Boeken

In Brands met Boeken aandacht voor Waarom Azië rijk en machtig wordt, waarin historicus Roel van der Veen antwoord geeft op de vraag waarom de meeste Aziatische landen de afgelopen jaren veel rijker zijn geworden. Welk mechanisme lag daaraan ten grondslag?

Als de Aziaten zo hard werken, waarom had dat in eerdere eeuwen dan zo weinig resultaat? Waarom begon de ontwikkeling van Azië in het geïsoleerde Japan? Waarom duurde het zo lang voordat andere Aziatische landen volgden? En waarom zijn de grote beschavingen van Azië, China en India, zulke laatkomers op het toneel?

De eerste aflevering van het nieuwe seizoen staat in het teken van jazzmusicus en schrijver Frits Bernard Hotz (1922-2000). Hij debuteerde als schrijver op zijn 54ste. In twintig jaar schreef hij een in omvang bescheiden maar alom geprezen oeuvre, dat hij in 1998 met de P.C. Hooftprijs bekroond zag worden. Het privéleven van Hotz bleef intussen een mysterie, door de auteur overigens zelf zorgvuldig in stand gehouden. Schrijfster en literatuurcriticus Aleid Truijens lukte het om de nevel van schimmigheid rond Hotz op te klaren. De biografie Geluk kun je alleen schilderen schetst het verhaal over een veelbewogen mensenleven.

In Brands met Boeken gaat het over Europa. Waarover spreken wij als we het woord Europa in de mond nemen? Wat bindt de Europeanen, hoe zien zij zichzelf. Een gesprek met historicus Joep Leerssen en journalist Pieter Steinz over de Europese cultuur als mythe en beeldvorming.

Europa. Voor de een slaat de naam op een staatkundig samenwerkings- en eenwordingsproject, voor de ander op ‘Brusselse’ instanties en regels waarmee Nederlanders te maken krijgen. Achter deze tegenstrijdige en stuk voor stuk omstreden betekenissen schuilt een vaag geheel van associaties en connotaties: de beeldvorming.

In Brands met Boeken een gesprek met godsdienstwetenschapper en journalist Koert van der Velde naar aanleiding van zijn boek Flirten met God, het verslag van een diepgravende speurtocht naar het verschijnsel ‘religieuze ervaring zonder geloof’.

In Flirten met God vertellen sporters, kunstenaars en anderen hoe zij religieus zijn terwijl ze niet echt geloven. Aan de orde komen vragen als: zijn geloofsvoorstellingen kwesties van smaak? Kan iedereen die dat wil iets religieus beleven? En wat is religiositeit? De auteur heeft zelf uitgebreid geëxperimenteerd met religiositeit-zonder-geloof, onder meer in de middeleeuwse kerk van Vézelay. Hiervan doet hij uitgebreid verslag in dit onconventionele boek, waarop hij eerder dit jaar ook is gepromoveerd. Presentatie: Anton de Goede

In Brands met Boeken een gesprek met socioloog Iliass El Hadioui naar aanleiding van zijn essay Hoe de straat de school binnendringt. Hierin laat El Hadioui zien hoe de code van de straat, ‘waar jongeren vaak materialistisch zijn en vrouwen worden gezien als lustobject’, pijnlijk botst met het leven op school, waar het juist gaat om vrouwelijke waarden, om zelfreflectie, expressie en ontplooiing. De gevolgen: overlast in de klas, slecht onderwijs en een grote kans op voortijdig schoolverlaten. En welke rol speelt de opvoeding?

In Brands met Boeken een gesprek met Justine Le Clerq van wie eerder dit jaar de debuutroman De Roemlozen verscheen. Het verhaal over een vrouw uit een artistiek milieu die ook zelf wil doorbreken als kunstenaar, maar het zit niet mee.

Schrijfster Justine Le Clerq groeide op in een Haags kunstenaarsmilieu. Zij speelde viool en klarinet en alles leek te leiden naar een muzikale carrière. Echter, in 1982 ‘belandde zij op straat’.

In Brands met Boeken een gesprek over de op 26 juli jongstleden overleden schrijver Heere Heersma (1932-2011) met uitgever Wim Hazeu, zoon Heere Heeresma jr. en Heeresma-kenner Rutger Cornets de Groot.

Heere Heeresma, geboren als zoon van een onorthodox theoloog en oudste van drie schrijvende broers (Heere, Marcus en Faber), geldt als een van de belangrijkste naoorlogse Nederlandse schrijvers. Hij had niets op met de officiële letteren (of met welke openbare instelling dan ook) en heeft zich altijd bewust buiten het literaire leven opgesteld. Zijn werk is echter allerminst in de periferie gebleven. Grote bekendheid verwierf de schrijver met de romans Een dagje naar het strand (1962) en Han de Wit gaat in ontwikkelingshulp (1972) en met Zwaarmoedige verhalen voor bij de centrale verwarming (1973).

In Brands met Boeken een gesprek met historica Gemma Blok, auteur van het boek Ziek of zwak, over de geschiedenis van de verslavingszorg in Nederland.

Zijn verslaafden patiënten zwakkelingen of gewoon lastpakken? Moet hun behandeling zich richten op afkicken of op het ondersteunen van chronisch, gecontroleerd gebruik? In Ziek of zwak schetst Gemma Blok de historische achtergrond bij deze actuele discussie. De kloof tussen ideaal en realiteit loopt als een rode draad door het boek.

In Brands met Boeken een gesprek met Fleur Bourgonje over haar nieuwe dichtbundel De lichtstraat. In deze bundel probeert Bourgonje 'door middel van taal vorm te geven aan het verstrijken van de tijd en het bijbehorende besef van betrekkelijkheid'. In Bourgonjes nieuwe bundel staat de cyclus De Lichtstraat centraal. De gedichten van deze cyclus zijn gesitueerd in de lichtstraat - de begane grond - van het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis in Amsterdam.

In Brands met Boeken een gesprek met de Belgische schrijfster Ann De Craemer. Wim Brands spreekt met haar over haar fictiedebuut Vurige tong. In dit boek weekt de aanblik van het dode lichaam van haar ‘Tante Nonne’ bij de vrouwelijke ik-persoon een woede los die ze nooit eerder voelde. Het dwingt haar te spreken, terwijl haar voorouders hebben gezwegen. In haar zeer katholieke West-Vlaamse ‘dorp dat zich stad noemt’ is ‘zwijgt en doe voort’ gedragsregel nummer één.