8:10

96. odcinek podcastu w programie "Jutronauci". Dawniej słowem "haker" określano głównie osoby łamiące zabezpieczenia dla zysku. Z czasem jednak stało się jasne, że część z nich robi to dla sportu albo - jak pokazały ostatnie ataki grupy Anonymous - dla idei. Zaatakowali m.in. witryny Kremla i Gazpromu. Złamali też zabezpieczenia telewizji państwowej, żeby pokazać obrazy wojny zwykłym Rosjanom. Kim są Anonimowi i dlaczego stanęli do walki przeciwko Rosji? Ich działania są błogosławieństwem czy przekleństwem? Vadim Makarenko z firmy Statista pyta o to dr. hab. Jarosława Macałę, zajmującego się w Instytucie Nauk o Polityce i Administracji Uniwersytetu Zielonogórskiego m.in. geopolityką i ruchami społecznymi. Więcej znajdziesz w nowej edycji programu "Jutronauci": wyborcza.pl/jutronauci

Biennale Warszawa to interdyscyplinarna instytucja artystyczna, która od momentu wybuchu wojny stała się punktem recepcyjnym dla uchodźców. Instytucja współpracuje z Fundacją Ocalenie, która przywozi do siedziby Biennale przede wszystkim osoby ze wschodniej Ukrainy - to nie tylko Ukraińcy i Ukrainki, ale też osoby z Afryki czy Azji Centralnej, które studiowały w np. w Charkowie. Czy jest w Polsce problem z przyjmowaniem osób ciemnoskórych? "Zdarzało się tak, że uchodźcy z Ukrainy, posiadający obywatelstwo ukraińskiej byli traktowani inaczej niż studenci z innych krajów. Wydaje mi się, że w tym względzie niewiele się zmieniło - politycy, samorządy nie widzą tego problemu" - mówi Paweł Wodziński, dyrektor Biennale Warszawa. Na podcast zaprasza Arek Gruszczyński. Więcej podcastów na https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na [email protected].

Kolejny dzień wojny w Ukrainie to kolejny dzień sprawdzianu sił ukraińskich, ale też pogrążania się reputacji armii rosyjskiej. Ukraińska armia wydaje się zdyscyplinowana, zmotywowana i wyszkolona, natomiast morale (i nie tylko) Rosjan jest bardzo słabe. Jedną z ikon wojny w Ukrainie jest konwój rosyjskich czołgów, który stoi w ponad 60-kilometrowej kolejce pod Kijowem. Co robią tam rosyjscy żołnierze? "Armia rosyjska popełniła nie tylko błędy taktyczne, popełniła też błędy logistyczne. A logistyka to jest kluczowa sprawa. Nie da się wygrywać, jeśli się nie zaopatruje odpowiednio swoich żołnierzy" - mówi Bartosz T. Wieliński, wicenaczelny "Gazety Wyborczej", redaktor działu zagranicznego. Na podcast zaprasza Michał Nogaś. Więcej podcastów na https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na [email protected].

Tylko w ostatnią niedzielę, jak podaje polskie MSW, do Polski wjechało 140 tys. osób, które uciekają przed wojną na Ukrainie. To był dzienny rekord od wybuchu wojny 24 lutego. Liczba uchodźców w Polsce przekroczyła już milion. Wielu z nich przejeżdża przez Lwów. Jak miasto radzi sobie z tą falą? - Ludzie spędzają na dworcach po kilkadziesiąt godzin, czekając na przesiadkę do Krakowa. We Lwowie splatają się nitki z różnych kierunków. Do Lwowa docierają uchodźcy z Charkowa, Dnipra, Zaporoża, Odessy... Ale do Lwowa dojeżdżają też transporty z pomocą humanitarną z Polski, a także z zachodu wracają Ukraińcy, którzy chcą walczyć za swój kraj - mówią Michał Olszewski i Jakub Włodek, dziennikarze "Wyborczej", którzy relacjonują wydarzenia ze Lwowa. Na podcast zaprasza Łukasz Grzymisławski. Więcej podcastów na https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na [email protected]

Przez tydzień od rozpoczęcia wojny na Ukrainie Polska przyjęła około 600 tysięcy uchodźców, szacunkowo przez granicę przechodzi do nas około 95 tysięcy osób dziennie. Nie są to tylko Ukraińcy i Ukrainki. Postrzegamy Ukrainę jako kraj emigracyjny, a przecież jest ona również krajem imigracyjnym, do którego przybywali migranci z różnych krajów, między innymi z Azji Centralnej. Ich liczbę szacuje się na pół miliona lub więcej. Ci ludzie również giną podczas tej wojny i również potrzebują opieki na terytorium Polski. Czy mają na to szansę? "Od 2015 roku nastąpiło gigantyczne upolitycznienie kwestii migracyjnych, urasownie migrantów z Bliskiego Wschodu i odsunięcie się od inicjatyw budowania polityki regulowania napływu uchodźczego. To bardzo poważny błąd, mogliśmy mieć lepiej wypracowane mechanizmy zarządzania kryzysem, z którym mamy do czynienia" - komentuje prof. UEK dr hab. Konrad Pędziwiatr - badacz w Centrum Zaawansowanych Badań Ludnościowych i Religijnych Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie i współpracownik Ośrodka Badań nad Migracjami UW. Na podcast zaprasza Urszula Pieczek. Więcej podcastów na https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na [email protected]

W 2013 roku Grzegorz Szymanik i Julia Wizowska pojechali do Donbasu, by zobaczyć, co się tam dzieje w czasie, kiedy w Kijowie trwa EuroMajdan. Obserwowali nastroje towarzyszące mieszkańcom i mieszkankom Doniecka w momencie, kiedy zaczynała się wojna w 2014 roku. Skąd wzięło się to szaleństwo wojny, której eskalacji doświadczamy na pełną skalę od 24 lutego 2022 roku? O czym mówili wówczas ludzie? W 2016 roku wyszła książka "Po północy w Doniecku", zbiór reportaży o tym, co działo się w pierwszych momentach konfliktu na Donbasie. O książce: Najpierw wojnę w Donbasie wymyślili i wpletli w swoje powieści miejscowi pisarze science fiction. Potem, kiedy wybuchła naprawdę, poszli na front. W końcu zostali przywódcami marionetkowego państwa, które powstało, kiedy z nieba przestały spadać pociski. Ale bohaterami książki Grzegorza Szymanika i Julii Wizowskiej są również owdowiałe żony i matki zaginionych, zachwyceni sobą watażkowie i dumna redaktorka pierwszej gazety Donieckiej Republiki Ludowej. Ci, którzy wszystko stracili i ci, którzy nagle zyskali, prorosyjscy, proukraińscy i miejscowi, donbascy "patrioci"… Dopiero wszystkie te głosy tworzą odpowiedź, co naprawdę wydarzyło się w Doniecku od chwili, gdy Janukowycz uciekł z Kijowa. Na podcast zaprasza Michał Nogaś. Kolejne odcinki w cyklu "Książki. Magazyn do słuchania" w każdą sobotę. Do usłyszenia! Więcej podcastów na https://wyborcza.pl/podcast

95. odcinek podcastu w programie "Jutronauci". Kasper Kalinowski rozmawia o bliższej i dalszej przyszłości Rosji, proroctwach o jej nieuchronnym upadku oraz potencjalnych scenariuszach rozwoju. Wiele osób żywi nadzieję, że Rosja stanie się państwem demokratycznym. Czy to realne? "Będąc analityczką, obserwując procesy, które zachodziły w Rosji w ostatnich latach, oceniam, że proces demokratyzacji byłby trudny i burzliwy – uważa Iwona Wiśniewska, analityczka Ośrodka Studiów Wschodnich. – Absolutne rządy służb specjalnych kontrolują każdy element życia Rosjan. Musiałby nastąpić totalny kolaps rosyjskiego modelu polityczno-ekonomicznego – dopiero na tych zgliszczach można by budować coś nowego. Koszty takich przemian byłyby ogromne". Więcej o nowej normalności znajdziesz w najnowszej edycji programu "Jutronauci" na https://wyborcza.pl/jutronauci

Zachód wprowadza sankcje gospodarcze w związku z wojną, którą Putin rozpętał w Ukrainie. Zwykli Rosjanie nie mogą już korzystać ze swoich kart płatniczych czy Netflixa, rubel nie ma w tym momencie wartości. Czy sankcje wprowadzono po to, by społeczeństwo rosyjskie obaliło Putina? Czy zacznie się bać, że nie stać go na wojnę? Czy SWIFT wycelował nie tam, gdzie trzeba? Czy przeceniamy wagę tego systemu? Przecież gdy SWIFT w przeszłości uległ awarii, banki wciąż działały. Ile będą nas, Europejczyków, kosztowały te sankcje? Czy Portugalczycy, Polacy, Niemcy je zaakceptują? "To nie jest kwestia rachunku ekonomicznego. Naszym celem powinno być blokowanie wszelkiej wymiany handlowej z Rosją, nawet kosztem tego, że będziemy płacić więcej za gaz czy prąd" - mówi Piotr Arak, dyrektor Polskiego Instytutu Ekonomicznego. Na podcast zaprasza Sebastian Ogórek, szef serwisu Wyborcza.biz. Więcej podcastów na https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na [email protected]

Wojna zdawała się czymś odległym, myśleliśmy, że nie wróci, dziś to ukraińska rzeczywistość. Ukraińcy zostali postawieni przed tragicznym wyborem. Czy można spakować życie do dwóch walizek? "Nie można" - mówi Ksenia Charczenko, ukraińska pisarka, redaktorka, tłumaczka, która po 32 godzinach spędzonych z dzieckiem na granicy przedostała się do Polski. "Martwię się, że zapomniałam kurtki, bo łatwiej myśleć o kurtce niż o mamie, która tam została. Nie wyobrażam sobie, że to może być na zawsze. Niech cała Polska mnie usłyszy: to nie jest misja humanitarna, to początek wojny światowej. Jestem tu przez 24 godziny i czuję się winna, że żyję. Ale mam pięciolatka, musiałam go chronić" - opowiada. Na podcast zaprasza Michał Nogaś. Więcej podcastów na https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na [email protected]

Kijów przed wojną był metropolią tętniącą życiem przez całą dobę. Od kilka dni miasto jest opustoszałe. Jak wygląda Kijów w czasie wojny? Jak mieszkańcy i mieszkanki Kijowa reagują na wojnę? Jak Putin wyjaśni Rosjanom inwazję na Kijów? Jaki wpływ na mentalność Ukraińców i Rosjan miał 2014 rok? Czy morale wśród wojsk jest wysokie? "Tu jest duch oporu świadczący o tym, że my, Ukraińcy, się nie poddamy, my będziemy bronić naszej ziemi" - mówi Piotr Andrusieczko, korespondent "Gazety Wyborczej" z Kijowa. Na podcast zaprasza Bartosz T. Wieliński. Więcej podcastów na https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na [email protected]