Bernard Hammelburg | BNR

Politici vallen over elkaar heen om aan te tonen dat ze écht geen Eurofiel zijn. In het Nederlandse regeerakkoord, bijvoorbeeld, staat voornamelijk waar de EU vooral níet heen moet. Soevereiniteit is heilig.

Maar dan weer niet als het over Catalonië gaat, of Lombardije, of Schotland, of Corsica. Corsica? Jazeker, daar heb je ook een onafhankelijkheidsbeweging, die deel uitmaakt van de eilandcoalitie. Een luis in de pels van Parijs. Vandaar dat president Macron de Spaanse premier Rajoy meteen bijviel in de kwestie-Catalonië. Want de Corsicanen moeten vooral niet teveel babbels krijgen. In tegenstelling tot de Belgische premier Michel, die tot razernij van Rajoy op kalmte en bemiddeling door Europa aandrong. Niet alleen Rajoy, maar eigenlijk de hele Brusselse elite was woest.

Dat is raar, want als er één land is waarnaar we moeten kijken als het om afsplitsingsbewegingen en regionaal nationalisme gaat, is het België. Een land met vier staten: Vlaanderen, Wallonië, Duitstalig Oost-België en Brussel. Een land met afhankelijk hoe je telt zes of zeven regeringen. Een land met 56 ministers en 68 ministersposten. Dat kost krankzinnig veel geld, en we maken er graag grappen over. Maar je kunt het ook omdraaien: de Belgen zijn er toch maar mooi in geslaagd met de taalstrijd en het separatisme te leven. Daar kunnen de Spanjaarden, en de Italianen, en de Fransen nog een puntje aan zuigen.

De EU is een unie van democratieën, en daar lopen dingen wel eens anders dan wat een handjevol West-Europese landen blieven. Oostenrijk en Tsjechië hebben net dubieuze regeringen gekozen. Dat is lastig, maar het kenmerk van democratieën is dat ze hun eigen politieke piketpaaltjes slaan. Hetzelfde geldt voor separatisten. De EU heeft niet één cultuur, niet één taal. Het is een caleidoscoop van culturen, talen, en wild uiteenlopende nationale en nationalistische gevoelens. Dat Europa daarvoor niet meer naar het Belgische model kijkt, lijkt een gemiste kans. Een soort Belgenmop, eigenlijk.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vroeger had je een hoop voorstanders van de Verenigde Staten van Europa. Nu past het laatste groepje federalisten in een bezemkast.

Met zijn EU-collegas deed hij een klemmend beroep op het Amerikaanse Congres om de veiligheid in de wereld te behoeden door de Iran-deal intact te laten. Want sinds president Trump vorige week weigerde die overeenkomst opnieuw te certificeren, ligt het lot van het verdrag in handen van het parlement.

Voor de duidelijkheid: Trumps voorganger Obama kreeg het verdrag niet door zijn Congres en tekende toen per decreet. Uit wraak nam het Congres een wetje aan dat de president dwingt elk kwartaal te verifiëren of Iran zich aan de afspraken houdt, en daarvoor te tekenen. Trump vindt het verdrag waardeloos, en die driemaandelijkse Iran-APK-test al helemáál onzin, en dus is hij daarmee gestopt. Laat het Congres het daarbij? Dan verandert er feitelijk niets. Of komt het Congres met nieuwe sancties? Dan wordt het ingewikkeld.

De EU-lidstaten zeggen: wij gaan gewoon door met het herstel van de betrekkingen met Iran. Maar omdat Amerikaanse sancties ook Europese bedrijven kunnen treffen, voeren Europese regeringen een harde lobby bij het Amerikaanse Congres. Er staat een hoop op het spel, want de Europese export naar Iran is nu al 4,5 miljard euro.

Is Europa het dan helemaal oneens met Trump? Nee, over het Iraanse raketprogramma is iedereen even verontwaardigd. Maar dat valt formeel buiten het verdrag, al is er wel een resolutie van de VN-Veiligheidsraad die het verbiedt. Trump zegt dus terecht: dit is in strijd met de strekking van het verdrag, dus het deugt allemaal niet. Zijn Franse collega Macron zegt: het deugt allemaal niet, dus moeten we Iran dwingen met die raketten te stoppen. En dat is precies het pleidooi dat Bert Koenders ondersteunt.

De Iraniërs zeggen woedend te zijn en dreigen hun nucleaire programma te hervatten. Maar menen zij dat nou echt? Hangt ervan af wie je het vraagt. President Rouhani, die als gematigd wordt gezien, wil door op de ingeslagen weg van ontspanning met het Westen. Maar de moellahs van het staatshoofd, Khamenei, zijn Trump dankbaar, want zij waren van meet af aan tegen het stilleggen van het atoomprogramma. Toenadering betekent in hun ogen dat de westerse duivel wint. En dus speelt Trump de hardliners in de kaart. Bert Koenders snapt dat, en laat op de valreep nog even zijn tanden zien.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Halbe Zijlstra wordt dan wel genoemd als nieuwe minister van Buitenlandse Zaken, maar totdat hij bij de koning op het bordes staat, draait Bert Koenders aan de knoppen. In zijn allerlaatste dagen als bewindsman haalde hij nog de internationale media met een pleidooi om de nucleaire overeenkomst met Iran overeind te houden.

Veel tegenstanders van wapenbezit zijn Democraten, maar de Democraten zijn zeker niet tegen wapenbezit. Beide partijen en hun huidige en voormalige leiders staan pal achter het Tweede Amendement op de Grondwet, dat garandeert dat de burger wapens mag bezitten en dragen. Je kunt hooguit zeggen dat Democraten, als zich weer eens zon massaslachting heeft voorgedaan, wat sneller pleiten voor beperkingen. Stephen Paddock, de slager van Las Vegas, deed zijn uiterste best om zoveel mogelijk slachtoffers te maken, onder meer door gebruik van een apparaat waarmee je gewone wapens kunt ombouwen tot snel-vurende machinegeweren. De Democraten kwamen onmiddellijk met een voorstel deze apparaatjes te verbieden. Maar ze zijn tegen wijziging van de Grondwet.

Dat gold ook voor Barack Obama, die na een aantal ernstige moordpartijen tijdens zijn presidentschap pleitte voor het terugdringen van het wapenbezit, maar erbij zei: Ik geloof in het Tweede Amendement. Hillary Clinton drong tijdens de presidentsrace aan op het verbieden van zware, automatische aanvalsgeweren, maar ook zij verdedigde dat Tweede Amendement. Bernie Sanders, de meest linkse kandidaat van vorig jaar, is zelfs tegen beperkende maatregelen. Bill Clinton vocht als president wél voor beperkende maatregelen, maar ook hij hield vast aan het grondwettelijk recht om wapens te bezitten.

Waaraan ontlenen al die commentatoren die deze misstand in de schoenen van de Republikeinen schuiven hun kennis? Het is allemaal treurig genoeg, en je zou kunnen zeggen dat een fatsoenlijke samenleving het wapenbezit niet grondwettelijk aanmoedigt. Het tenen krullende argument van de wapenlobby dat het niet wapens zijn die mensen vermoorden, maar mensen, is een bewijs van primitieve verheerlijking van geweld. Maar ook aan dit collectieve complex lijden Democraten net zo zeer als Republikeinen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Elke keer als in Amerika een burger een stelletje andere burgers overhoop schiet, barst er een discussie los over het recht op wapenbezit. En elke keer wordt dan de suggestie gewekt dat het de moorddadige Republikeinen zijn die deze gruwelijke misstand in stand houden, ondanks heldhaftig verzet van de Democraten. Het is je reinste flauwekul.

De Kim Jong-un- of Vladimir Poetin-achtige uitslag van het Catalaanse referendum is dan ook volksverlakkerij. En de klakkeloze wijze waarop sommige media spraken van 'een overtuigende meerderheid vóór onafhankelijkheid' is een bewijs van onvermogen.

De Catalaanse regering, die met het referendum doelbewust de wet overtrad en de dictatuur van de minderheid opdringt, verdient een rode kaart. Die regering weet dat maar veertig procent van de Catalanen echt voor onafhankelijkheid is, en dat de tegenstanders het referendum hebben geboycot. Intimidatie van tegenstanders, zoals dinsdag, toen werkwilligen uit angst toch maar meededen aan een algemene staking, geeft deze hele episode een luguber karakter.

Maar ook de Spaanse regering is krankzinnig. Honderden gewonden, mensen aan hun haren uit stemhokjes sleuren, meppen met de wapenstok, schieten met rubber kogels het is niet de centrale regering die haar wettige gezag en autoriteit handhaaft, het zijn Spaanse hordes die de orders uitvoeren van een hysterisch kabinet. De Europese Unie kon niet anders dan de Spaanse regering steunen, maar tandenknarsend en schoorvoetend, en ook in Brussel is de verbijstering groot.

Mag een provincie of staat streven naar onafhankelijkheid? Natuurlijk mag dat. Schotland overweegt het. Slowakije scheidde zich van Tsjechië af, Kroatië, Servië en Bosnië werden onafhankelijk. Kosovo is misschien nog een sprekender voorbeeld, want Servië is daar fel op tegen. Catalanen hebben cultureel een punt, en ook economisch, want zij trekken de financiële kar voor heel Spanje, net als in België, waar Vlaanderen Wallonië financieel overeind houdt.

Juist daarom is het zo ernstig dat de waarheid wordt weggedrukt.De meerderheid van de Catalanen wil met Madrid onderhandelen over meer erkenning en minder lasten, niet over onafhankelijkheid. De Spaanse regering had de Catalanen al maanden geleden een warme hand moeten reiken. Met repressie bereikt zij precies het tegendeel.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als bij verkiezingen één partij met negentig procent van de stemmen wint, dan weet je dat er iets mis is.

Onder haar goedkeurende oog voltrekt zich in Myanmar een etnische zuivering van epische omvang. Met honderdduizenden tegelijk worden de Rohingya, een moslimminderheid, verdreven. Hun dorpen worden platgebrand, waaghalzen die proberen achter te blijven worden verkracht en vermoord.

In een paar weken tijd zijn zeker 430.000 Rohingya naar het buurland Bangladesh gevlucht. Er zijn allerhande redeneringen die deze massale misdaad van een soort etnisch-historische laag fineer voorzien. De Rohingya zouden indringers zijn uit het vroegere Oost-Pakistan tegenwoordig Bangladesh. In de Britse koloniale periode zouden ze misbruik hebben gemaakt van de destijds ontbrekende grenzen, en zich met meer dan een miljoen mensen illegaal in de provincie Rakhine in het toenmalige Birma hebben gevestigd. Ze zijn geen staatsburger, hebben geen recht op arbeid of voorzieningen en leven in bittere armoe. Natuurlijk kon verzet niet uitblijven, en dus vormden militante Rohingya knokploegen, geholpen vanuit Saoedi-Arabie. Die knokploegen zijn geen lieverdjes, en hebben de laatste jaren stevig gemoord. Dat voedde de haat tegen de Rohingya alleen maar op. Sterker nog: de knokploegen waren aanleiding voor de regering om over de laatste scrupules heen te stappen, en de klopjacht uit te breiden tot elk plekje grond waar een Rohingya leeft.

Bij de Verenigde Naties wordt deze week de ene na de andere vergadering over dit drama belegd, en vooral westerse landen verdringen zich om verontwaardigd de vinger te heffen. Aung San Suu Kyi had haar antwoord klaar: het valt reuze mee, en buitenlandse diplomaten mogen best komen kijken. Er is maar één antwoord: je bent een schijnheilig liegbeest, en je bent geen haar beter dan Saddam, of Milosevic, of Assad. Zon boegbeeld trek je om.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Aung San Suu Kyi is jarenlang aanbeden als toonbeeld van moed en rechtvaardigheid, een soort Aziatische Jeanne dArc. Als politiek gevangene hield ze haar rug recht tegen de meedogenloze junta die Myanmar in de wurggreep hield. De junta boog, zij zegevierde. Wat valt zij door de mand!