และศีล อนาคามีจะเจอเรื่องนิวรณ์ทดสอบสมาธิ ผัสสะอินทรีย์ทดสอบสติ อรหันต์จะเจอทุกแบบทดสอบ ทั้งนี้สมาธิปัญญาก็จะเจริญเกี่ยวเนื่องโยงกันมาตามลำดับ ในโมรนิวาปสูตรที่ 2 จะกล่าวถึงขันธ์ทั้งสามที่ถ้าขาดอันใดอันหนึ่งก็สามารถเชื่อมโยงกลับไปที่คุณสมบัติของม้าที่ขาดไปได้เช่นกัน และในโมรนิวาปสูตรที่ 3 คุณสมบัติของอรหันต์ที่ยืนพื้นมาจากมรรค 8 แล้วเติมสัมมาญาณะ และสัมมาวิมุตติเข้าไป
Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
56 min
January 22, 2021 ติกนิบาต : โยธาชีววรรค มมร: ข้อที่ 573 - 579 (มจร: 134 - 140) (6403-6t)
เริ่มโยธาชีววรรค โยธสูตร นำคุณสมบัติของนักรบมาเปรียบกับการรบกับกิเลสของภิกษุที่ถ้ามีองค์ 3 ข้อนี้ ก็จะมีคุณสมบัติของสังฆคุณ 4 ข้อหลัง องค์ 3 อย่าง คือ ยิงได้ไกล คือ การเห็นขันธ์ 5 โดยความเป็นของไม่เที่ยงเป็นอนัตตา เห็นด้วยปัญญาชัดเจนทั้งในอดีตอนาคตปัจจุบัน, ยิงไม่พลาดเป้า คือ รู้ตามเป็นจริงในอริยสัจ 4 ถ้าไม่รู้ถึงรอบ 3 อาการ 12 อย่างน้อยรู้ในรอบแรก รู้ว่าทุกข์คืออะไร หมายถึง การเป็นโสดาบันนั่นเอง พอเราไม่พลาดเป้าเราจะไปต่อได้ และยิงทำลายกองใหญ่ได้ คือ ทำลายกองอวิชชาได้ ดับทุกข์ได้ วิชชาเกิด ใน 3 ข้อนี้ ถ้ารู้ข้อใดข้อหนึ่ง ก็สามารถเชื่อมโยงรู้แจ้งทั้งหมด
อุปปทาสูตร พูดถึงกฎของธรรมชาติ 2 ข้อ ที่แม้ไม่มีตถาคตก็ยังคงเป็นอย่างนั้น คือ ความตั้งอยู่ตามธรรมดา ธมฺมัฏฐิตตา และความเป็นไปตามธรรมดา ธมฺมนิยามตา พอตถาคตเข้าใจแล้ว จึงบอกสอนว่าสังขารทั้งปวงไม่เที่ยง สังขารทั้งปวงเป็นทุกข์ ธรรมทั้งปวงเป็นอนัตตา ซึ่งคำสอนนี้สามารถนำมาใช้ได้กับทุกสิ่ง
ในเกสกัมพลสูตร เปรียบความไม่มีค่าของเจ้าลัทธิ ดั่งผ้าที่ทอจากผมมนุษย์ และเปรียบความหายนะที่จะก่อดุจไซดักมนุษย์ ด้วยความมีวาทะว่ากรรมไม่มี กิริยาไม่มี ความเพียรไม่มี ในขณะที่พระพุทธเจ้าไม่ว่ากาลไหน ๆ จะสอนว่ากรรมมี กิริยามี ความเพียรมี
ปริสสูตร บริษัท 3 ที่แนะนำได้ยากง่ายต่างกัน มิตตสูตร มิตรที่ควรคบหา เพราะให้/ทำ/ทนในสิ่งที่ทำ/ให้/ทนได้ยาก ใน สัมปทาสูตร และวุฑฒิสูตร ว่าด้วยความพร้อม และความเจริญแห่งศรัทธา ศีล ปัญญา
Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
55 min
January 15, 2021 ติกนิบาต กุสินารวรรค ข้อที่ 129 - 133 [6402-6t]
5 พระสูตรสุดท้ายในกุสินารวรรค ทุติยอนุรุทธสูตรเป็นพระสูตรที่น่าสนใจ ทำไมการหลุดพ้นจึงเกิดขึ้นไม่ได้แม้ในผู้ที่มีสมาธิชั้นยอด ทำไมความสามารถในการตรวจโลกธาตุ 1000 จึงเป็นมานะ มีความเป็นตัวเราอยู่ ในสมาธิถ้าบำเพ็ญเพียรมากไป จึงกลายเป็นความฟุ้งซ่าน ดุจไฟที่มากเกินก็ทำให้ทองสุกเกินควร และทำไมอาสวะไม่สามารถละได้ด้วยสมาธิ แต่จะละได้ด้วยปัญญา การละ 3 ข้อนี้ จึงจะเข้านิพพานได้ ในปฏิจฉันนสูตรน่าสนใจตรงที่มนต์ของพราหมณ์ ท่านใช้คำว่ายิ่งปกปิดยิ่งขลัง แต่ในคำสอนตถาคตใช้ว่าเปิดเผยจึงเจริญ ในเลขสูตร รอยขีดบนหินดินและน้ำ ที่เปรียบเหมือนจิตที่มีความโกรธความสะสมต่างกัน จิตที่ฉลาด คือ จิตที่เป็นดั่งน้ำ อดทนมั่นคงเห็นความสามัคคีมีค่ามากกว่าคำด่า ในกฏุวิยสูตรทำไมการมีศีลสมบรูณ์จึงทำให้แมลงวันไม่ตอม แมลงวัน คือ ราคะ ความมักใหญ่ คือ อภิชฌา กลิ่นดิบ คือ พยาบาท และปฐมอนุรุทธสูตร ธรรม 3 ประการที่ทำให้ผู้หญิงไปอบาย ถ้าละเสียได้จะพ้นทุกข์ ละได้ด้วยการให้ มุทิตา และพิจารณาอสุภะ
Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
55 min
January 08, 2021 ติกนิบาต | กุสินารวรรค ข้อที่ 124 - 128 (6401-6t)
5 พระสูตรในกุสินารวรรค เริ่มด้วยกุสินารสูตร ธรรม 3 ข้อที่ควรมี คือ ความคิดหลีกออกจากกาม ความคิดในทางไม่พยาบาท และในทางไม่เบียดเบียน ส่วนธรรม 3 ข้อที่ควรละก็ตรงข้ามกัน ทานที่ให้ก็จะมีอานิสงส์ต่างกัน จะได้แง่คิดที่ว่าไม่ว่าจะอยู่ในสถานการณ์ไหนก็ควรจะมีคุณธรรมทั้งสามข้อนี้ เพื่อที่ว่าเมื่อมีเหตุการณ์ที่ไม่ปกติก็จะยังผาสุกอยู่ได้ อย่ามองที่ความลำบากหรือความสบาย ให้มองที่กุศลธรรมที่มี เราจะผ่านวิกฤติไปได้โดยใช้สติความเพียรเป็นเครื่องมือ ในภัณฑนสูตร คุณธรรม 3 ข้อเหมือนข้างต้นที่เมื่อมีแล้ว จะทำให้กลุ่มนั้นเหมือนน้ำนมผสมกับน้ำ มีข้อที่น่าสนใจก็คือ ในองค์กรใดก็ตามที่ใช้กามพยาบาทหรือเบียดเบียนในการรวมกลุ่ม กลุ่มนั้นดูเหมือนรวมกันได้ดี ก็อาจจะลงกันได้อยู่แต่ไม่ยั่งยืน เพราะด้วยความที่ไม่งดงามในเบื้องต้นท่ามกลางและที่สุด ในโคตมเจติยสูตร การที่พระพุทธเจ้าแสดงธรรมด้วยความรู้ยิ่ง มีเหตุผลพร้อม มีความน่าอัศจรรย์ จึงก่อให้เกิดผล คือ ความยินดีในพุทธธัมสงฆ์ ในภรัณฑุกาลามสูตร ด้วยความสามารถที่แตกต่างกันของศาสดาจุดประสงค์จึงต่างกันไป ศาสดา 2 พวกแรกเข้าใจว่าการเข้ารูปฌานอรูปฌานได้นั่นคือ นิพพานของตน แต่ในระดับสัมมาสัมพุทธะ คือ การกำหนดรู้ทั้งกามรูป และเวทนา กำหนดรู้ คือ ปริญญายะ เป็นขั้นสูงสุด ในหัตถกสูตร เป็นกล่าวถึงความไม่รู้จักอิ่มรู้จักพอในการเห็นพระพุทธเจ้าในการฟังธรรม และการบำรุงสงฆ์ของหัตถกเทพบุตร
Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
58 min
January 01, 2021 ติกนิบาต | อาปายิกวรรค ข้อที่ 119 - 123 (6353-6t)
อปัณณกสูตร ผลของการทำวิบัติหรือสัมปทา 3 อย่าง ในศีล ในจิต และในทิฏฐิ ที่เมื่อทำแล้วย่อมให้ผลแน่นอนเหมือนการกลับมาตั้งในเหลี่ยมของอัญมณีที่ถูกโยน ในกัมมันตสูตรเหมือนกับในอปัณณกสูตร มีต่างตรงอาชีววิบัติ ซึ่งถ้าวิเคราะห์ลงไปแล้วก็คือ จิตตวิบัตินั่นเอง ในสัมปทาการถึงพร้อมด้วยการงานเราจะเห็น 4 ขั้นตอน คือ สัมมาทิฏฐิที่มีนับตั้งแต่แยกแยะได้ว่าดีหรือไม่ดีแม้จะยังปฏิบัติตามไม่ได้ทั้งหมด เมื่อแยกแยะได้ก็จะระลึกได้นั่น คือ สัมมสติ ตามมาด้วยสัมมาวายามะความเพียร แล้วผลเป็นอาชีวสัมปทา ในอาชีวไม่ได้หมายถึงอาชีพ แต่หมายถึงการดำรงชีวิตที่ทำแล้วกิเลสไม่เพิ่ม ในปฐมและทุติยโสเจจยสูตร ว่าด้วยความสะอาดทางกายวาจาใจ ที่แบ่งตามกุศลธรรมบท 10 สองพระสูตรนี้จะต่างกันตรงที่ใจ ในทุติยสูตร คือ การมีสติสัมปชัญญะเห็นไตรลักษณ์ของนิวรณ์ 5 ที่อยู่ในใจ รู้ว่ามี รู้ว่าไม่มี รู้ถึงการเกิดขึ้น รู้ถึงการละ รู้ถึงการไม่เกิดซ้ำที่ละได้แล้ว นั่นคือ ความสะอาดทางใจปราศจากนิวรณ์ 5 และในโมเนยยสูตร ว่าด้วยความเป็นมุนี มุนี คือ ความเป็นนักปราชญ์ผู้มีปัญญาในทางกาย คือพรหมจรรย์ วาจาตามกุศลธรรมบท 10 และการทำให้แจ้งทางใจ จบอาปายิกวรรค
Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
56 min
December 25, 2020 ติกนิบาต | อาปายิกวรรค ข้อที่ 114 - 118 (6352-6t)
อาปายิกวรรค เริ่มด้วยอาปายิกสูตรว่าด้วยบุคคล 3 ประเภทที่ต้องไปอบาย ที่น่าสนใจ คือ ข้อที่ว่าบุคคลที่มีทัศนคติว่าโทษในกามไม่มีแล้วถึงความเป็นเหยื่อในกาม เหตุใดจึงบอกว่าเป็นการไปติดกับดัก ก่อให้เกิดการผิดศีลแล้วไปอบาย ในทุลลภสูตรว่าด้วยบุคคลที่หาได้ยากซึ่งก็คือ พระอรหันต์และผู้ที่แสดงธรรมของพระพุทธเจ้าแล้ว เราจะได้ทราบว่าทำไมจึงจัดผู้ที่มีกตัญญูกตเวทีรู้แล้วกระทำตอบไว้ในที่นี้ด้วย ในอัปปเมยยสูตรเป็นการประมาณการหยั่งถึงการดูออกในบุคคลสามประเภทที่ประมาณได้แตกต่างกัน แน่นอนที่ประมาณไม่ได้ คือ จิตพระอรหันต์ รองลงมา คือ ประมาณได้ยากพวกที่มีจิตตั้งมั่นเหมือนน้ำนิ่งไหลลึก สุดท้าย คือ พวกที่จิตไม่ตั้งมั่นอันนี้ประมาณได้ง่าย ในอาเนญชสูตรจะเห็นความต่างในที่ไประหว่างปุถุชนกับอริยสาวก ที่แม้จะอยู่ในชั้นอรูปพรหมเดียวกันก็ตาม สุดท้ายในวิปัตติสัมปทาสูตร 3 สิ่ง คือ ศีล จิต และทิฏฐิ ที่เป็นเหตุให้ไปสุขคติหรือทุคติ
Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
1 hr 1 min
December 18, 2020 ตติยปัณณาสก์ สัมโพธวรรค ข้อที่ 104-113 (6351-6t)
เริ่มตติยปัณณาสก์ สัมโพธวรรค เรื่องเกี่ยวกับการตรัสรู้ ใน 5 พระสูตรแรก ยกคุณธรรม 3 อย่างที่เหมือนกัน คือ การเห็นคุณ การเห็นโทษ และอุบายในการนำออก เมื่อรู้ 3 อย่างนี้ ก็จะออกจากทุกข์ได้
พระพุทธเจ้าเป็นผู้ที่รู้จริงทั้งรสอร่อย โทษ และเครื่องสลัดออกคือมรรค 8 ผู้ใดมีคุณธรรมเหล่านี้ ผู้นั้นสมควรเรียกว่า "สมณะ" และการบรรลุธรรมจึงมี เกิดขึ้นได้
และจะได้ทราบถึงทำไมจึงเปรียบการร้องเพลงคือการร้องไห้ เสพอะไรที่ไม่รู้จักอิ่ม และการรักษาจิตดีย่อมชื่อว่ารักษากายวาจาใจได้ดี เปรียบเหมือนเรือนที่มุงไว้ดีไม่ผุพัง เป็นจิตที่ไม่ถึงความผิดปกติ เมื่อตาย การตายนั้นไม่สูญเปล่า ในสองข้อสุดท้ายกล่าวถึงเหตุเกิดแห่งกรรมและฉันทะในสามกาลเวลา
นอกจากนี้ยังกล่าวถึงนิมิตตสูตร สิ่งที่ควรทำ 3 อย่าง ในทองคำกับงานทางจิต การเผาคือความเพียร การพรมน้ำคือสมาธิ และการตรวจคืออุเบกขา ที่เมื่อทำอย่างเหมาะสม จิตนั้นจะพ้นจากอาสวะได้
Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
54 min
December 11, 2020 ทุติยปัณณาสก์ | โลณผลวรรค ข้อที่ 100 - 102 (6350-6t)
โลณผลสูตรข้อที่ 100 - 102 มาใน 3 พระสูตรที่สำคัญ ในโปตถกสูตรจะเข้าใจถึงความดีของภิกษุที่มีค่าดุจผ้าจากแคว้นกาสี ผู้คบบุคคลเช่นนี้ย่อมดีงามตามชื่อเสียงนั้นไปด้วย ในโลณผลสูตรเป็นการทำความเข้าใจให้ถูกต้องว่า เมื่อทำกรรมอย่างใดไว้ย่อมได้รับผลของกรรมนั้น การได้รับผลของกรรมชั่วหนักเบาเร็วช้าก็ขึ้นอยู่กับกรรมดีที่เคยกระทำ ดั่งเกลือในแก้วกับเกลือในแม่น้ำ และในปังสุโธวกสูตรการจะได้มาซึ่งทองคำเนื้อดีไม่ใช่เรื่องง่าย การจะได้มาซึ่งจิตที่ปฏิบัติดีแล้วก็เช่นกัน ล้วนต้องผ่านกระบวนการหลายอย่าง ทำอย่างไร สามารถหาคำตอบได้จากใน epsode นี้
Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
54 min
December 04, 2020 ทุติยปัณณาสก์ | โลณผลวรรค ข้อที่ 93 - 99 (6349-6t)
เริ่มโลณผลสูตร หมวดว่าด้วยก้อนเกลือ ข้อที่ 93 - 99 อัจจายิกสูตรเป็นเรื่องของการรอเวลาที่เหมาะสมแม้จะสร้างเหตุมาดีแล้วก็ตาม ปวิเวกสูตรจะทราบถึงความสงัดจากกิเลสที่ไม่ต้องอิงวัตถุ สรทสูตรธรรมจักษุของโสดาบัน และอนาคามีที่ละสังโยชน์ได้ เมื่อบังเกิดขึ้นแล้วดั่งท้องฟ้าในสารทกาล ปริสาสูตร บริษัทที่มีหัวหน้า คือ พระเถระเป็นผู้นำที่ยอดเยี่ยม ทำให้พากันปฏิบัติตาม บริษัทที่แตกแยก และบริษัทที่สามัคคีโดยการเจริญมุทิตา ปฐมอาชานียสูตร / ทุติยอาชานียสูตร / ตติยอาชานียสูตร ว่าด้วยองค์ประกอบของม้าอาชาไนย จะมีความต่างในแต่ละข้อตรงปัญญาในอริยสัจ 4 ความเร็ว คือ ปัญญาที่เร็วขึ้นเพราะชำนาญ ข้อที่ 97 ปัญญาระดับโสดาบัน ข้อที่ 98 ปัญญาระดับอนาคามี และข้อที่ 99 ปัญญาระดับอรหันต์
Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
50 min

About 6 ขุดเพชรในพระไตรปิฎก

From the publisher's feed

ในพระไตรปิฏกมีอะไร ทำความเข้าใจไปทีละข้อ, เปิดไปทีละหน้า, ให้จบไปทีละเล่ม, พบกับพระอาจารย์พระมหาไพบูลย์ อภิปุณโณ และ คุณเตือนใจ สินธุวณิก, ล้อมวงกันมาฟัง มั่วสุมกันมาศึกษา จะพบขุมทรัพย์ทางปัญญา ในช่วง…