សភាប្រើភាសាបារាំង (APF) បានអំពាវនាវនៅថ្ងៃទី១១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ឱ្យមានការគោរពម៉ឺងម៉ាត់ចំពោះអធិបតេយ្យភាពរបស់កម្ពុជា និងជៀសវាងរាល់សកម្មភាពឯកតោភាគីណាមួយដែលបង្កឱ្យមានកំណើនតានតឹងកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរនៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។ ទន្ទឹមគ្នានេះ APF ក៏នៅតែចង់ឃើញកម្ពុជា និងថៃមានទំនាក់ទំនងល្អប្រសើរឡើងវិញ ដោយផ្អែកលើការទទួលស្គាល់អធិបតេយ្យភាព បូរណភាពទឹកដីទៅវិញ ទៅមក និងភាពមិនអាចរំលោភបាននៃព្រំដែន ព្រមទាំងការខណ្ឌសីមាព្រំដែនស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ។ តែអ្នកជំនាញកិច្ចការអន្តរជាតិយល់ថា ការអំពាវនាវរបស់ APF គ្មានអំណាចបង្ខំផ្នែកច្បាប់ទេ តែមានឥទ្ធិពលផ្នែកនយោបាយ និងការទូត។ តើការអំពាវនាវរបស់សភាប្រើភាសាបារាំង APF អាចមានឥទ្ធិពលកម្រិតណានៅក្នុងជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ?

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងព័ត៌មាន បានឲ្យដឹងនៅថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ថា ក្នុងឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៦ ព័ត៌មានក្លែងក្លាយបានកើតឡើងជាង ២ពាន់ករណី ពោលកើន ៣០% បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន។ អ្នកជំនាញសង្គម និងផ្នែកសារព័ត៌មាននានា បានកត់សំគាល់ថា កំណើនព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ដោយសារតែការថយចុះនៃព័ត៌មានវិជ្ជាជីវៈ។ ម្យ៉ាងទៀត កំណើននៃព័ត៌មានក្លែង​ក្លាយ ក៏ដោយសារតែការបញ្ចេញព័ត៌មានពិតនៅមានភាពយឺតយ៉ាវ និងមានការរឹតត្បិត៕

ថ្មីៗនេះ ម្ចាស់សិប្បកម្មផលិតសាប៊ូម្នាក់បានលាតត្រដាងពីភាពស្មុគស្មាញនៃនីតិវិធីរដ្ឋបាល ដូចជាថា ខ្លួនត្រូវឆ្លងកាត់ក្រសួងចំនួន៩ និងនាយកដ្ឋានចំនួន ១៤ ទម្រាំអាចបើកដំណើរការសិប្បកម្មផលិតសាប៊ូបាន។ ម្ចាស់សិប្បកម្មបានលើកឡើងថា សុពលភាពនៃលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តិខ្លះតម្រូវឱ្យបង់ប្រាក់ ជារៀងរាល់ ១ខែ ៣ខែ កន្លះឆ្នាំ ១ឆ្នាំ រហូតដល់ ១០ឆ្នាំ។ ជុំវិញករណីនេះ អ្នកជំនាញជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលដោះស្រាយភាពស្មុគស្មាញនៃនីតិវិធីរដ្ឋបាលសម្រាប់អ្នករកស៊ី និងវិនិយោគិន ដើម្បីជៀសវាងការប៉ះពាល់ដល់បរិយាកាសវិនិយោគនៅកម្ពុជា។

មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ (IMF) បានផ្តល់អនុសាសន៍ឱ្យកម្ពុជាពន្លឿនការធ្វើកំណែទម្រង់ជារចនាសម្ព័ន្ធ ដោយកែលម្អបរិយាកាសធុរកិច្ច និងវិនិយោគ ពង្រឹងអភិបាលកិច្ច ធ្វើពិពិធកម្មទីផ្សារនាំចេញ ពង្រឹងសន្តិសុខថាមពល និងប្រព័ន្ធទិន្នន័យ ដើម្បីគាំទ្រកំណើនសេដ្ឋកិច្ចក្នុងរយៈពេលមធ្យម។ IMF ក៏បានប៉ាន់ប្រមាណដែរថា កំណើនសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ក្នុងឆ្នាំ២០២៦ នឹងស្ថិតក្នុងរង្វង់ប្រមាណ ៣% ដោយសារកត្តាមិនប្រាកដប្រជាជាច្រើន រួមមានសង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ការបង្ក្រាបសកម្មភាពឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា និងភាពមិនច្បាស់លាស់នៃសេដ្ឋកិច្ចសកល។ អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចយល់ថា ការពង្រឹងអភិបាលកិច្ចគឺជាកំណែទម្រង់ដ៏សំខាន់ដើម្បីកាត់បន្ថយភាពស្មុគស្មាញក្នុងការអនុវត្តនីតិវិធី និងបង្កើនប្រសិទ្ធភាពការងារ ពង្រឹងទំនុកចិត្តរបស់វិនិយោគិន។ តើអនុសាសន៍របស់ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិមានសារៈសំខាន់យ៉ាងណាចំពោះការពង្រឹងសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា?

នៅប៉ុន្មានថ្ងៃចុងក្រោយនេះ ពលរដ្ឋដែលប្រើប្រាស់បណ្តាញទំនាក់ទំនង​សង្គម បានរិះគន់ការលើកឡើងរបស់មន្ត្រីក្រសួងរ៉ែ និងថាមពលដែលថា ការបាក់ច្រាំងទន្លេមិនមែន​បណ្តាលមកពីការបូមខ្សាច់របស់ក្រុមហ៊ុនឯកជនទាំងស្រុងឡើយ តែបូកផ្សំពីកត្តាធម្មជាតិ និងកត្តាមួយចំនួនរបស់មនុស្ស។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានកាលពីថ្ងៃទី៥ ខែកក្កដា មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងរ៉ែ​បានលើកឡើងថា ការបូមខ្សាច់ត្រឹមត្រូវ​តាមបច្ចេកទេសមិនបណ្តាល​​​ឱ្យបាក់ច្រាំង​​ទន្លេទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ​ និងបើតាម​​មន្ត្រីក្រសួងរ៉ែដដែល ការបូមខ្សាច់ដែល​អនុវត្តស្របតាមបច្ចេកទេស និងដែនអាជ្ញាបណ្ណកំណត់ អាច​ជួយឱ្យច្រាំងទន្លេមានភាពរឹងមាំជាងមុន។ ទោះយ៉ាងណា ពលរដ្ឋមួយចំនួននៅតែ​មើលឃើញផលវិជ្ជមាននៃការ​បូមខ្សាច់ចេញពីទន្លេ និងខ្លះទៀត​ថា ​ការអនុវត្តគម្រោង​បូម​ខ្សាច់ទន្លេខ្លះ​មានភាព​មិនប្រក្រតី។ ​​ ​​​​​តើរដ្ឋាភិបាលគួរធ្វើដូចម្តេចដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋទុកចិត្តលើការអនុវត្តគម្រោងបូមខ្សាច់ក្នុង​ទន្លេ?

នៅថ្ងៃអាទិត្យទី៥កក្កដា មានសេចក្តីរាយការណ៍ថា ទាហានថៃបានគប់គ្រាប់បែកដៃ បង្កឲ្យទាហានកម្ពុជា ៣នាក់រងរបួស។ មកដល់ពេលពេលនេះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានៅមិនទាន់ចេញមកបញ្ជាក់អំពីហេតុការណ៍នេះនៅឡើយទេ។ ក៏ប៉ុន្តែពីភាគីថៃវិញបានបដិសេធថា ខ្លួនមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីគប់គ្រាប់បែក​ទៅលើទីតាំងឈរជើង​របស់​កងទ័ពកម្ពុជា នៅព្រំដែនខេត្តឧត្តរមានជ័យនេះឡើយ។ អ្នកឃ្លាំមើលកត់សម្គាល់ថា កម្សួលនៃការប៉ះទង្គិចគ្នារវាងកងទ័ពកម្ពុជា និងថៃនៅតែផុយស្រួយ ខណៈកងទ័ពថៃតែងតែព្យាយាមបង្កហេតុឥតឈប់ឈរ។

សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃសុក្រទី៣កក្កដា​ បានសម្រេចដោះលែងលោក ឃឿន សុឡា ហៅ K01 ឲ្យនៅក្រៅឃុំបន្ទាប់ពីបញ្ជូនទៅដាក់ពន្ធនាគារបានមួយថ្ងៃ។ ការដោះលែងលោក ឃឿន សុឡា ឲ្យនៅក្រៅឃុំតែបន្តស្ថិតក្រោមការត្រួតពិនិត្យរបស់តុលាការ​​ បានបន្សល់ចម្ងល់ពីមហាជនថា ហេតុអ្វីលោក ឃឿន សុឡា អាចនៅក្រៅឃុំ ក្រោយប្រព្រឹត្តអំពើហិង្សាដោយចេតនាលើយុវជនមួយរូប​។​ តើការចាប់ខ្លួនជនបង្កហេតុ រួចដោះលែងឲ្យនៅក្រៅឃុំដូច្នេះ ឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងណាពីការអនុវត្តច្បាប់?

ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចបានចេញសេចក្តីណែនាំថ្មីមួយនៅថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ដោយកំណត់ឱ្យក្រុមហ៊ុន សហគ្រាសផលិតគ្រឿងស្រវឹង និងភេសជ្ជៈមានជាតិស្ករ អាចលក់បញ្ចុះតម្លៃផលិតផលរបស់ខ្លួនបានដោយមិនឱ្យលើស១៥% នៃតម្លៃលក់ និងអាចបញ្ចុះដល់ ២៥% នៃតម្លៃលក់ ប្រសិនបើផលិតផលនោះជិតផុតសុពលភាព។ ការកំណត់របស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចដូចនេះធ្វើឡើង ក្រោយកម្ពុជាសម្រេចបញ្ឈប់ទាំងស្រុងរាល់ការផ្តល់ ឬប្តូររង្វាន់តាមរយៈក្រវិលកំប៉ុង គម្របដប និងរង្វាន់ ក្នុងទម្រង់ជាច្រើនទៀតរបស់ផលិតផលគ្រឿងស្រវឹង និងភេសជ្ជៈមានជាតិស្ករ ចាប់ពីថ្ងៃទី៣០ ខែកញ្ញាតទៅ។ តើការប្តូរពីការផ្តល់រង្វាន់ មកជាការបញ្ចុះតម្លៃលើផលិតផលគ្រឿងស្រវឹង និងភេសជ្ជៈផ្អែម ឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងណាពីសង្គមបច្ចុប្បន្ន?

រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី២៥មិថុនា បានប្រកាសពីការបន្តផ្អាកការប្រារព្ធព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូកឆ្នាំ២០២៦ នៅរាជធានីភ្នំពេញ។ ក្រោមមូលហេតុនៃការតាមដានស្ថានភាពព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ និងបញ្ហាប្រឈមផ្សេងៗទៀត រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានសម្រេចផ្អាកព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូក ២ឆ្នាំជាប់គ្នាផ្ទួនៗ។ អ្នកតាមដានសង្គមយល់ថា រដ្ឋាភិបាលប្រហែលគិតគូរច្បាស់លាស់ពីការផ្អាកព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូកនៅឆ្នាំ២០២៦ ដើម្បីសន្សំសំចៃថវិកាដែលត្រូវចំណាយ។ តើកម្ពុជាពិតជាចាំបាច់ត្រូវផ្អាកការរៀបចំព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូកជាថ្មីម្តងទៀត?

នៅក្នុងទិវាមច្ឆជាតិនាថ្ងៃទី១កក្កដានេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងថា រដ្ឋាភិបាលតែងតែចាត់ទុកវិស័យកសិកម្មគឺជា «ក្រ​ពះ​របស់ជាតិ» ខណៈមច្ឆជាតិគឺជា «ម៉ាស៊ីនផលិតប្រូតេអ៊ីនរបស់ជាតិ»។ ជុំវិញការលើកឡើងរបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាដូចនេះ អ្នកតាមដានសង្គមនានា បានមើលឃើញប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ពីកត្តាសំខាន់ៗមួយចំនួន ដែលធានាដល់និរន្តរភាពមច្ឆជាតិ ជាពិសេសការការពារព្រៃលិចទឹក និងទប់ស្កាត់ការនេសាទខុសច្បាប់នៅតំបន់បឹងទន្លេសាបជាដើម។ តើកម្ពុជាត្រូវធ្វើយ៉ាងណា ដើម្បីរក្សាការពារមច្ឆជាតិប្រកបដោយនិរន្តរភាព?