8:10

Pracowały pod przykrywką, przemycały rewolwery w pluszowych misiach, były nosicielkami prawdy. O zapomnianej historii kobiet, Żydówek, bojowniczek, które mordowały nazistów. Dlaczego nic o niej nie wiemy? Ruch oporu składa się z polskich mężczyzn, dlatego nie ma tam miejsca na kobiety, i to w dodatku Żydówki. A jednak ruch oporu w środowisku żydowskim był zbudowany na kobietach. Narracje o roli kobiet po wojnie zniknęły, bo to mężczyźni pisali tę historię. W białostockim podziemiu mówiono na nie: "Te żydowskie dziewuchy, które są w stanie załatwić wszystko". Dlaczego do dzisiaj żydowskie kobiety pozostały tematem tabu? Stanisław Skarżyński rozmawia z Zuzanną Hertzberg, artystką, która przygotowała wystawę o Żydówkach w ruchu oporu. Więcej odcinków na https://wyborcza.pl/podcast

"Siergiej Smirnow, redaktor naczelny Mediazony, jednego z najpopularniejszych, niezależnych portali informacyjnych w Rosji jeszcze w grudniu ub. roku, rozmową ze mną o problemach rosyjskich mediów był znużony. Choć na jego redakcję nieraz naciski wywierał państwowy regulator mediów i internetu, to moje pytania o propagandę Kremla, opresję uznawał za nieaktualne i naiwne. Wspomniał o braku pieniędzy, nowym przepisie o fake newsach, które były wytrychem do nacisków, grzywien, nawet aresztów. Ale, dodał zaraz, to, co najgorsze, wydarzyło się na początku rządów Putina, dwadzieścia lat temu. Teraz nie jest najgorzej. Nie spotykam się z bezpośrednim naciskiem na redakcje. Półtora miesiąca później dostanę od niego wiadomość z aresztu" - tak zaczyna się reportaż Wiktorii Bieliaszyn "Rosyjskie media pod butem władzy", który w szóstym odcinku podcastu "Mistrzowie Słowa" czyta Zofia Wichłacz. "Mistrzowie Słowa" to podcast, w którym mistrzowie sceny czytają mistrzów pióra. Co tydzień w sobotę publikujemy dla klubowiczów "Wyborczej" jeden tekst czytany przez wybitne aktorki i wybitnych aktorów. Teksty te będą pochodzić z naszych najlepszych magazynów: "Wolnej Soboty", "Dużego Formatu", "Wysokich Obcasów", "Ale Historia", "Książek" i "Wyborczej Classic". Dołącz do Klubu "Wyborczej", kupując najwyższy - Klubowy - pakiet prenumeraty cyfrowej na Wyborcza.pl/prenumerata. Polecamy także serię audiobooków "Mistrzowie Słowa" Wydawnictwa Agora, którą znajdziecie na Kulturalnysklep.pl i Publio.pl.

50. odcinek podcastu w programie "Jutronauci". Jakie skutki ma pandemia dla systemów ochrony zdrowia? Nowym Świętym Graalem medycyny jest profilaktyka - zajmuje się tym, jakie czynniki powinny być spełnione, żeby uchronić nas przed rozwojem chorób, co też widać w szpitalach covidowych na całym świecie. Najlepszą ochroną w kontakcie z wirusem jest nasza odporność. Pandemia weryfikuje to, jak żyjemy - jak się odżywiamy, jak odpoczywamy, czy jesteśmy aktywni fizycznie… Badania pokazują, że w trakcie pandemii średnio ludzie przytyli 2 kg. Człowiek zatracił umiejętność słuchania samego siebie - potrzeb naszego ciała. Mamy poczucie, że medycyna naprawi każdy nasz problem. Musimy się nauczyć dbać o siebie w całości. O odporności i jej wpływie na nasze zdrowie rozmawiają autorki książki "Broń się! Jak dbać o swoją odporność?" - Margit Kossobudzka i Kasia Staszak. Więcej o tym, jak pandemia zmienia społeczeństwa, państwa, instytucje i gospodarki, znajdziesz na https://wyborcza.pl/jutronauci

"Wyborcza" wraca do Wałbrzycha! Skąd wzięła się nazwa Wałbrzycha? Wałbrzych jest częściowo zielony (30 proc. terenu miasta zajmują lasy), trochę biały (słynie z porcelany), a trochę złoty (legendarny złoty pociąg). Był też awangardą przemysłową - na początku XIX wieku założono tam pierwszą w Europie przędzalnię lnu. O historii Wałbrzycha, legendach z nim związanych i warunkach życia w tym mieście rozmawiają Bartosz T. Wieliński i dziennikarka "Gazety Wyborczej" Beata Maciejewska. Więcej odcinków na https://wyborcza.pl/podcast

W Wielki Piątek, 2 kwietnia, na stronie internetowej rzeszowskiego Centrum Medycznego "Medyk" pojawiła się informacja, że jest możliwość zaszczepienia osób w wieku 55+ w piątek i sobotę bez wymaganej rejestracji. Bez rejestracji zaczęły się więc szczepić osoby w każdym wieku, wystarczyło stanąć w kolejce. Prezes Medyka tłumaczy jednak, że jeżeli wśród zaszczepionych osób znalazły się osoby poniżej 60. roku życia i nieuprawnione jednocześnie na innej podstawie, wynikało to wyłącznie z troski o wykorzystanie wszystkich rozmrożonych szczepionek i niedopuszczenia do ewentualnej ich utylizacji. Równocześnie ekonomista Uniwersytetu Wrocławskiego, powołując się na dane rządowe, wyliczył, że zaszczepiono już ponad 60 proc. rzeszowian. Zbliżają się wybory prezydenckie w Rzeszowie, kampania wyborcza zbiegła się w czasie z przyspieszeniem procesu szczepień. Czy rzeczywiście zbliżające się wybory mają wpływ na to, że Rzeszów ma największy odsetek zaszczepionych mieszkańców? Z Magdaleną Mach, redaktorką naczelną Gazety Wyborczej w Rzeszowie, rozmawia Michał Nogaś. Więcej odcinków na https://wyborcza.pl/podcast

Program 500+ nie działa - w 2020 roku odnotowano najmniej urodzeń od 2004 r., a do tego mieliśmy rekordową liczbę zgonów, również z powodu pandemii. PiS planuje więc następujące rozwiązanie: będzie zmiana systemu podatkowego: masz dziecko, będziesz zwolniony z podatku. "Transfery bezpośrednie są najgorszą możliwą metodą przekonywania ludzi do rodzenia" - mówi dr Krzysztof Tymicki z Instytutu Statystyki i Demografii SGH. Uważa, że przede wszystkim nie ma co przekonywać do posiadania dzieci ludzi, którzy nie chcą ich mieć, ale należy ułatwiać podjęcie tej decyzji tym, którzy chcieliby zostać rodzicami. Ile ludzi będzie więc mieszkało w Polsce za kilkadziesiąt lat? Czy są jakieś kraje, które poradziły sobie z problemem ujemnego przyrostu naturalnego i z których moglibyśmy brać przykład? Na podcast zaprasza Stanisław Skarżyński. Więcej odcinków na https://wyborcza.pl/podcast

Kolejny odcinek z cyklu "Archiwum Radia Książki", tym razem ze stycznia 2021 r. Jaka naprawdę była Osiecka? Kto był komu bardziej potrzebny - Osiecka Hłasce czy Hłasko Osieckiej? Dlaczego tak często zmieniała kręgi przyjaciół? "Mimo liczebnego towarzystwa wokół siebie to wewnątrz była strasznie melancholijna, miała taką samotną duszę. Myślenie o piosence niesie za sobą pewną melancholię" - mówi Zofia Turowska, autorka książki "Osiecka. Nikomu nie żal pięknych kobiet". Dlaczego tak dobrze pamiętamy całe wersy tekstów Agnieszki? Dla jej twórczości czas się zatrzymał. Nazywano ją "Poetessą", umiała w prosty sposób uchwycić los ludzki. Na podcast zaprasza Michał Nogaś. Więcej odcinków na https://wyborcza.pl/podcast

Wokół ziemi krąży coraz więcej śmieci ze szczątków pojazdów kosmicznych, dlatego inwazja Obcych nam nie grozi. "Kto chciałby najeżdżać kosz na śmieci?" - zastanawia się Ignacy Karpowicz w eseju "Leć, jaskółko", który ukazał się w programie Jutronauci. W piątym odcinku podcastu "Mistrzowie Słowa" jego tekst czyta Borys Szyc. "Mistrzowie Słowa" to podcast, w którym mistrzowie sceny czytają mistrzów pióra. Co tydzień w sobotę publikujemy dla klubowiczów "Wyborczej" jeden tekst czytany przez wybitne aktorki i wybitnych aktorów. Teksty te będą pochodzić z naszych najlepszych magazynów: "Wolnej Soboty", "Dużego Formatu", "Wysokich Obcasów", "Ale Historia", "Książek" i "Wyborczej Classic". Dołącz do Klubu "Wyborczej", kupując najwyższy - Klubowy - pakiet prenumeraty cyfrowej na Wyborcza.pl/prenumerata. Polecamy także serię audiobooków "Mistrzowie Słowa" Wydawnictwa Agora, którą znajdziecie na Kulturalnysklep.pl

49. odcinek podcastu w programie "Jutronauci", w którym rozmawiamy o seksie. Jak w przyszłości będziemy wyrażać zgodę na seks? Czy roboty będą nas mogły uchronić przed przemocą seksualną? Na te i inne pytania odpowiada prof. Monika Płatek, kierowniczka Zakładu Kryminologii na Wydziale Prawa i Administracji UW. "Decyzja Trybunału mgr Przyłębskiej teoretycznie dotyczy tylko kwestii przepisów mówiących o możliwości dokonania terminacji ciąży, ale w praktyce mówi o tym, że kobieta to jest istota, która jest niezdolna do podejmowania racjonalnych i mądrych decyzji" - mówi w rozmowie z wicenaczelną "Wyborczej" Aleksandrą Sobczak. Więcej o tym, jak pandemia zmienia społeczeństwa, państwa, instytucje i gospodarki, znajdziesz na https://wyborcza.pl/jutronauci

Andrzej Poczobut został zatrzymany w rodzinnym Grodnie 25 marca 2021 r. i przeniesiony do Aresztu Śledczego nr 1 zwanego "Wołodarką". To jedyne oficjalnie miejsce straceń w Europie. W zeszłym roku zastrzelono tam trzy osoby. Bloger Aleksander Łapszyn, który trafi do Aresztu Śledczego nr 1 w 2017 roku, tak opisał "Wołodarkę": "To prawdziwe gestapo w centrum Europy, gdzie bezprawnie trzymają setki absolutnie niewinnych ludzi". Poczobutowi nie postawiono jeszcze żadnych zarzutów. Czy my z Polski możemy coś zrobić, żeby jakoś mu pomóc? Aleksiej Nawalny jest przetrzymywany w łagrze. Zasady tam panujące można określić jedynie jako torturę. Naganę dostaje się za krzywo zapięty guzik albo zbyt wczesne podniesienie się z łóżka. W dzisiejszym odcinku Bartosz T. Wieliński rozmawia z dziennikarzem Wacławem Radziwinowiczem o warunkach przetrzymywania więźniów na Białorusi i w Rosji. Więcej odcinków na https://wyborcza.pl/podcast