Achter de Frontlinie

Creative director Rakesh Kanhai ziet in zijn Suriname dat buitenlandse multinationals tot op de dag van vandaag profiteren van de politieke structuren die het koloniaal bewind van Nederland heeft achtergelaten. Het Surinaamse Amazone-gebied en de kuststrook is het middelpunt van een geopolitiek schaakspel waarbij landen als China, de VS, Dubai maar ook Frankrijk gretig hun winst willen halen. Er gaan miljarden om in goud, hout, olie en gas en dat allemaal ten kost van het bos en de Inheemse en Marron-bevolking. 

Wat doet dat met een land, maar vooral ook met jou als persoon, als de ecologische gevolgen zo zichtbaar zijn, maar er nog steeds niet massaal wordt ingegrepen? Hoe verhoudt je je tot Suriname als je er niet bent geboren maar wel een verantwoordelijkheid voelt en waarom gaat het nog steeds over kolonialisme? 

Rakesh Kanhai is ambassadeur bij Forest93, een milieuorganisatie uit Suriname en zette in het binnenland van Suriname ‘Studio Sipaliwini’ op. Een recordingstudio midden in het bos. Daarmee bracht hij twee van zijn grote liefdes samen: muziek en natuur.

Journalist en presentator Petra Grijzen dook voor haar nieuwe serie 'Klaar voor de oorlog' in de wereld van de wetenschap achter oorlog. Terwijl waarschuwingen voor een dreigende aanval van Rusland op NAVO-grondgebied dagelijks het nieuws beheersen, draait de oorlogsindustrie op volle toeren. Praten over de aankoop van wapens is allang geen taboe meer. 

We hebben het in deze aflevering over de gevolgen van die groeiende industrie en de rol van de wetenschap en journalistiek. Petra vertelt ook wat het met haar doet als oorlog niet langer een onderwerp of afstand is, maar steeds dichterbij komt.

Voormalig correspondent Karlijn van Houwelingen woonde en werkte tien jaar lang aan de andere kant van de oceaan. Ze maakte twee keer het presidentschap van Trump mee en richtte haar blik ondertussen het liefst op de verhalen van gewone Amerikanen.

Toch waren er periodes waarin Trump alles overschaduwde en haar werk dag en nacht in het teken stond van hem.

Het waren intensieve jaren, waarin Karlijn het vrije Amerika zag veranderen. De druk op het vrije woord nam toe. Maar ze zag ook verzet, saamhorigheid en mensen die zich onvermoeibaar blijven inzetten voor de democratie.

In deze aflevering blikt ze terug op tien jaar correspondentschap. Wat zag ze veranderen, wat bleef overeind en welke verhalen bleven haar het meest bij?

In Silicon Valley praten invloedrijke techbro’s over de Antichrist, het einde der tijden en een toekomst waarin AI ervoor kan zorgen dat grote groepen mensen overbodig worden.

Klinkt als sciencefiction. Maar volgens geopolitiek analist Paul Verhagen is het serieuzer dan dat. Achter de ontwikkeling van AI en andere technologie schuilt namelijk een strijd om macht, invloed en de toekomst van de wereldorde. Hij schreef er een boek over: The Techtonic Shift, waarin hij aan de kaak stelt hoe de macht van Big Tech onze vrijheid op het spel zet. 

Ook spreken we hem over zijn verschillende identiteiten. Als Nederlands-Amerikaanse-Chinese geopolitiek analist zijn de grote machtsblokken tussen het westen en China nooit verweg. Volgens Verhagen zou het zo gek niet zijn om wat meer naar China te kijken, in plaats van Amerika.

Abonneer je op onze podcast en mis nooit nieuwe afleveringen. Wil je meer weten? Abonneer je dan ook op de nieuwsbrieven van Bureau Bouzerda en  Frontlinie en ontvang elke twee weken extra verhalen, achtergronden bij het nieuws en lees-, kijk- en luistertips in je inbox. Vind 'Frontlinie' op NPO Start, YouTube en op Instagram.

'Mag ik een koe verkopen om een geweer te kopen?' Die vraag kreeg antropoloog Mirjam de Bruijn van haar Malinese vriend Amadou. Het markeert de pijnlijke transformatie van een land dat ooit haar tweede thuis werd.

In deze aflevering reist Mirjam met ons naar Mali: het muziekland waar de blues zijn wortels heeft, waar ze tientallen jaren onderzoek deed, tussen nomaden leefde en een kudde koeien en kamelen hield. 

In het West-Afrikaanse land maken jihadisten inmiddels de dienst uit en kan de antropoloog haar familie niet meer bezoeken.

Een persoonlijk verhaal over vriendschap, radicalisering en de ziel van Mali.

Redactie: Iris Hendriks | Montage: Alfred Koster | Productie: Tess Holterman | Online: Laura Hesselink & Robin Delpeut | Eindredactie: Nick Boers

Laat ons weten wat je van de aflevering vond, vinden we leuk om te lezen. Dat kan door te mailen naar [email protected], of vind ons op het Instagramkanaal @vproFrontlinie. 

Afrika beleeft een historisch WK. Nog nooit plaatsten zich tien Afrikaanse landen voor het eindtoernooi. Maar voor veel landen op het continent is kwalificatie niet het einddoel. Het gaat om iets groters: erkenning. Erkenning voor een continent dat jarenlang minder WK-tickets kreeg en op het hoogste podium vaak werd onderschat. Daarom worden de successen van Marokko niet alleen in Rabat en Casablanca gevierd, maar ook in grote delen van Afrika en het Mondiale Zuiden.

Die zoektocht naar erkenning loopt opvallend parallel aan het levensverhaal van journalist, docent en voetbalkenner Mustapha Esadik. Hij groeide op in de multiculturele wijk Kanaleneiland, werd – zoals veel kinderen van migranten – regelmatig onderschat, stapelde opleidingen en behaalde uiteindelijk twee hbo-diploma's en twee masters. Zijn boek De voetbalkampioenen van Afrika gaat dan ook over veel meer dan voetbal. Het vertelt een verhaal over identiteit, migratie, leiderschap en erkenning.

In deze aflevering van Achter de Frontlinie spreken we over de opmars van het Afrikaanse voetbal, de betekenis van de prestaties van Marokko voor een heel continent én over de vraag waarom veel Marokkaanse Nederlanders zonder moeite voor Marokko juichen als het tegen Oranje speelt. Waarom is dat voor velen geen kwestie van kiezen tussen twee landen, maar juist een uitdrukking van een meervoudige identiteit?

Na drieënhalf jaar zwaait Nasrah Habiballah af als NOS-correspondent in Israël en Palestina. Een droombaan die werd gedomineerd door jaren van oorlog, crisis en permanente nieuwsdruk. Het werk liet diepe sporen na. "Ik moet afkicken en misschien zelfs een beetje genezen van dit correspondentschap". 

In deze aflevering kijken we terug op die turbulente jaren, en ook vooruit. Naar Israël dat zich opmaakt voor verkiezingen, een omstreden Iran-deal van Donald Trump en een samenleving die steeds verder polariseert.

En we hebben het ook over een verhaal dat vaak buiten beeld blijft: de Palestijnen in Israël. Ongeveer twintig procent van de bevolking behoort tot deze gemeenschap. Ook Nasrah zelf. Wat betekent het om Palestijn én Israëlisch staatsburger te zijn in een land waar openlijk wordt gesproken over loyaliteit en deportatie? En wat zegt het dat haar dochter, geboren in Nederland, niet dezelfde rechten heeft als iemand die via een Joodse familieband aanspraak maakt op de Israëlische Wet op de Terugkeer?

Een persoonlijk gesprek over oorlog, identiteit, journalistiek en de vraag waar je thuis bent als de plek waar je wortels liggen steeds verder verandert.

Op haar dertiende ontvlucht Tina Farifteh de miljoenenstad Teheran en belandt ze in Enschede, waar ze Nederland voor het eerst leert kennen. Dertig jaar later is ze een gevierd kunstenaar en maakt ze de VPRO-serie Tina in Sexbierum, waarin ze op zoek gaat naar een gevoel van thuis.

In deze aflevering spreken we over haar geboorteland Iran, de bloedig neergeslagen protesten en de oorlog die daarop volgde. Maar ook over haar persoonlijke zoektocht naar een plek om te wortelen. Kun je je ooit echt thuis voelen in een land waar je wortels niet liggen?

Muziek / Fragmenten in de podcast: 
Shahre Parvane Koshan - Roody | Dansende moeder op begrafenis van haar zoon: Arshia Barari, 21 jaar, fitness en karatekampioen en vermoord door het Iraanse regime op 8 januari 2026 in Zanjan. Nummer: Dele Dige van Amir Chitgar | Do Panjareh - Googoosh | Documentaire: Tina in Sexbierum (VPRO / Prospektor / Omrop Fryslân) | Slotnummer:  Drum- en showfanfare DSG uit de Waadhoeke

Abonneer je op onze podcast en mis nooit nieuwe afleveringen. Wil je meer weten? Abonneer je dan ook op de nieuwsbrieven van Bureau Bouzerda en  Frontlinie en ontvang elke twee weken extra verhalen, achtergronden bij het nieuws en lees-, kijk- en luistertips in je inbox. Vind 'Frontlinie' op NPO Start, YouTube en op Instagram.

De Vlaamse journalist Ruth Vandewalle woont in Caïro, spreekt vloeiend Arabisch en trekt al jaren door het Midden-Oosten voor journalistieke verhalen. Haar carrière begon in 2011, toen ze als jonge twintiger middenin de Egyptische Revolutie terechtkwam. Sindsdien reist ze door het hele midden-oosten en naar verschillende frontlinies in Libië, Syrië, Irak, IS-gebied en de Westelijke Jordaanoever.

In Achter de Frontlinie vertelt Ruth over haar Egypte, over de verhalen van ‘gewone mensen’ uit de Arabische wereld en verslag doen over Gaza.  Een genocide dichtbij huis, waarvan we de impact in het Westen volgens haar nog altijd onderschatten.

Abonneer je op onze podcast en mis nooit nieuwe afleveringen. Wil je meer weten? Abonneer je dan ook op de nieuwsbrieven van Bureau Bouzerda en  Frontlinie en ontvang elke twee weken extra verhalen, achtergronden bij het nieuws en lees-, kijk- en luistertips in je inbox. Vind 'Frontlinie' op NPO Start, YouTube en op Instagram.

In een tijd waarin het internationaal recht steeds vaker onder druk staat, rijst de vraag: wat is het nog waard? Marieke de Hoon, hoofddocent internationaal strafrecht, geeft toe dat het internationaal recht zeker niet perfect is, maar benadrukt dat het een weerslag is van wat de mensheid van haar geschiedenis heeft geleerd.

In deze aflevering spreekt Abdou Bouzerda met De Hoon over de rol van de politiek, de genocide in Gaza en de vraag wanneer staten verplicht zijn om te handelen. Ook gaat het over Oekraïne en de MH17-zaak, een zaak die laat zien dat rechtspraak niet alleen draait om straf, maar ook om erkenning, bewijs en het tegengaan van desinformatie.

Want als regels worden geschonden, betekent dat volgens De Hoon niet dat internationaal recht ‘dood’ is. De vraag is eerder: zijn regeringen bereid om het te handhaven?

Redactie: Nina de Groot | Montage: Alfred Koster | Productie: Tess Holterman | Online: Ella Meng, Laura Hesselink | Eindredactie: Piet de Blaauw, Nick Boers

Abonneer je op ‘Achter de Frontlinie’ en mis nooit nieuwe afleveringen. Wil je meer weten? Abonneer je dan ook vooral op de nieuwsbrieven van Frontlinie en Bureau Bouzerda en ontvang elke twee weken extra verhalen, achtergronden bij het nieuws en lees-, kijk- en luistertips in je inbox. Vind 'Frontlinie' op NPO Start of op YouTube en Instagram.