Breddin

Í dag er fyrsti desember. Hetta merkir fyri summi, at jólafriðurin er í nánd, og fyri summi, at nú skulu jólagávurnar fáast til høldar. Onkur gongur í handlar, onnur keypa á føroyskum heimasíðum og uppaftur onnur keypa jólagávurnar á útlendskum heimasíðum. 

Men keypir tú frá einum útlendskum nethandli, og skal jólagávan undir jólatræið her heima í Føroyum jólaaftan, so skalt tú rokna við, at gávan dýrkar nakað. Í øllum førum um hon kostar meiri enn 300 krónur, sum er tollmarkið í Føroyum.

Koppingarevni móti korona er á gáttini. Jóhanna á Bergi, stjóri í Atlantsflog, Guðrið Højgaard, stjóri í Visit Faroe Islands og Pál Weihe, yvirlækni og professari í fólkaheilsu, eru í útvarpsstovuni.

Vit spyrja Rannvá Ragnarsdóttir, Brúkaraumboð, um góð ráð, hvussu vit stýra millum "garrvillu tilboðini" hjá fryntligu handilsfólkunum á Black Friday.

Í dag - 25. november - er altjóða dagur móti harðskapi móti kvinnum. Men tað eru ikki vøkur tøl, ið Kvinnuhúsið í Havn leggur á borðið í samband við dagin. Higartil í ár eru komnar 648 fráboðanir, 116 fleiri enn alt árið í fjør. Vit tosa við Ann-Britt Fríðheim Mortensen, leiðara í Kvinnuhúsinum.

Meðan flestu kommunur stríðast fyri størri kvinnuumboða í politikki, so er øðrvísi í Hvannasunds Kommunu. Vit royna at finna útav, hví kvinnurnar hava stýrt Hvannasunds í meira enn eitt áratíggju.

Vánaliga støðan á bústaðarmarknaðinum gongur út yvir fólkaheilsuna, serliga hjá teimum ungu, staðfestir stóra fólkaheilsukanningin. Men hvat ætla politikararnir at gera við tað? Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttir, landsstýriskvinna í bústaðarmálum, og Tróndur Sigurðsson, komandi formaður í Byggi- & Býarskipanarnevndini í Tórshavnar Býráð, kjakast um evnið.

Oftari og oftari hoyra vit um hørðu rúsevnini, sum floyma úr útlandinum inn í føroyska samfelgið. Men nú verða hørðu rúsevnini eisini framleidd í Føroyum. Vit tosa við Jan Johannesen, leiðara á narkodeildini hjá politinum.

Í nógv ár hevur Strandferðslan biðið um eitt avloysaraskip.

Nú er tað komið, tríkiljan Erla Kongsdóttir.

Men hon kann ikki brúkast fyribils.

Kunnu fiska meira í Barentshavinum

Føroysk skip sleppa at fiska munandi meira av toski í Barentshavinum næsta ár.

Henrik Old heldur, at tað eigur at koma øðrum pørtum av fiskiflotanum til góðar. Hann mælir til, at teir fýra djúpvatnstrolararnir eisini sleppa í Barentshavið at fiska næsta ár.

Tað heldur Jacob Vestergaard, landsstýrismaður í fiskivinnumálum, ikki vera rætt.

Av tingsins røðarapalli í dag lovaði Jørgen Niclasen, landsstýrismaður í fíggjarmálum, at eitt lógaruppskot um veiðigjald er á veg.

Uppskotið verður klárt til politiska viðgerð um tvær ella tríggjar vikur.

Í politisku skipanini eru tey samd um, at tað er umráðandi, at uppskotið er einfalt.

Sólja riggar av

Um ársskiftið riggar Sólja í Ólavsstovu av sum Løgtingsins Umboðsmaður.

Lobbyisman er sterk í Føroyum, sigur hon, og fyrisitingin og politisku skipanin klára illa at standa ímóti trýstinum.

Sólja í Ólavsstovu tók við starvinum sum Løgtingsins Umboðsmaður tann 1. januar 2006.

Í 15 ár hevur hon skula havt eftirlit við, at fyrisitingin í Føroyum ikki hevur gjørt mistøk ella vanrøkt sínar skyldur, og at almenna umsitingin ikki hevur framt órætt ímóti borgaranum.

Sólja í Ólavsstovu kundi hugsað sær, at stovnurin hevði eina størri játtan, tí eftirlitsparturin er ov veikur.

Hon ávarar eisini um, at pengasterku fyritøkurnar, pengasterku áhugamálini, í mongum førum hava ov lætt spæl í Føroyum.

Og so heldur hon, at stovnurin átti at broytt navn.

Slætt borð, fjórða hvørt ár.

Tað kann kanska ljóða ruddiliga - enntá tiltalandi.

Men ikki, tá ið talan er um nevndina í einum av máttmiklastu og mest týðandi feløgum í føroyska samfelagnum.

Kommunuvalið lagaði seg so, at í øllum førum seks av sjey nevndarlimum í SEV skulu skiftast út.

Og tað er óheppið, heldur fráfarandi nevndarformaðurin.

Bleiv borgarstjóri av tilvild

Hann skuldi bara siga ja. Annars gjørdi Karl Johansen einki fyri at gerast borgarstjóri í Klaksvík.

Heilt óvæntað fekk Karl Johansen í boði at gerast borgarstjóri í Klaksvíkar kommunu í gjár. Og hann tók av.

Hann stillaði upp í 2016 og fekk 35 atkvøður. Hann setti sær fyri at royna aftur í ár og hesaferð eydnaðist. Hann fekk næstan 100 atkvøður fleiri og gjørdist toppskorari í Eysturkommunu við 122 atkvøðum.

Listi V, sum hann var á, vann eisini einsamallan meirluta. Hini á listanum peikaðu á hann sum borgarstjóra og hann tók av.