Boeken

Een gesprek met de historicus Philipp Blom over zijn boek De duizelingwekkende jaren, over Europa in het tijdvak 1900-1914. Op panoramische wijze schetst Blom de veranderingen tijdens deze periode: welke wetenschappelijke ontdekkingen werden er gedaan, hoe veranderde het dagelijkse leven, hoe was de positie van de vrouw. Blom behandelt talloze onderwerpen, waarbij hij even aandachtig kijkt naar de lage als de hoge cultuur van die dagen.

Waterwolven (http://boeken.vpro.nl/boeken/41936025/) gaat over stormvloeden, dijkenbouwers en droogmakers, over mensen die al eeuwenlang proberen te voorkomen dat Nederland door het water wordt opgeslokt.

Een gesprek met neurobiologe Marianne Joels over haar boek Een zeepaardje in je hoofd (http://boeken.vpro.nl/boeken/41791993/). Over de werking van de hersenen in het dagelijks leven.Puttend uit haar eigen ervaringen vertelt ze onder meer over haar tantes alzheimer en de dyslexie van haar neef, en herinnert ze zich haar eigen geworstel met de vraag hoe je je kind weerbaar kunt maken door de wijze van opvoeden.

Aan de hand van klassieke grootmeesters als Plato en Kant en moderne denkers als Fish en Rorty beantwoordt Rob Wijnberg de meest prangende vragen uit de actualiteit. Zijn mensenrechten universele waarheden of westerse dogma’s? Discrimineert Geert Wilders moslims als hij kritiek heeft op de islam? Klopt Rita Verdonks ‘Regels zijn regels’ eigenlijk wel? En wat wordt er nu werkelijk bedoeld met dé Nederlander?

Beschouwingen over onder meer de opkomst van autoritaire regimes als China en Rusland; de kredietcrisis; en waarom het verstandig zou zijn de Nederlandse verzorgingsstaat om te bouwen naar een kansenmaatschappij naar New Yorks voorbeeld. Wim Brands spreekt met Heleen Mees over Tussen hebzucht en verlangen.

Gerritsen is een gerespecteerd wetenschapsfilosoof met als specialisaties natuurkunde en het Amerikaans pragmatisme uit de negentiende eeuw; hij schreef onder meer een biografie over de Amerikaanse psycholoog William James. Ooit leidde hij een totaal ander leven zoals valt na te lezen in zijn autobiografie Knock-out: misdadig en gewelddadig. Op dat verleden blikt hij indrukwekkend terug in Knock-out.

Gesprek met Rik Smits over zijn boek Dageraad, dat handelt over hoe taal de mens maakte.

In Dageraad voert taalkundige en wetenschapsjournalist Rik Smits ons mee op een thrillerachtige speurtocht over Afrikaanse savannen en door Pyreneïsche grotten, langs giftige vogels en pratende apen. Via dierentalen, fantoomledematen, hallucinaties en logica wordt steeds duidelijker hoe en wanneer onze voorouders moderne mensen werden, wat vrije wil betekent en waar onze ziel huist.

Papa Bas, zo werd hij door sommige van zijn patienten liefkozend genoemd. Psychiater Bastiaans bediende zich echter van zeer twijfelachtige methoden waarbij hij onderdrukte herinneringen van kampslachtoffers probeerde los te weken met behulp van LSD. Bram Enning sprak met Wim Brands over Bastiaans' methoden en visie.

Een gesprek met Joseph O'Neill over zijn veelgeprezen roman Laagland; door een criticus omschreven als een prachtige variant op het thema 'Op zoek naar de Amerikaanse droom'.

O'Neill werd geboren in Ierland, woont met zijn gezin in het Chelseahotel in New York en groeide op in Nederland.

Honderd jaar geleden waren ze de meest gevreesde stam in Afrika, mede-Afrikaan en kolonist sloegen eensgezind op de vlucht als ze in aantocht waren. Nu zijn er minder dan 1 miljoen Maasai over en dat worden er steeds minder. Ze hebben iedere vorm van modernisering geweigerd en worden nu door concurerende stammen naar onvruchtbare gebieden gedwongen. Ton van der Lee (http://boeken.vpro.nl/personen/41406047/) en Jan Dries Groenendijk (http://boeken.vpro.nl/personen/41406279/) kregen de unieke kans om de leefwijze, de rituelen en de verhalen van de Maasai vast te leggen voor het te laat is. Ze schreven een boek, De geheimen van de Maasai (http://boeken.vpro.nl/boeken/41406038/) inclusief documentaire op DVD.