8:10

"Co wiemy o polskiej drodze do niepodległości? Po kilku latach intensywnego celebrowania stulecia odzyskania wolności mogłoby się wydawać, że całkiem sporo. Problem w tym, że świętowanie i upamiętnianie wcale nie muszą mieć dużo wspólnego z historią. Rytuały służą społeczeństwu (a kiedy się zużyją, to już tylko władzy) tu i teraz. Są odbiciem bieżących potrzeb i dzisiejszych wyobrażeń o przeszłości. A co, jeśli tak naprawdę było inaczej? Odrodzenie państwa polskiego bywa traktowane albo w kategoriach cudu, albo jako uwieńczenie upartej walki prowadzonej przez pokolenia patriotów. Czy słusznie?" - czytamy we wstępnie książki "Polska bez cudów. Historia dla dorosłych" Macieja Górnego, gościa dzisiejszego odcinka. Na podcast i rozmowę o książce zaprasza Michał Nogaś. Więcej podcastów na https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na [email protected]

Kto jest odpowiedzialny za śmierć Izabeli z Pszczyny? Kogo powinno dręczyć sumienie? - Idziemy w kierunku totalnego szaleństwa. Ta władza ma krew na rękach. Ta władza jest chora. Ta władza jest zbrodnicza. Rządzi nami autorytarny karzeł, który nie pozwala, by kobiety miały prawa. Ochroną przeciw przepisom państwa niepraworządnego, gdzie przepisy są antykobiece, jest odwaga cywilna, sumienie i przekonanie o słuszności własnego postępowania. Lekarze składali przysięgę Hipokratesa. Zaprzestanie działań w tym przypadku było niezgodne z przysięgą i zabójcze - mówi prof. Magdalena Środa, filozofka, etyczka, feministka i publicystka. Na podcast zaprasza Dorota Wysocka-Schnepf. Więcej podcastów na https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na [email protected]

97 proc. Polaków deklaruje, że segreguje śmieci. Jak to wygląda w praktyce? "Jeżeli nie będziemy poprawnie segregować śmieci, będziemy produkować więcej odpadów zmieszanych i w związku z tym zapłacimy więcej za odbiór śmieci. Poprawne segregowanie śmieci pozwala na odzyskanie surowców, dlatego ich odbiór kosztuje mniej" - mówi Paweł Głuszyński działający m.in. w Towarzystwie na rzecz Ziemi i stowarzyszeniu Zero Waste, który od 30 lat zajmuje się tematyką związaną z odpadami. Ile śmieci produkujemy w ciągu roku? Jak działa w Polsce gospodarka odpadami? Czy jest szansa na wprowadzenie systemu kaucyjnego w Polsce? Na podcast zaprasza Jakub Chełmiński. Więcej podcastów na https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na [email protected]

"Wilcza rzeka" to autobiograficzna, oparta na dzienniku, powieść drogi, która relacjonuje dramatyczne losy pisarki, samotnej matki, mieszkającej na stałe w Wielkiej Brytanii. Bohaterka planuje przeprowadzkę z małej wyspy położonej na kanale La Manche, ale kiedy jest gotowa do drogi, nagle na świecie wybucha pandemia. Ostatnim promem udaje jej się przepłynąć do Southampton z córką, psem i kotem, skąd wyrusza do Hastings, gdzie jednak nie czeka na nią obiecane mieszkanie. Od tego dnia próbuje przetrwać, tuła się z 13-letnią córką po przypadkowych stancjach, które dzieli z imigrantami, biedakami i takimi jak ona życiowymi wykolejeńcami. Wreszcie staje się bezdomna i trafia z córką do schroniska dla kobiet. A ile fikcji jest w tej autobiograficznej powieści? Na podcast zaprasza Michał Nogaś. Kolejne odcinki w cyklu "Książki. Magazyn do słuchania" w każdą sobotę. Do usłyszenia! Więcej podcastów na https://wyborcza.pl/podcast

79. odcinek podcastu w cyklu "Jutronauci". Nadchodzące dekady to duże zmiany w strukturze demograficznej Polski. Liczba ludności się zmniejszy, a średni wiek ulegnie podwyższeniu. Co to oznacza w praktyce? Czy poziom życia się obniży? Wystąpienia jakich prawidłowości możemy się spodziewać? 500 plus i inne programy rządowe nie zachęciły do posiadania dzieci. Czy sytuację można zmienić? Wg wielu analiz bezrobocie i kryzys ekonomiczny zmniejszają dzietność, więc może będzie tylko gorzej, a jedyną nadzieją są imigranci? O przyszłości demograficznej Polski, starzeniu się społeczeństwa i wyzwaniach, jakie niesie sytuacja, rozmawiamy z dr hab. Anną Matysiak, ekonomistką, demografką i kierowniczką Centrum Badań nad Rynkiem Pracy i Rodziną "LabFam" przy Wydziale Ekonomicznym UW. Więcej o nowej normalności znajdziesz w najnowszej edycji programu "Jutronauci": https://wyborcza.pl/jutronauci

Co wyłania się z ostatnich sondaży poparcia dla partii politycznych? W sondażu pracowni CBOS, uznawanej powszechnie za przychylną władzy, pod koniec października PiS traci aż 6 punktów procentowych w stosunku do badania z początku miesiąca - notuje 28,4 proc. poparcia. Czy to jest dużo? Czy spór z Unią Europejską ma na to wpływ? "Poparcie spadło wśród emerytów, przedsiębiorców, właścicieli małych firm i innych grup, które tradycyjnie zalicza się do trwałych wyborców PiS" - mówi prof. Ewa Marciniak, politolożka i wykładowczyni w Instytucie Nauk Politycznych UW. Na podcast zaprasza Dorota Wysocka-Schnepf. Więcej podcastów na https://wyborcza.pl/podcast

Obecnie ponad 70 proc. energii w Polsce pochodzi z węgla brunatnego i kamiennego. To najwięcej w całej Unii Europejskiej. Wiadomo też, że jeśli Polsce, jednemu z największych uprzemysłowionych krajów UE, nie uda się odejść od węgla, to cele klimatyczne całej UE nie zostaną osiągnięte. Czy jedynym sposobem na ograniczenie emisji gazów cieplarnianych w Polsce jest rozwój elektrowni atomowych? Czy Unia Europejska zakwalifikuje energię jądrową do energii zielonej? Gościem Łukasza Grzymisławskiego jest Jakub Wiech, ekspert do spraw energetyki jądrowej i zastępca redaktora naczelnego magazynu Energetyka24. Więcej podcastów na https://wyborcza.pl/podcast

Polska jest trzecim najbardziej uzależnionym od węgla krajem na świecie. Jednocześnie jesteśmy właśnie świadkami globalnego kryzysu energetycznego na niespotykaną wcześniej skalę, związanego między innymi ze wzrostem cen surowców energetycznych. W rezultacie tania i czysta energia to wielkie wyzwanie dla naszego kraju. Czym spowodowany jest obecny kryzys? Jakie Polska popełniła błędy? I dlaczego na razie nie ma ucieczki od drożejącego prądu? Gościnią Patrycji Maciejewicz, dziennikarki "Gazety Wyborczej" z działu gospodarczego, jest Joanna Maćkowiak-Pandera, prezeska Forum Energii. Więcej odcinków na https://wyborcza.pl/podcast

Znawczyni sztuki współczesnej Anda Rottenberg zaprasza przyjaciół do wspólnej, bardzo pożytecznej zabawy dzielenia się ulubionymi przepisami i uwagami o gotowaniu. W zabawie biorą udział artyści, pisarze, aktorzy, politycy. Ale uwaga! Wszyscy traktują temat bardzo poważnie, przepisy są dopracowane i wzięte prosto z życia, ich autorzy tak właśnie gotują. I choć już od dawna jesteśmy obeznani z kuchniami świata, jesteśmy też bardzo przywiązani do tego, co gotowały nasze mamy i babcie. Nieobce nam krewetki, mule, awokado, ale bardzo lubimy też buraki i kapustę, kluski i pączki, pieczemy chleb i ciasta. To, co gotujemy, to efekt naszych podróży i bardzo silnych wpływów tradycji rodzinnych. Książka zawiera przepisy dla tych, którzy lubią i potrafią gotować, ale również bardzo proste przepisy na dania, z którymi każdy sobie poradzi. Co szczególnego kryje się we wspólnym przyrządzaniu i smakowaniu potraw, że tak zbliża ludzi? I czy Anda Rottenberg umie gotować? Kolejne odcinki w cyklu "Książki. Magazyn do czytania" w każdą sobotę. Do usłyszenia! Więcej podcastów na https://wyborcza.pl/podcast

78. odcinek podcastu w programie "Jutronauci". Z dezinformacją, czyli celowym rozprzestrzenianiem nieprawdziwych informacji, zetknął się w internecie chyba każdy z nas. Chwytliwe kłamstwa i sensacyjne informacje szybko przykuwają uwagę, a fact-checking to umiejętność czasochłonna, a czasem nudna. "Zasada, że bardziej zajmujemy się tym, co jest skandaliczne, co wywołuje w nas silne negatywne emocje albo, jak wynika z badań, co wywołuje podziw - to jest bardzo stara zasada, prawdziwa pewnie od początku istnienia człowieka na ziemi czy istnienia przepływu informacji między ludźmi. To wynika z naszej psychiki. To, co jest prawdziwe, neutralne emocjonalnie, jest nudniejsze, nie wzbudza naszego zainteresowania" - mówi nasza rozmówczyni. Jak można radzić sobie z dezinformacją? Jak należałoby zmienić media społecznościowe, żeby prawda wybijała się bardziej niż to, co angażuje nasze emocje? Oraz czy zmiana ich funkcjonowania gwarantuje rozwiązanie problemu? Aleksandra Sobczak rozmawia z Anną Mierzyńską, analityczką mediów społecznościowych współpracującą z OKOpress. Więcej o nowej normalności znajdziesz w najnowszej edycji programu "Jutronauci": https://wyborcza.pl/jutronauci