Ben Okurum

Bu bölümde Ben Okurum’da Kuzey İrlandalı yazar Maggie O’Farrell’ın bol ödüllü romanı Hamnet var. Deniz Yüce Başarır, romanı oyun yazarı ve yönetmen Ahmet Sami Özbudak ile konuşuyor. Romana adını veren Hamnet’in William Shakespeare’in 11 yaşında hayatını kaybeden oğlu olduğunu belirtmekte yarar var. Ama hikâyede Shakespeare’in adı hiç geçmiyor, sadece öğretmen, yazar, koca, baba, oğul olarak anılıyor. Bu, karısı Agnes’in ve onun büyük acısının, yasının hikâyesi. Bu etkili yas romanı üzerine konuşan ikilinin sohbeti insan duygularından, yazarın maharetine uzanıyor ve sonunda yolları sahne üstünde birleşiyor. Başarır ve Özbudak, İngiltere’de tiyatroya da uyarlanan roman üzerine bir sahne hayali de kuruyorlar bu bölümde. Ve tabii her zamanki gibi, romanın en etkili satırlarından bazıları da Başarır’ın sesinden dinleyenlere ulaşıyor. 

Deniz Yüce Başarır, Ben Okurum’un bu bölümünde yazar arkadaşı Gaye Boralıoğlu ile birlikte son yıllarda ülkemizde çok ilgi gören Macar asıllı yazar Agota Kristof’un peşine düşüyor. Yazarın, Fransızca kaleme aldığı ilk romanı Büyük Defter ile başlayıp, ikinci kitap Kanıt ve üçüncü kitap Üçüncü Yalan ile süren bu seri ülkemizde tek kitap halinde basılıyor.  Yazarın göç, yalnızlık, kötülük gibi temaların çevresinde sade bir dille kurduğu tekinsiz bir masal bu üçleme. Kristof, eserlerini ‘düşman dil’ diye tanımladığı Fransızca’da yazıyor, sadeliği biraz da buradan geliyor. Ama savaşta ve savaş sonrası Macaristan’da yaşananların ve göçün travmasını anlatmak için en uygun dil bu belki de, sade ve mesafeli. Elbette, sohbete her zamanki gibi romanlardan Başarır’ın seslendirdiği satırlar da eşlik ediyor.

Ben Okurum’un bu bölümünde Türkçe’nin büyük ustası Yaşar Kemal ve onun unutulmaz roman serisi İnce Memed var. Deniz Yüce Başarır ile konuğu Boğaziçi Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı doçentlerinden, edebiyat araştırmacısı Erol Köroğlu usta yazarın eserleri arasında dolaşırken, onun hayat ve edebiyat görüşüne, doğayla ilişkisine, dilinin ve anlatımının zenginliğine, insan sevgisine vurgu yapıyorlar. Yaşar Kemal’in her biri birer destan olan romanlarını sevenler için kaçırılmaması gereken bir ben okurum bölümü bu. Elbette her zaman olduğu gibi Başarır’ın seslendirdiği bölümlerle bu edebiyat lezzeti de pekişiyor.

Ben Okurum dinleyicileri bu kez suyun öte yanına kulaç atıyor, Akdeniz esintisini tenlerinde hissediyorlar. Çünkü Deniz Yüce Başarır ve konuğu yazar Defne Suman sohbetlerine onları da katıp, Girit’e doğru uzanıyorlar. İkili, ünlü Yunan yazar Nikos Kazancakis’in en sevilen eseri Zorba ile ‘hayatı nasıl yaşamalı?’ sorusunun peşinden gidiyor. Kazancakis’in kendisiyle girdiği bir tür hesaplaşma olarak da okunabilecek romanla ilgili sohbeti ve Başarır’ın seslendirdiği bölümleri dinlerken, umuyoruz ki, siz de her şeye rağmen hayatı yeniden ya da daha çok seveceksiniz.

Suç hikâyelerinin ilk ve en başarılı örneklerinden birine doğru bir yolculuğa hazır mısınız? Ben Okurum’un bu bölümünde Deniz Yüce Başarır, konukları Mesut Demirbilek ve Algan Sezgintüredi ile birlikte ünlü roman kahramanı detektif Sherlock Holmes’u ve tabii onun ortağı Doktor Watson’u masaya yatırıyor. Arthur Conan Doyle’un kaleme aldığı, 1886 yılında yayımlanan Kızıl Soruşturma’dan itibaren okurları kendine sıkı sıkıya bağlayan ünlü kahramanın dört roman, 56 hikâyelik uzun yolculuğunu konuşurken, polisiyenin tarihi, aklın ve gözlem gücünün önemi gibi konular da gündeme geliyor ister istemez. Başarır’ın, çeşitli Sherlock Holmes hikâyelerinden okuduğu satırlarla renklenen sohbet tam polisiye sever okurlara göre. 

Ben Okurum’un bu bölümünde uzak coğrafyalara doğru bir yolculuğa çıkıyoruz. Afrika edebiyatının son dönemde en ilgi çeken yazarlarından, Portekizce’nin yıldızlarından biriyle tanışıyoruz: Jose Eduardo Agualusa. Deniz Yüce Başarır, onun büyülü gerçeklik akımının etkisinin de gözlendiği ve ülkesi Angola’nın kanlı geçmişinin izini süren ödüllü romanı Bukalemunlar Kitabı’nı şair, oyuncu, sunucu ve tarihçi Pelin Batu ile konuşuyor. Bu tatlı ve dopdolu sohbete elbette, Agualusa’nın güzel cümlelerinden bazıları da eşlik ediyor. 

Çocuk ve gençlik edebiyatına da zaman zaman uğramayı seven Ben Okurum’un konusu bu kez yolun başındaki okurlara felsefeyi sevdirecek, hayatı sorgulamalarına destek olacak önemli bir kitap dizisi: Çıtır Çıtır Felsefe. 33 kitaplık bu dizinin ele aldığı kavramlar, hayatın özünü oluşturan meseleler. İyi ve Kötü, Ölüm ve Yaşam, Haklar ve Ödevler, Sanatçılar ve Dünya başlıkları bunlardan sadece birkaçı. Deniz Yüce Başarır, seriyi yayımlayan Günşığı Kitaplığı’nın kurucusu ve yazar Mine Soysal ile hem kitapların yazarı Brigitte Labbe, hem yayıncılık hem de çocuklarla felsefe hakkında derin bir sohbete imza atıyor Ben Okurum’un bu bölümünde. Ve elbette Labbe’nin birçok zor meseleyi tatlı bir hikâyeye dönüştürdüğü metinlerden de alıntılar seslendiriyor. 

Ben Okurum’un bu bölümüne oyuncu, şovmen, yönetmen, yapımcı ve seslendirme sanatçısı Okan Bayülgen konuk oluyor. Storytel için seslendirdiği, dünya edebiyatının en önemli distopyalarından biri olarak kabul edilen Cesur Yeni Dünya’yı hem bir okur hem de bir okuyucu gözüyle değerlendiren Bayülgen ile Deniz Yüce Başarır’ın sohbeti, sadece edebiyat severlerin ilgisini çekmeyecek. Ne de olsa ikili, İngiliz yazar ve filozof Aldous Huxley’nin başyapıtındaki evren üzerinden günümüz dünyası hakkında da bol bol fikir yürütüyor. Ve tabii her zaman olduğu gibi kitaptan can alıcı bölümler de seslendiriliyor. 

Ben Okurum ‘un bu bölümüne ünlü psikiyatr Yankı Yazgan konuk oluyor. Deniz Yüce Başarır ve Yazgan, İspanya’nın yaşayan en ünlü felsefecilerinden biri olarak kabul edilen Fernando Savater’in Oğluma Ahlak Üstüne Öğütler adlı kitabını merkeze alarak hayat hakkında konuşuyorlar. Savater’in oğlu Amador’a bir mektup olarak kurguladığı eserden yola çıkan ikili, “nasıl hakkını vererek yaşanır?” sorusunun çevresinde dolaşıyor. Edebiyat eserleri, filozofların sözleri, psikologların deneyleri, şiirler… Bu sohbeti renklendiren ve derinleştiren diğer unsurlar. Ve tabii Başarır her zaman olduğu gibi söz konusu kitaptan can alıcı bölümleri de seslendiriyor dinleyenler için. 

Ben Okurum bu kez, Gotik edebiyatın en bilinen eserlerinden birini getiriyor kulaklarınıza. Deniz Yüce Başarır ve Sıcak Kafa adlı romanıyla tanınan yazar Afşin Kum, ilk kez 1818 yılında, üstünde yazarının imzası olmadan yayımlanan Frankenstein’ı yatırıyorlar Ben Okurum masasına. Neden yazarın imzası yokmuş derseniz… Çünkü o zamanlar henüz 21 yaşında bir genç kadın o: Mary Shelley. “Gerçek Frankenstein kimdir?” sorusunun peşinden giden sohbette, popüler kültürün edebiyatın bazı karakterlerini nasıl tek bir boyuta indirdiği meselesi de konuşuluyor. Korkunç görüntüsü ve tekinsizliğiyle korkunun vücut bulmuş hali olarak kabul edilen Yaratık ve onun yaratıcısı, tutkularına gem vuramayan doktor Frankenstein… Kim onlar? Sevdiğiniz podcastin bu bölümünde gerçek Frankenstein’la tanışacak, Başarır’ın romandan seçtiği ve seslendirdiği satırlar sayesinde onun trajedisine de hakim olacak, ruhuna dokunacaksınız.