ប្រឈម​នឹង​ការរីករាតត្បាត​មេរោគ​កូរ៉ូណាវីរុស អាជ្ញាធរ​ចិន​បាន​សម្រេច​បិទ​ច្រកចេញ​របស់​ទីក្រុង ចំនួន ១៣ ក្នុង​ខេត្ត​ហ៊ូពេ ដែល​មាន​ប្រជាជន​រស់នៅ​សរុប ជាង​៤១លាន​នាក់។ នៅពេល​មេរោគ​កូរ៉ូណាវីរុស​សម្លាប់មនុស្ស​ដល់​២៦នាក់ នៅ​ប្រទេស​ចិន និងចម្លង​ដល់​មនុស្ស ជាង ៨០០​នាក់ ក្នុង​ពិភពលោក អង្គការ​សុខភាព​ពិភព​លោក ដែល​បាន​បើកកិច្ចប្រជុំ​នៅទីក្រុង​ហ្សឺណែវ កាលពី​ថ្ងៃ ព្រហស្បតិ៍​ម្សិលមិញ បាន​បដិសេធ មិន​ប្រកាស​អាសន្ន ជា​លក្ខណៈ​អន្តរជាតិ ស្តីពី ការរីករាតត្បាតនៃ​មេរោគ​កូរ៉ូណាវីរុស នោះ​ទេ។

ប្រឈម​នឹង​ការរីករាលដាល កាន់តែខ្លាំង​នៃ​មេរោគ កូរ៉ូណាវីរុស អាជ្ញាធរ​ចិន កាលពី​ថ្ងៃ​ពុធ​ម្សិលមិញ បាន​សម្រេច​បិទ​មធ្យោបាយ ធ្វើដំណើរ តាម​រថភ្លើង និង​យន្តហោះ ចូល​ទីក្រុង វូហាន ដែល​ជា​ប្រភព​ចេញដំបូង​នៃ​មេរោគ​ផ្លូវដង្ហើម កូរ៉ូណាវីរុស នៅ​ប្រទេស​ចិន។ ចំណែក អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោកវិញ បាន​បន្ត​បើក​កិច្ចប្រជុំ​នៅ​ថ្ងៃ ព្រហស្បតិ៍​នេះ ដើម្បី​សម្រេច​ថា តើ​ត្រូវប្រកាស​អាសន្ន ជាលក្ខណៈ​អន្តរជាតិ នៃ​ជម្ងឺរាតត្បាត កូរ៉ូណាវីរុស​ដែរឬទេ។ គិត​រហូតមកទល់​ថ្ងៃ​នេះ មេរោគ​ថ្មី ដែល​ស្ថិតក្នុង​អំបូរ​មេរោគ​កូរ៉ូណាវីរុស និង​គ្រោះថ្នាក់​ឆ្លង​សម្លាប់មនុស្ស ដូច​មេរោគ SARS ដែរនោះ បាន​សម្លាប់ មនុស្ស​១៧នាក់ នៅ​ប្រទេស​ចិន និង​ចម្លង​ទៅដល់​មនុស្ស​ជាង ៥០០​នាក់ នៅក្នុង​ពិភពលោក។

នីតិវិធីជំនុំជំរះ លើ​បណ្តឹង​ទំលាក់​លោក​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បាន​ចាប់ផ្តើម​ជាផ្លូវការ​ហើយ​។ កាលពីយប់​ថ្ងៃអង្គារ ឈាន​ចូល​ថ្ងៃពុធ ​ទី​​២២​មករា​នេះ ព្រឹទ្ធ​សភាអាមេរិក ​បាន​បោះឆ្នោត​ ជ្រើសរើស​​​យក​នីតិវិធី​ជំនុំជំរះ​ បែប​ឆាប់រហ័ស ​ដោយ​មិន​បន្លាយ​ពេល​យូរ ដើម្បី​ឈាន​ទៅ​បោះឆ្នោត​សម្រេច​ចុងក្រោយ ​ថាតើ​លោក​ដូណាល់ ត្រាំ ​ពិតជា​បាន​ធ្វើ​បំពាន​អំណាច ​ហើយ​សក្តិសម​នឹង​ត្រូវ​​ទំលាក់​ពី​តំណែង​ ដែរ​ឬទេ។ ជាមួយ​នឹង​នីតិវិធី​បែប​រហ័ស​នេះ ​អ្នក​វិភាគ​ជឿថា​ ព្រឹទ្ធសភា​អាមេរិក​​ នឹ​ង​ប្រហែល​ជា​មិន​​កោះហៅ​​សាក្សី ឲ្យចូល​បំភ្លឺ​ឡើយ។

ក្រសួងសុខាភិបាលចិនកាលពីថ្ងៃចន្ទម្សិលមិញ បានបញ្ជាក់ឲ្យដឹងថា មេរោគផ្លូវដង្ហើមថ្មីឈ្មោះថា កូរ៉ូណាវីរុស ពិតជាអាចឆ្លងពីមនុស្សទៅមនុស្សបានប្រាកដមែន។ គិតត្រឹមថ្ងៃអង្គារទី ២១ មករានេះ មានមនុស្ស ៤ នាក់ហើយ បានស្លាប់ដោយសារមេរោគផ្លូវដង្ហើមដែលមានលក្ខណៈស្រដៀងទៅនឹងជំងឺសារ (SARS)ដែរ។ អាជ្ញាធរចិន កំពុងតែមានការព្រួយបារម្ភ អំពីលទ្ធភាពនៃការរីករាលដាលខ្លាំងឡើងនៃជំងឺប្រភេទនេះ ពីព្រោះថា នៅសប្តាហ៍នេះ មានមនុស្សរាប់លាននាក់ធ្វើដំណើរទៅប្រារព្ធពិធីចូលឆ្នាំថ្មីចិន នៅទូទាំងផ្ទៃប្រទេស។

តើមេរោគកូរ៉ូណាវីរុសមានប្រភពមកពីណា? តើវាអាចឆ្លងរីករាលដាលបានលឿនកម្រិតណា?តើរដ្ឋាភិបាលចិន និងរដ្ឋាភិបាលប្រទេសដទៃទៀត ព្រមទាំងអង្គការសុខភាពពិភពលោក បានចាត់វិធានការអ្វីខ្លះ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលនៃជំងឺឆ្លងប្រភេទនេះ?

ក្រុម​មហាសេដ្ឋីមាន​ជាង​គេ​បំផុត​​តែ​១%​ មាន​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​ច្រើនដល់​ទៅ​ជាង​ពីរដងលើស​ទ្រព្យ​សម្បត្តិសរុប​​របស់​​ប្រជាពលរដ្ឋ​ចំនួន​ជាង៩០%​ផ្សេង​ទៀតនៅ​លើ​ពិភពលោក។ ពិភពលោកមាន​​​វិសមភាព​សង្គម​ កាន់​តែ​ខ្លាំងឡើងៗ។ ​គម្លាត​រវាង​អ្នក​មាន​និង​អ្នក​ក្រ កាន់​តែ​ធំ។ នេះ​បើ​តាម​របាយការណ៍​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​ របស់​អង្គការ​Oxfam ដែល​ចេញ​ផ្សាយតែ​មួយថ្ងៃ​មុន​ ​ការបើក​វេទិកា​សេដ្ឋកិច្ច​ពិភពលោកក្រុង​ដាវ៉ូស។ ជាមួយ​នឹង​តួលេខ​នេះ Oxfam ចង់​ដាស់​ស្មារតី​​ក្រុមមេដឹកនាំ​សេដ្ឋកិច្ច​និង​នយោបាយ​ ឱ្យសម្រេចចិត្ត​ជា​ផ្លូវការ​ ជួយកាត់​បន្ថយ​វិសមភាព​សង្គម​នៅ​លើ​​ពិភពលោក​​ ឱ្យ​បាន​ប្រសើរ​ឡើង​វិញ។

តើ​ជា​​​សន្និសីទ​អន្តរជាតិ​ស្តីពី​លីប៊ីលើក​ទី​ប៉ុន្មាន​ហើយ ? នៅ​ថ្ងៃ​នេះ អាល្លឺម៉ង់​ បាន​ធ្វើ​ជា​ម្ចាស់​ផ្ទះ​ទទួល​រៀប​ចំ​សន្និសីទ​អន្តរជាតិ​ថ្មី​មួយ​ទៀត ស្តីពី​វិបត្តិនៅលីប៊ី ក្នុង​បរិបទ​ដ៏​តានតឹង​បង្កប់​ទៅ​ដោយ​ភាព​​បន្ទាន់​ផង និង​មន្ទិលផង។​ អន្តរជាតិ​​ដែល​មាន​ពាក់ព័ន្ធ​នឹងវិបត្តិ​លីប៊ី​បាន​បង្ហាញ​វត្តមាន​គ្រប់​គ្នា​នៅ​ប៊ែរឡាំង។ ប៉ុន្តែ​លើក​នេះ​ក៏ ដូច​លើក​មុន លទ្ធផល​នៃ​ជំនួប​​ទំនង​ជា​មាន​ស្តួចស្តើង​ណាស់។

នៅហ្វីលីពីន ភ្នំភ្លើងតាអាល់ បានកម្រើក និងបញ្ចេញផ្សែងលាយឡំជាមួយផេះផង់ ជិតមួយសប្តាហ៍ទៅហើយ បើគិតត្រឹមថ្ងៃសៅរ៍ទី១៨ មករានេះ។ សកម្មភាពកម្រើករបស់ភ្នំភ្លើងតាអាល់ បានបង្កជាផលប៉ះពាល់យ៉ាងច្រើន ក្នុងនោះមានដូចជាបំផ្លាញជីវិតសត្វ ចំណាំ និងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ជីវភាពប្រជាពលរដ្ឋហ្វីលីពីនរាប់ម៉ឺននាក់។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ គេសន្និដ្ឋានទៀតថា គ្រោះថ្នាក់បង្កដោយភ្នំភ្លើងតាអាល់ ទំនងជាអូសបន្លាយពេលយូរទៅមុខទៀត និងបង្កជាហានិភ័យកាន់តែច្រើនឡើងនាពេលខាងមុខ។

តើផលប៉ះពាល់បង្កឡើងដោយភ្នំភ្លើងតាអាល់ មានទំហំប៉ុណ្ណា? តើរដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីនបានចាត់វិធានការអ្វីខ្លះ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងបញ្ហានេះ?

លោកប្រធានាធិបតី​ចិន ស៊ី ជីនពីង កំពុង​ចាប់​ផ្តើម​ដំណើរទស្សនកិច្ច​ ជា​ផ្លូវការ​ រយៈពេល​ពីរ​ថ្ងៃ​ (១៧-១៨ មករា ២០២០) នៅ​ភូមា ដែល​ជា​ប្រទេស​គន្លឹះ​នៃ​គម្រោង​ ផ្លូវមួយ​ខ្សែក្រវ៉ាត់​មួយ​របស់​ចិន។ ការ​ស្ថាបនា​គន្លង​ផ្លូវ​សេដ្ឋកិច្ច​ភ្ជាប់​ចិន​ទៅ​នឹង​មហាសមុទ្ទ​ឥណ្ឌា ជា​ប្រធានបទ​ដែល​ប្រមុខ​ដឹកនាំ​ចិន​ត្រូវ​ជជែក​ពិភាក្សា​ជាមួយ​មេដឹកនាំ​ភូមា នាឱកាសនេះ។ ប៉េកាំង ជា​អ្នក​គាំទ្រ​នយោបាយ​របស់​​រដ្ឋាភិបាល​ភូមា ដែល​ឯកាកាន់​តែ​ខ្លាំង​​លើ​ឆាក​​​អន្តរជាតិ ក្រោយ​ពី​បាន​ធ្វើ​ទុក្ខបុកម្នេញ​លើ​ជនជាតិ​ភាគ​តិច​រ៉ូហ៊ីងយ៉ាមក ប៉ុន្តែ​ជាមួយ​នឹង​ផែនការ​វិនិយោគគ្រាក់ៗ តម្លៃ​​រាប់​សិប​ពាន់​លាន​ដុល្លារ ចិន​កំពុង​ធ្វើ​ឱ្យ​​​ភូមា​រស់​រំពឹង​លើ​​ឥទ្ធិពល​ខ្លួន​​កាន់​តែ​ខ្លាំង​ឡើង​ៗ។

នៅ​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោនថ្ងៃ​ពុធទី​១៥មករា​​ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក​ និង​ លោក Liu He ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន ចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងជំហានទី១ ស្តីពីសង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្ម។ កិច្ចព្រម​ព្រៀម​ថ្មី​កម្រាស​ជិត​៩០ទំព័រ គឺ​ផ្តោត​ជាសំខាន់​លើ​ពាណិជ្ជកម្ម​ខាងវិស័យ​​កសិកម្ម​។​ តើ​ការ​ចុះ​កិច្ចព្រមពៀង​ពេល​​នេះ មាន​ន័យ​ថា សង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្ម បាន​ចប់​ហើយ​មែនទេ? តើ​មហាយក្ស​ទាំងពីរ​ អាមេរិកចិន មាន​ផលប្រយោជន៍​អ្វីខ្លះ ​នៅ​ពីក្រោយ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ជំហាន​ទី១នេះ?

អ៊ីរ៉ង់​នៅ​ថ្ងៃ​អង្គារទី ១៤​មករា បាន​ប្រកាស​ចាប់ខ្លួន អ្នកដែល​មាន​ជាប់ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការបាញ់​ទម្លាក់​យន្តហោះ​អ៊ុយក្រែន ដែល​បាន​សម្លាប់​មនុស្ស ១៧៦នាក់ កាលពី​សប្តាហ៍មុន។ នៅមុន​ការប្រកាស​របស់​អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​យុត្តិធម៌​អ៊ីរ៉ង់ ប្រធានាធិបតី អ៊ីរ៉ង់ លោក​ហាសាន់ រូហានី បាន​អះអាង​ធានា​ថា ប្រទេស​របស់​លោក​នឹង​ដាក់​ទោស​រាល់​អ្នក​ដែល​ទទួល​ខុសត្រូវ ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​សោកនាដកម្ម​សម្លាប់​អ្នកដំណើរ​របស់​យន្តហោះ​អ៊ុយក្រែន កាលពី​ថ្ងៃ​ពុធ​សប្តាហ៍មុននេះ។ តើ​អ្នកណា​ខ្លះ ដែលអាជ្ញាធរ​អ៊ីរ៉ង់ ចាប់ខ្លួន ដោយសារ​ហេតុការណ៍​បាញ់​ទម្លាក់​យន្តហោះ អ៊ុយក្រែន?