បទសម្ភាស

«ខ្ញុំសុខចិត្តចាញ់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ឲ្យតែកម្ពុជាឈ្នះថៃ បានទឹកដីត្រលប់មកវិញ»។ នេះជាការអះអាងរបស់លោក អ៊ុំ សំអាន អ្នកនយោបាយប្រឆាំងរស់នៅក្រៅប្រទេស ឆ្លើយតបទៅនឹងការបើកឱកាសរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែលហៅលោក អ៊ុំ សំអាន ឲ្យចូលប្រទេសកម្ពុជាវិញ។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ នៅថ្ងៃអាទិត្យទី១១​ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦ លោក អ៊ុំ សំអាន បញ្ជាក់ថា លោកនៅមិនទាន់អាចបកស្រាយប្រាប់សាធារណជនថា លោកនឹងវិលចូលកម្ពុជាវិញ ឬយ៉ាងណាទេ ដោយត្រូវចាំការពិភាក្សាជាមួយក្រុមរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ២៣តុលាជាមុនសិន។ បើតាមលោក អ៊ុំ សំអាន ទោះមាន ឬមិនមានវត្តមាននៅកម្ពុជា លោក​​សុខចិត្តចាញ់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ឲ្យតែកម្ពុជាបានទឹកដីពីថៃត្រលប់មកវិញ។

ប្រទេសកម្ពុជានឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលហ្វ្រង់កូហ្វូនីលើកទី២០ នៅក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៦។ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានបង្កើតគណៈកម្មាធិការមួយដែលដឹកនាំដោយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស លោក ប្រាក់ សុខុន និងមានអនុគណៈកម្មការចំនួន ៧ ដែលមានភារកិច្ចផ្សេងៗគ្នា។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នាថ្ងៃទី១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦ នេះ លោកស្រី អ៊ឹង កន្ថាផាវី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកិច្ចការនារី និងជាប្រធានអនុគណៈកម្មការរៀបចំពិធីអមកិច្ចប្រជុំកំពូលហ្វ្រង់កូហ្វូនីលើកទី២០ ថ្លែងថា មកទល់ពេលនេះ និងក្នុងនាមជាម្ចាស់ផ្ទះ កម្ពុជាបានរៀបចំស្ទើររួចរាល់ទាំងស្រុង និងបញ្ជាក់ថា ភូមិហ្វ្រង់កូហ្វូនីនឹងបើកឲ្យមហាជនចូលទស្សនាចាប់ពីថ្ងៃទី១៣ ដល់ ១៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៦៕

ប្រទេសកម្ពុជានឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលហ្វ្រង់កូហ្វូនីលើកទី២០ នៅថ្ងៃទី១៥ និង១៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៦។ កិច្ចប្រជុំកំពូលមួយនេះនឹងចូលរួមដោយប្រមុខរដ្ឋ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល និងគណៈប្រភូនៃបណ្តាប្រទេសប្រើភាសាបារាំងប្រមាណជា ៩០រដ្ឋជាសមាជិក។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នាថ្ងៃទី៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦នេះ លោកឧកញ៉ាឱសថបណ្ឌិត ហៃ លីអ៊ាង ប្រធានអគ្គនាយកក្រុមហ៊ុន PPM-CONFIREL GROUP មើលឃើញថា កិច្ចប្រជុំកំពូលហ្វ្រង់កូហ្វូនីលើកទី២០ នៅកម្ពុជានឹងផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ច្រើនក្នុងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌ រួមទាំងវិស័យប្រើភាសាបារាំងផ្សេងទៀត៕

កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ សកម្មជនកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ២នាក់ គឺកញ្ញា ភឹង សោភា និងលោក សាន សិទ្ធ ត្រូវបានតុលាការដោះលែងឱ្យមានសេរីភាពវិញ ក្រោយពីបានអនុវត្តទោសក្នុងពន្ធនាគាររយៈពេល ២ឆ្នាំជុំវិញការបញ្ចេញមតិស្តីពីតំបន់ត្រីកោណអភិវឌ្ឍន៍ CLV។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នាថ្ងៃទី៣០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ កញ្ញា ភឹង សោភាអះអាងថា បទពិសោធន៍ជាប់ក្នុងចម្រឹងដែក ២ឆ្នាំកន្លងទៅមិនអាចបំផ្លាញឆន្ទៈរបស់កញ្ញាក្នុងការបន្តផ្សព្វផ្សាយពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសបានទេ និងថា បទពិសោធន៍នេះជាការជំរុញភាពក្លាហានរបស់កញ្ញាឱ្យកាន់តែខ្លាំងជាងមុន។ 

ថ្មីៗនេះ សមាគមវារីវប្បករនៅកម្ពុជាបានអំពាវនាវឲ្យមានវិធានការជាបន្ទាន់ចំពោះតម្លៃកង្កែបសាច់នៅកម្ពុជាដែលកំពុងធ្លាក់ពីជាង ៧ ០០០រៀលមកនៅ ៥ ០០០រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាមចាប់តាំងពីខែមេសាដល់ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ នេះ។ នៅក្នុងបទសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នាថ្ងៃទី២៩ ខែកក្ដដា លោក រី វុទ្ធី អ្នកគ្រប់គ្រងទូទៅនៃកសិដ្ឋានមាគ៌ាជលសាថ្លែងថា ការធ្លាក់ថ្លៃកង្កែបសាច់នៅកម្ពុជាដោយសារមានការនាំចូលកង្កែបសាច់ពីវៀតណាម។ បើតាមលោក រី វុទ្ធី បើសិនតម្លៃកង្កែបសាច់នៅតែទាបដូចនេះ អ្នកចិញ្ចឹមកង្កែបនៅកម្ពុជាអាចក្ស័យធន និងអាចប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាមួយចំណែកផង។

ថ្មីៗនេះ អគ្គនាយកដ្ឋាន កបប នៃក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានរកឃើញផលិតផលសាប៊ូស្ពៃក្លែងក្លាយរាប់រយកេសនៅក្នុងឃ្លាំងមួយកន្លែងស្ថិតនៅខណ្ឌបឹងកេងកង ក្រោយម្ចាស់សហគ្រាស LSV Industry ដែលជាអ្នកផលិតសាប៊ូស្ពៃក្នុងស្រុកបានដាក់ពាក្យបណ្តឹង។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នាថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ លោកស្រី នុត សម្ផស្ស ម្ចាស់សហគ្រាស LSV Industry ចាត់ទុកការក្លែងបន្លំផលិតផលថាជាការបំបាក់ទឹកចិត្តលោកស្រី និងធ្វើឱ្យពលរដ្ឋបាត់បង់ទំនុកចិត្តលើការប្រើប្រាស់ទំនិញទាំងនោះ។ ក្នុងន័យនេះ លោកស្រីចង់ឱ្យរដ្ឋាភិបាលជួយគាំពារវិស័យ SME ក្នុងស្រុក តាមរយៈការទប់ស្កាត់ និងទប់ស្កាត់ទំនិញក្លែងក្លាយ។ 

ខេត្តពោធិ៍សាត់ត្រូវប្រឈមនឹងគ្រោះរាំងស្ងួតចាប់ពីថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដារហូតដល់ ថ្ងៃទី១០សីហា។ នេះបើតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់មន្ទីរធនធានទឹកខេត្តពោធិ៍សាត់ ដោយទាញសញ្ញាអាសន្នថា បាតុភូតធម្មជាតិមួយនេះនឹងធ្វើឲ្យខេត្តពោធិ៍សាត់ជួបបញ្ហាខ្វះទឹកសម្រាប់ដំណាំស្រូវ។ នៅក្នុងបទសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នាថ្ងៃចន្ទ ទី២០ កក្កដានេះ លោក ខូយ រីដា អភិបាលខេត្តពោធិ៍សាត់បានឲ្យដឹងថា មានក្រុង ស្រុកមួយចំនួនកំពុងប្រឈមខ្លាំងនឹងបាតុភូតធម្មជាតិ El Nino។ បើតាមលោក ខូយ រីដា អាជ្ញាធរកំពុងបើកទំនប់ទាំងអស់ដែលមានស្រាប់ និង​ចែកចាយទឹកឲ្យពលរដ្ឋប្រើប្រាស់។ តែបើបាតុភូត El Nino កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ រដ្ឋបាលខេត្តអាចនឹងបើកទឹកពីទំនប់វារីអគ្គិសនីស្ទឹងពោធិ៍សាត់បន្ថែមទៀត។

នៅព្រឹកថ្ងៃសុក្រ ទី១៧ ខែកក្កដានេះ លោក អ៊ុំ សំអាន សមាជិករដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ ២៣ តុលាបានអះអាងពីការទិញសំបុត្រយន្តហោះត្រៀមធ្វើដំណើរទៅទីក្រុងឡេអេដើម្បីជួបរដ្ឋអាជ្ញានៃតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC)។ នៅក្នុងបទសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នាថ្ងៃទី១៧ កក្កដានេះ លោក អ៊ុំ សំអានបញ្ជាក់ថា កម្មវត្ថុនៃជំនួបជាមួយរដ្ឋអាជ្ញា ICC គឺដើម្បីប្រាប់ពីវិនាសកម្មនៃសង្រ្គាមដែលកងទ័ពថៃបានឈ្លានពានកម្ពុជា និងទាមទារឲ្យ ICC ចាប់ខ្លួនមេដឹកនាំថៃទៅកាត់ទោស។

កម្ចីអនឡាញខុសច្បាប់នៅកម្ពុជាកំពុងក្លាយជា​ការព្រួយបារម្ភ ខណៈមានពលរដ្ឋមួយចំនួនបានក្លាយជាជនរងគ្រោះ ព្រោះគ្មានលទ្ធភាពសងបំណុលក្នុងអត្រាការប្រាក់ខ្ពស់ រួមទាំងមានការទារបំណុលដោយប្រើវិធីគំរាមកំហែង។ នៅក្នុងបទសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI នាថ្ងៃទី១៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ នេះ លោក អំ សំអាត នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការលីកាដូមើលឃើញថា កម្ចីអនឡាញកំពុងរីករាលដាលយ៉ាងខ្លាំងនៅកម្ពុជា និងថា ជនរងគ្រោះជាច្រើននាក់កំពុងជាប់បំណុលវ័ណ្ឌ ក។ សម្រាប់លោក អំ សំអាត នេះជាវិបត្តិសង្គមដែលទាមទារឱ្យអាជ្ញាធរចាត់វិធានការជាបន្ទាន់ និងឱ្យបានម៉ឺងម៉ាត់។ 

ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បំពេញទស្សនកិច្ចនៅក្នុងប្រទេសចិន រយៈពេល ៣ថ្ងៃពីថ្ងៃទី១៥ ដល់១៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦។ កម្មវត្ថុនៃទស្សនកិច្ច គឺចូលរួមនៅក្នុងសន្និសីទបញ្ញាសិប្បនិម្មិតពិភពលោកឆ្នាំ២០២៦ និងជួបជាមួយមេដឹកនាំកំពូលចិន។ អ្វីជាការកត់សម្គាល់ ទស្សនកិច្ចរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែតនៅចិនពេលនេះធ្វើឡើងតែ ៣សប្តាហ៍ប៉ុណ្ណោះ ក្រោយទស្សនកិច្ចរបស់ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា លោក ហ៊ុន សែន។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំង RFI នាថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ នេះ លោកបណ្ឌិត គី សេរីវឌ្ឍន៍ សេដ្ឋវិទូ និងជាប្រធានវិទ្យាស្ថានសិក្សាចិននៃរាជបណ្ឌិតសភាកម្ពុជាយល់ឃើញថា ទស្សនកិច្ចញឹកញាប់របស់មេដឹកនាំកម្ពុជានៅចិនមានគោលដៅជំរុញទំនាក់ទំនង និងការវិនិយោគ ពោលមិនមែនជាការចូលដៃជាមួយចិនដើម្បីបង្កអសន្តិសុខសកលនោះទេ៕