ព្រឹត្តិការណ៍​កម្ពុជា​ប្រចាំថ្ងៃ

ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លោក ហ៊ុន​ ម៉ាណែត នៅថ្ងៃសុក្រទី១៤សីហា បានបង្ហោះរូបថតមួយសន្លឹកជាមួយកញ្ញា កឹម មនោវិទ្យា កូនស្រីច្បងរបស់លោក កឹម សុខា​​ ប្រធានអតីតគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ។ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានសរសេរថា ក្នុងនាមជាអ្នកនយោបាយជំនាន់ថ្មីដូចគ្នា គឺមានកិច្ចការមួយចំនួនដែលលោក និងកញ្ញា កឹម មនោវិទ្យា អាចរួមសហការគ្នាធ្វើ ដើម្បីឧត្តមប្រយោជន៍របស់ប្រទេសជាតិ។ អ្នកតាមដាននយោបាយស្រុកខ្មែរ បានបង្ហាញការចាប់អារម្មណ៍ចំពោះជំនួបដ៏កម្ររបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងកូនស្រីច្បងរបស់លោក កឹម សុខា។ ពួកគេយល់ថា នេះជាសញ្ញានៃរបត់នយោបាយថ្មីរបស់អ្នកនយោបាយជំនាន់ថ្មីរវាងគណបក្សកាន់អំណាច និងគណបក្សប្រឆាំង។

ថ្មីៗនេះ វីដេអូចម្រៀងរបស់​តារាចម្រៀង​វៀតណាម​ម្នាក់​កំពុង​ផ្ទុះ ទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍​យ៉ាង​ខ្លាំង ទាំងក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងវៀតណាម។ បទចម្រៀងនោះបាន​បង្ហាញ​ពីរូបភាព​ពិធីមង្គលការ និងរបាំជូនពរដែល​សុទ្ធសឹង​តែជា​វប្បធម៌ខ្មែរ។ នៅកម្ពុជា បទចម្រៀង​របស់​វៀតណាម​ដែលកំពុងល្បី ត្រូវបានអ្នកលេងបណ្តាញសង្គមបន្ត​នាំគ្នាចែកចាយយ៉ាងព្រោងព្រាត ដោយពលរដ្ឋខ្លះមើលឃើញថា វៀតណាមចង់ជួយផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌ខ្មែរឱ្យកាន់តែល្បីល្បាញ។ តែពលរដ្ឋខ្មែរខ្លះវិញ បារម្ភខ្លាចជាតិសាសន៍ផ្សេង​ភាន់ច្រឡំវប្បធម៌ខ្មែរ ទៅ​ជាវប្បធម៌​វៀតណាម និងបាន​ទាមទារ​ឱ្យក្រសួងវប្បធម៌មានចំណាត់ការលើករណីនេះ។  តើការបញ្ចូលវប្បធម៌ខ្មែរទៅក្នុងបទចម្រៀងរបស់បរទេស ជាចំណែកក្នុងការជួយផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌ឱ្យកាន់តែល្បី ឬធ្វើឱ្យអន្តរជាតិភាន់ច្រឡំវប្បធម៌រវាងជាតិសាសន៍?

​នៅ​ថ្ងៃទី១៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦នេះ ស្ត្រី​ឈ្មោះ ចិន្តា សុវណ្ណារី ​ម្ចាស់​ហាងលក់ទូរស័ព្ទដៃតាមអនឡាញយីហោ Mr.8 gaming ​ត្រូវបាននគរបាលព្រហ្មទណ្ឌរាជធានីភ្នំពេញ ឃាត់ខ្លួន ពាក់ព័ន្ធករណីធ្វើឲ្យខូចទឹកចិត្តកងទ័ព។ ​ចំណាត់ការនេះកើតមានឡើង បន្ទាប់ពី​មានជម្លោះពាក្យសម្តី​​​ដែល​ផ្តើមចេញពីរឿងទិញដូរ​​ទូរស័ព្ទ។ នៅលើ​បណ្តាញសង្គម ស្ត្រីម្ចាស់ហាងបានរងការរិះគន់​ថា បាន​ជេរប្រមាថ និងមើលងាយដល់ស្ថាប័នកងទ័ព និងទាហានជួរមុខ។ ​​ការមើលងាយអ្នកការពារព្រំដែន ក្នុងកាលៈទេសៈដែលកម្ពុជា​កំពុង​មានជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃ ត្រូវបានគេចាត់ទុកថា ជាទង្វើបំផ្លាញទឹកចិត្តអ្នកលះបង់ដើម្បីជាតិ និងជា​ចំណុចរសើបខ្លាំងផ្នែកសន្តិសុខជាតិ​។ តើការអនុវត្តច្បាប់​​លើស្ត្រីដែល​ប្រមាថយោធាអាច​ជាចំណាត់ការជ្រុលហួសហេតុ​ដែរឬទេ?
 

កម្ពុជាតាមរយៈក្រសួងការបរទេសនៅថ្ងៃទី១០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ បានចេញលិខិតតវ៉ាសាជាថ្មីទៀត បន្ទាប់ពីយោធាថៃបានសាងសង់​លេណដ្ឋានថ្មី​របស់ខ្លួន​រំលោភចូលទឹកដី​កម្ពុជា នៅច្រក​ទ្វារអន្តរជាតិ​ថ្មដា ក្នុង​ខេត្ត​ពោធិ៍សាត់ កាលពី​ថ្ងៃ​ទី៦ ខែសីហា និង​ការប្រកាសភ្ជាប់​អគ្គិសនី​របស់ថៃ​ទៅកាន់​ប្រាសាទ​តាក្របី ​និង​ភ្នំ៣៣៣ កាលពីថ្ងៃទី៧​ខែ សីហា។ អ្នកជំនាញ​កិច្ចការ​អន្តរជាតិខ្លះ​យល់​ថា ការចេញកំណត់ទូត​តវ៉ា ជាបន្តបន្ទាប់​របស់​កម្ពុជា​នេះ គឺជា​យុទ្ធសាស្រ្ត​ប្រតិកម្ម​អសកម្ម ពោលជាវិធី​ដែល​ខ្វះ​ប្រសិទ្ធភាព​ទប់ស្កាត់ ឬវិធានការឆ្លើយតប​ជាក់ស្តែង។ តែ​អ្នកជំនាញ​មួយចំនួន​មើលឃើញ​ថា ការចេញកំណត់​ទូត​តវ៉ានេះ ពុំមានន័យថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា​គ្មានជម្រើស​នោះឡើយ និងថា នេះគឺជា​មធ្យោបាយការទូតស្របច្បាប់ ដែល​ជួយ​បញ្ជាក់​ជំហរ​របស់​កម្ពុជា ដែល​មិន​ទទួល​ស្គាល់​សកម្មភាពរំលោភឈ្លានពាន​ដោយ​ខុសច្បាប់​របស់​ថៃមកលើ​កម្ពុជា។ ក្នុង​ករណី​ដែល​ការតវ៉ា​តាមការទូតមិនអាចបញ្ឈប់សកម្មភាពរបស់ថៃ តើកម្ពុជាគួរពិចារណាប្រើយន្តការអន្តរជាតិ ឬផ្លូវច្បាប់អ្វីបន្ថែមទៀតដែរឬទេ?

នៅឆ្នាំ២០២៦នេះមានបេក្ខជនប្រឡងបាក់ឌុបជាង១៥ម៉ឺន១ពាន់នាក់ ពោលគឺកើនឡើងជាងឆ្នាំ២០២៥ដែលមានបេក្ខជន ជាង១៤ម៉ឺន៦ពាន់នាក់។ នៅឆ្នាំ២០២៦នេះ មានបេក្ខជនថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រ ប្រមាណតែ២៨ភាគរយប៉ុណ្ណោះ ខណៈបេក្ខជនថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រសង្គម មានរហូតដល់ទៅ៧២ភាគរយ។ ទោះបីជាជាប់ ឬធ្លាក់បាក់ឌុប តើយុវជនខ្មែរគួរជ្រើសរើសមុខជំនាញអ្វី ដើម្បីកសាងអនាគតខ្លួនឯង និងក្លាយជាខឿនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសជាតិ?

អ្នករាយការណ៍ពិសេសអង្គការសហប្រជាជាតិ ស្តីពីសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា លោក Tom Andrews នៅថ្ងៃទី៦ ខែ​សីហា ឆ្នាំ២០២៦ បានបញ្ចេញប្រតិកម្មតបនឹងរដ្ឋាភិបាលថៃ។ ថៃដែលចោទលោក Tom Andrews ថាកាន់ជើងកម្ពុជាពាក់ព័ន្ធនឹងជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។ តែបើតាមអ្នករាយការណ៍ពិសេសរូបនេះ ២ថ្ងៃមុននឹងចេញរបាយការណ៍ លោកក៏បានផ្ញើសេចក្តីព្រាងរបាយការណ៍​ពាក់ព័ន្ធនឹងជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃទៅរដ្ឋាភិបាលថៃដែរ តែរដ្ឋាភិបាលទីក្រុងបាងកកមិនបានឆ្លើយតបអ្វីទាំងអស់។ ហេតុអ្វីភាគីថៃសំដែងប្រតិកម្មជាបន្តបន្ទាប់ចំពោះរបាយការណ៍របស់អ្នករាយការណ៍ពិសេសអង្គការសហប្រជាជាតិ ស្តីពីសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា?

ថ្មីៗនេះ សភាពាណិជ្ជកម្មអឺរ៉ុបប្រចាំកម្ពុជាបានផ្តល់អនុសាសន៍ឱ្យកម្ពុជាធ្វើកំណែទម្រង់គោលនយោបាយទិដ្ឋាការដោយបន្ថែមការលើកលែងទិដ្ឋាការទៅលើប្រទេសរីកចម្រើននៅតំបន់អឺរ៉ុប សហរដ្ឋអាមេរិក ជប៉ុន និងបណ្តាប្រទេសផ្សេងទៀតដើម្បីជួយផ្តល់សន្ទុះវិស័យទេសចរណ៍ឡើងវិញ។ គួរជម្រាបជូនថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបាន និងកំពុងអនុវត្តការលើកលែងទិដ្ឋាការសាកល្បងរយៈពេល ៤ខែពីពាក់កណ្តាលខែមិថុនាដល់ពាក់កណ្តាលខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦ សម្រាប់ពលរដ្ឋចិន។ តែអ្នកជំនាញវិស័យទេសចរណ៍មើលឃើញថា ការលើកលែងទិដ្ឋាការសម្រាប់ទេសចរចិនហាក់គ្មានប្រសិទ្ធភាព និងចង់ឃើញរដ្ឋាភិបាលសម្លឹងមើលភ្ញៀវទេសចរមកពីតំបន់ផ្សេង ដូចជាអឺរ៉ុប និងប្រទេសផ្សេងដែលមានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់។ តើកម្ពុជាគួរពង្រីកការលើកលែងទិដ្ឋាការសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរមកពីប្រទេសផ្សេងក្រៅពីចិនដែរ ឬទេ?

ថ្ងៃទី២២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ គឺជាខួប ៣ឆ្នាំ នៃការឡើងដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលអាណត្តិទី៧ របស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត។ ការដឹកនាំរបស់ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្នុងរយៈពេល ៣ឆ្នាំ កន្លងទៅត្រូវបានអ្នកជំនាញផ្នែកនយោបាយ និងសង្គម កត់សម្គាល់ឃើញផ្សេងៗគ្នា។ អ្នកខ្លះបានលើកសរសើរពីការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាល ទោះក្នុងកាលៈទេសៈ ដែលកម្ពុជារួមរឹតដោយវិបត្តិច្រើនក៏ដោយ និងអ្នកខ្លះទៀតបានមើលឃើញពីការសម្រេចបាននូវសមិទ្ធផលមួយនៅមានកម្រិតនៅឡើយ ហើយចង់ឲ្យរដ្ឋាភិបាលធ្វើការកែសម្រួលបន្ថែមទៀត។ អ្វីទៅជាតុល្យការនៃការដឹកនាំរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្នុងនាមជានាយករដ្ឋមន្រ្តីនារយៈពេល៣ឆ្នាំកន្លងទៅ?

ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានឯកភាពឱ្យអនុវត្តច្បាប់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោកឡើងវិញចាប់ពីដើមខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ នៅក្នុងភូមិសាស្ត្ររាជធានី ខេត្តចំនួន ៥។ ការសម្រេចរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែតដូចនេះធ្វើឡើង ក្រោយមានការស្នើសុំពីរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ស សុខាកាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែកក្កដាកន្លងទៅថ្មីៗនេះ។ អ្នកវិភាគសង្គមសាទរចំពោះការរឹតបន្តឹង និងការដាក់ឲ្យអនុវត្តឡើងវិញនូវច្បាប់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោកនៅក្នុងភូមិសាស្ត្ររាជធានី ខេត្តចំនួន ៥។ តែអ្វីដែលពួកគេចង់បានលើសពីនេះ គឺការរឹតបន្តឹង និងការអនុវត្តនៅទូទាំងប្រទេស និងជាអចិន្ត្រៃយ៍ដើម្បីទទួលបានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។ តើការអនុវត្តច្បាប់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោកឡើងវិញអាចកាត់បន្ថយកំណើនគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍បានដែរ ឬទេ?

ឧកញ៉ា ជឹម សុខ ដែលជាឈ្មួញនាំសត្វគោទៅវៀតណាមបានដាក់ពាក្យបណ្តឹងទៅក្រសួងមហាផ្ទៃកាលពីថ្ងៃទី៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦។ នៅក្នុងបណ្តឹង លោក ជឹម សុខ បានស្នើឲ្យផ្អាកការងាររបស់ លោក ឈឿន ប៊ុនឆន និងលោក ឡេង ពៅ ដែលជាស្នងការ និងស្នងការរងនគរបាលខេត្តព្រៃវែង ក្រោមហេតុផលថា មេប៉ូលិសខេត្តទាំងពីររូបនេះបានជំរិតទារប្រាក់ ១ម៉ឺនដុល្លារក្នុងមួយខែ ជាថ្នូរនឹងការសម្រួលដល់ការនាំចេញសត្វគោទៅលក់នៅវៀតណាម។ តើរឿងរ៉ាវរវាងអ្នកជំនួញ ជឹម សុខ និងមេប៉ូលិសខេត្តព្រៃវែងឆ្លុះបញ្ចាំងអ្វីខ្លះរបស់អ្នករកស៊ីនៅកម្ពុជា?