Boeken

In haar nieuwe roman 'De schilder en het meisje' beschrijft Margriet de Moor hoe de levensloop van een Amsterdamse schilder verstrengeld raakt met de lotgevallen van een achttienjarig meisje uit Jutland. Jeroen van Kan spreekt met schrijfster Margriet de Moor over haar nieuwe roman 'De schilder en het meisje'.

In het tweede deel van zijn kloeke, driedelige biografie over Gerard Reve focust Nop Maas zich op het tijdperk 1963 - 1975. Het zijn de jaren waarin Reve, met alle gevolgen van dien, uitgroeit tot icoon. Om de meest geruchtmakende gebeurtenis in dit tweede deel maar meteen aan te stippen: ja, het is waar. Reve probeerde in 1973, middels het toedienen van peppillen, zijn vader te doden. De haat van de schrijver voor zijn schepper begon gigantische proporties aan te nemen, zeker omdat de periode in het sterfbed zich maar voort bleef slepen. Maar de poging mislukte. Reve, nooit te beroerd voor een publiek schandaal, maakte er geen geheim van. Toch wordt het feit nu als grootste nieuws uit Maas' biografie geplukt. Jammer, vindt Maas, want: "Over Reve is wel meer te melden."

Historicus en schrijver Jacques Presser (1899-1970) schreef in de jaren zestig over de jodenvervolging in Nederland. Presser zelf had de oorlog als onderduiker overleefd, maar verloor bijna zijn gehele familie, onder wie zijn vrouw. Bijna niemand wist dat hij tijdens de oorlog een boek over de onderduik had geschreven. Dat boek is nu verschenen. 'Homo submersus' is een roman in dagboekvorm. Jeroen van Kan praat over het boek met Nico Markus, de bezorger van het boek, en met Philo Bregstein, documentairemaker en essayist, die in 1970 de film 'Dingen die niet voorbij gaan' maakte.

Journaliste en antropologe Hilde Janssen reisde met fotograaf Jan Banning door de Indonesische archipel op zoek naar zogenaamde 'troostmeisjes'. De vrouwen die in de oorlog het slachtoffer werden van seksuele dwangarbeid, en die bereid bleken het jarenlange taboe te doorbreken en met hun ervaringen naar buiten treden. Dat leidde tot twee boeken, het fotoboek ‘Troostmeisjes/Comfort Women’ en het boek ‘Schaamte en onschuld’. Ook loopt er in de Kunsthal in Rotterdam de tentoonstelling ‘Troostmeisjes’. Anton de Goede spreekt met journaliste Hilde Janssen en fotograaf Jan Banning over troostmeisjes.

'De eerste hond in de ruimte' is het verhaal van een stad waarvan de dagen geteld zijn. Niet omdat de goden vertoornd zijn of omdat het milieu verpest is, maar om de doodeenvoudige reden dat de voorraad dagen uitgeput raakt. De bewoners van de stad weten van niets. Nachtenlang gaan ze zich te buiten aan techno en xtc. Anderen proberen hun gezin te onderhouden door een snackbar uit te baten, of zwerven door de straten op zoek naar de ultieme ingeving die ze het perfecte popliedje op moet leveren. Wanneer een van de dagenmakers afdaalt naar de stad, op zoek naar een manier om het naderende noodlot het hoofd te bieden, raken al deze personages en verhalen met elkaar verknoopt. Maarten Westerveen spreekt met Jeroen van Rooij over zijn debuutroman ‘De eerste hond in de ruimte’.

Als schrijver Arjen Lubach overstapt naar uitgeverij Podium wordt hij door meerdere medewerkers gewezen op de verwantschap met de Noorse auteur Johan Harstad. Niet alleen het geboortejaar en een deel van hun CV komt overeen, ook de thematiek en sommige stijlfiguren in hun werk tonen treffende gelijkenissen. De beide auteurs kenden elkaar niet voor ze hun boeken schreven, alhoewel ze zonder het te weten allebei een prominente rol hebben gespeeld op Crossing Border 2006. In de documentaire 'Evenknie' gaat Arjen Lubach kijken wat er overblijft van de verwantschap als ze elkaar in levende lijve treffen. Hij vertrekt naar Oslo en bereidt zich voor op alle mogelijkheden: een gezamenlijke lange avond zwijgen achter een biertje of het vinden van een Noorse evenknie.

Januari 1945. Roemenië, dat aan de kant van Hitler stond, heeft al gecapituleerd en de Duitstalige minderheid van de bevolking leeft in angst. De Russische overwinnaars eisen als vergelding alle Duitse mannen en vrouwen tussen de zestien en zesenveertig op voor de ‘wederopbouw’ van de Sovjet-Unie. In het boek 'Ademschommel' ontrukt Herta Müller deze duistere periode aan de vergetelheid. Jeroen van Kan heeft een ontmoeting met de Duitse schrijfster Herta Müller, die vorig jaar de Nobelprijs voor Literatuur kreeg toegekend, en sprak met haar over o.a. haar nieuwe roman 'Ademschommel'. Müller werd geboren in Roemenië en woont sinds 1987 in Duitsland.

Jaap Jacobs (http://boeken.vpro.nl/personen/42462819/) over zijn biografie over Petrus Stuyvesant (http://boeken.vpro.nl/boeken/42465219/), de directeur die Nieuw-Amsterdam overgaf aan de Engelsen.

Wim Brands spreekt met Paul Verhaeghe (http://boeken.vpro.nl/personen/42429019/) over zijn boek Het einde van de psychotherapie (http://boeken.vpro.nl/boeken/42429021/) over rol van de farmaceutische industrie in de psychiatrie en waarom ADHD niet bestaat.