Café Weltschmerz

De overheid, musea en historici moeten ons koloniale verleden een passende plaats geven.

Dit gesprek met Gert Oostindie, hoogleraar Koloniale en Postkoloniale Geschiedenis, gaat over zijn lezing m.b.t. de omstreden betekenis van Daendels voor de Nederlandse geschiedenis. Met behulp van historiografisch onderzoek bespreekt hij daarin de figuur Herman Willem Daendels (1762-1818), de toenmalige waardering van het kolonialisme en de huidige reacties daarop.

Help Café Weltschmerz met een donatie of adopteer een aflevering: NL23 TRIO 0390 4379 13.

Gert Oostindie is historicus, gespecialiseerd in Nederlandse (post)koloniale en Caraïbische geschiedenis aan de universiteit van Leiden. Daarnaast is hij directeur van het KITLV instituut van de KNAW.

Fairtrade is niet meer dan doekje voor het bloeden

Certificeringsorganisatie Fairtrade beweert dat ze met hun ‘eerlijke handel’ West-Afrikaanse cacaoboeren een ‘beter inkomen’ kunnen bieden. Maar dat klopt niet. Hoe zit dat?

In 1987 besloot Stichting Max Havelaar (de latere Fairtrade Label Organisation) om door middel van eerlijke handel boeren en arbeiders in ontwikkelingslanden uit de armoede te verheffen. Maar na dertig jaar blijkt dit oorspronkelijk nobele initiatief nog geen deuk in een pakje boter te hebben geslagen. Afrikanen zelf trokken aan de bel om aandacht te vragen voor de weerbarstige werkelijkheid van Fairtrade.

Bjinse Dankert is aardwetenschapper en onderzoeksjournalist. Samen met Janneke Donkerlo en Afrikaanse journalisten van het AIPC (het African Investigative Publishing Collective) deed Dankert onderzoek naar de claims van Fairtrade in vier Afrikaanse cacao-producerende landen. Wat bleek? De zo bejubelde minimumprijs voor Fairtrade boeren is veel te laag en de extra premie komt niet of nauwelijks bij de producenten terecht.

In 2012 werd het team genomineerd voor de journalistieke prijs De Tegel voor hun grensoverschrijdende onderzoek. Hoewel de Fairtrade merken – waaronder ook Tony’s Chocolonely en organic – blijven vasthouden aan de ondermaatse minimumprijs laten nu ook wetenschappelijke onderzoeken zien dat gecertificeerde cacao niet meer is dan een doekje voor het bloeden. Afrikaanse Fairtrade cacaoboeren blijven arm.

NB correctie bij het interview: Dankert spreekt over een Fairtrade marktaandeel van ca 0,5%, maar dat moet zijn 5%.

Alles draait om de economie, of zijn er ook andere waardes? We maken altijd onderscheid tussen materiële waarden en innerlijke waarden. Materiële waarden, sociale waarden en geestelijke waarden. Je kan geen belangen en waarden tegenover elkaar zetten. Hoe definieer je waardes en welke betekenis hebben ze?

Help Café Weltschmerz met een donatie of adopteer een aflevering: NL23 TRIO 0390 4379 13.

Gabriël van den Brink is emeritus hoogleraar (maatschappelijke) bestuurskunde aan de Universiteit van Tilburg. Daarnaast is hij werkzaam als lector Gemeenschappelijke Veiligheidskunde aan de Politie Academie. Gabriël van den Brink studeerde wijsbegeerte aan de toenmalige Katholieke Universiteit Nijmegen en promoveerde in de sociale wetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam. Van den Brink publiceerde in 2004 de studie 'Schets van een beschavingsoffensief'. In deze WRR-verkenning betoogde Van den Brink dat er, na periodes van tolerantie en vrijblijvendheid, vaak een periode volgt waarin de nadruk ligt op plichtsbesef en normhandhaving. Een dergelijke kentering is volgens hem de laatste jaren aan de orde. Met diverse anderen verzorgde hij publicaties over beroepstrots en beroepseer.

Alles draait om de economie, of zijn er ook andere waardes? We maken altijd onderscheid tussen materiële waarden en innerlijke waarden. Materiële waarden, sociale waarden en geestelijke waarden. Je kan geen belangen en waarden tegenover elkaar zetten. Hoe definieer je waardes en welke betekenis hebben ze?

Help Café Weltschmerz met een donatie of adopteer een aflevering: NL23 TRIO 0390 4379 13.

Gabriël van den Brink is emeritus hoogleraar (maatschappelijke) bestuurskunde aan de Universiteit van Tilburg. Daarnaast is hij werkzaam als lector Gemeenschappelijke Veiligheidskunde aan de Politie Academie. Gabriël van den Brink studeerde wijsbegeerte aan de toenmalige Katholieke Universiteit Nijmegen en promoveerde in de sociale wetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam. Van den Brink publiceerde in 2004 de studie 'Schets van een beschavingsoffensief'. In deze WRR-verkenning betoogde Van den Brink dat er, na periodes van tolerantie en vrijblijvendheid, vaak een periode volgt waarin de nadruk ligt op plichtsbesef en normhandhaving. Een dergelijke kentering is volgens hem de laatste jaren aan de orde. Met diverse anderen verzorgde hij publicaties over beroepstrots en beroepseer.

Een nieuw rapport van SOMO opgesteld door de onderzoekers Rodrigo Fernandez, Pablo Bortz en Nicolas Zeolla, beschrijft hoe het opkoopbeleid van centrale banken, het zogenaamde kwantitatieve verruimen, heeft geleid tot groeiende schulden in ontwikkelingslanden. Door het einde van dit opkoopbeleid van centrale banken en de stijging van de rente in de VS dreigt een scenario dat eind vorige eeuw uitmondde in een reeks van schuldencrises. In tegenstelling tot de schuldencrisis in de jaren 80 is het nu niet de bankensector die een centrale rol speelt in het uitlenen van geld. Op dit moment is het vooral de wereldwijde obligatiemarkt en de investeringsfondsen die hierin actief zijn dominant. Dit maakt het potentiële probleem groter omdat de schuldeisers ongrijpbaar zijn. https://www.somo.nl/nl/de-gevolgen-het-einde-van-quantitative-easing/

Rodrigo Fernandez werkt sinds 2011 als onderzoeker bij SOMO. Hij heeft zich gespecialiseerd in belastingontwijking, belastingparadijzen en schaduwbankieren. Naast SOMO is hij betrokken als postdoctoraal onderzoeker bij het onderzoeksproject “the real estate/financial complex” aan de Universiteit van Leuven.

David Hollanders (1978) studeerde geschiedenis, econometrie en economie. Daarna promoveerde hij op het onderwerp pensioenen. Momenteel doceert hij finance aan de Universiteit van Tilburg. En schrijft hij o.a. bij FTM artikelen over economie in het algemeen en pensioenen in het bijzonder. Inspiratiebron daarbij is onder anderen Multatuli, over wie Elsschot schreef 'Uit zijn as is de hele moderne Nederlandse litteratuur opgeflakkerd. Zijn cultus is ons aller heilige plicht.'

Een nieuw rapport van SOMO opgesteld door de onderzoekers Rodrigo Fernandez, Pablo Bortz en Nicolas Zeolla, beschrijft hoe het opkoopbeleid van centrale banken, het zogenaamde kwantitatieve verruimen, heeft geleid tot groeiende schulden in ontwikkelingslanden. Door het einde van dit opkoopbeleid van centrale banken en de stijging van de rente in de VS dreigt een scenario dat eind vorige eeuw uitmondde in een reeks van schuldencrises. In tegenstelling tot de schuldencrisis in de jaren 80 is het nu niet de bankensector die een centrale rol speelt in het uitlenen van geld. Op dit moment is het vooral de wereldwijde obligatiemarkt en de investeringsfondsen die hierin actief zijn dominant. Dit maakt het potentiële probleem groter omdat de schuldeisers ongrijpbaar zijn. https://www.somo.nl/nl/de-gevolgen-het-einde-van-quantitative-easing/

Rodrigo Fernandez werkt sinds 2011 als onderzoeker bij SOMO. Hij heeft zich gespecialiseerd in belastingontwijking, belastingparadijzen en schaduwbankieren. Naast SOMO is hij betrokken als postdoctoraal onderzoeker bij het onderzoeksproject “the real estate/financial complex” aan de Universiteit van Leuven.

David Hollanders (1978) studeerde geschiedenis, econometrie en economie. Daarna promoveerde hij op het onderwerp pensioenen. Momenteel doceert hij finance aan de Universiteit van Tilburg. En schrijft hij o.a. bij FTM artikelen over economie in het algemeen en pensioenen in het bijzonder. Inspiratiebron daarbij is onder anderen Multatuli, over wie Elsschot schreef 'Uit zijn as is de hele moderne Nederlandse litteratuur opgeflakkerd. Zijn cultus is ons aller heilige plicht.'

Het Nederlandse economieonderwijs is te eentoning, te wiskundig en te theoretisch blijkt uit het recente rapport 'Thinking like an economist?' van Rethinking Economics NL. Na een studie economie begrijp je nog steeds niet hoe de economie werkt. Een theoretische school, de neoklassieke school, domineert en andere scholen komen nauwelijks aan bod. Dat kan anders en beter.

In deze aflevering gaat econoom Martijn van der Linden in gesprek met de scheidend voorzitter van Rethinking Economics NL Sam de Muijnck. Ze analyseren de staat van het economieonderwijs, de beweging rondom nieuw economisch denken en factoren die verandering tegenhouden. Op de website https/:www.economieonderwijs.nl vindt u het rapport en informatie over alternatieven.

Het Nederlandse economieonderwijs is te eentoning, te wiskundig en te theoretisch blijkt uit het recente rapport 'Thinking like an economist?' van Rethinking Economics NL. Na een studie economie begrijp je nog steeds niet hoe de economie werkt. Een theoretische school, de neoklassieke school, domineert en andere scholen komen nauwelijks aan bod. Dat kan anders en beter.

In deze aflevering gaat econoom Martijn van der Linden in gesprek met de scheidend voorzitter van Rethinking Economics NL Sam de Muijnck. Ze analyseren de staat van het economieonderwijs, de beweging rondom nieuw economisch denken en factoren die verandering tegenhouden. Op de website https/:www.economieonderwijs.nl vindt u het rapport en informatie over alternatieven.

Twee boeken worden besproken door Paul Cliteur en Coen de Jong; 'De moord op Spinoza' en 'Cultuurmarxisme'. Beiden gaan over de aanval op het verlichtingserfgoed.

Moord op Spinoza.

'Met Moord op Spinoza bedoelen wij dat het modernistische wereldbeeld dat hij introduceerde, tegenwoordig, geheel tegen alle verwachtingen in, zwaar onder druk staat. Bijna wekelijks vindt er wel een aanslag plaats die wordt opgeëist door IS of een andere islamitisch-terroristische groepering. Die aanslagen worden gemotiveerd door de terroristen zelf onder verwijzing naar een premodern, meer specifiek theo-terroristisch, wereldbeeld. Zij spreken in negatieve termen over democratie en willen die vervangen door een theocratie. Zij bekritiseren individuele rechten van de mens en komen op voor de rechten van Allah. Ook het integratiebeleid in westerse samenlevingen staat aan een voortdurende kritiek bloot. Leiders als Erdogan geven onverbloemd aan dat de Duitse Turken zich helemaal niet dienen aan te passen aan de Duitse rechtsorde. Soortgelijke opmerkingen maakt ook de koning van Marokko. Marokkanen moeten Marokkanen blijven en vooral geen westerlingen worden.'

Cultuurmarxisme.

Er waart een spook door het Westen, niet dat van het communisme, maar van het cultuurmarxisme. Het communisme is dood, het cultuurmarxisme

springlevend. Cultuurmarxisme is een term waarmee critici bepaalde onderdelen van de linkse politieke agenda aanduiden en afwijzen. Volgens de critici zou het marxisme weliswaar zijn verslagen, maar is het als een Phoenix uit zijn as herrezen in een andere vorm. Marxisten hebben de preoccupatie met de materiële (sociaaleconomische( omstandigheden verlaten en zich gericht op de cultuur. De arbeider (het proletariaat) 'als troetelkind van linkse intellectuelen' heeft plaats gemaakt voor nieuwe verworpenen der aarde (Fanon(. Het heeft geleid tot een soms absurde zoektocht naar ''nieuwe zieligheid''.

Of doet dit onrecht aan de ernst van de situatie? Is wellicht meer te zeggen voor cultuurmarxisme dan we zouden denken? Is het niet gewoon juist dat de arbeider zich heeft geëmancipeerd en staan nu nieuwe groepen in de wachtrij die onze aandacht en zorg verdienen? Hebben de critici van het cultuurmarxisme het niet gewoon bij het verkeerde eind?

Twee boeken worden besproken door Paul Cliteur en Coen de Jong; 'De moord op Spinoza' en 'Cultuurmarxisme'. Beiden gaan over de aanval op het verlichtingserfgoed.

Moord op Spinoza.

'Met Moord op Spinoza bedoelen wij dat het modernistische wereldbeeld dat hij introduceerde, tegenwoordig, geheel tegen alle verwachtingen in, zwaar onder druk staat. Bijna wekelijks vindt er wel een aanslag plaats die wordt opgeëist door IS of een andere islamitisch-terroristische groepering. Die aanslagen worden gemotiveerd door de terroristen zelf onder verwijzing naar een premodern, meer specifiek theo-terroristisch, wereldbeeld. Zij spreken in negatieve termen over democratie en willen die vervangen door een theocratie. Zij bekritiseren individuele rechten van de mens en komen op voor de rechten van Allah. Ook het integratiebeleid in westerse samenlevingen staat aan een voortdurende kritiek bloot. Leiders als Erdogan geven onverbloemd aan dat de Duitse Turken zich helemaal niet dienen aan te passen aan de Duitse rechtsorde. Soortgelijke opmerkingen maakt ook de koning van Marokko. Marokkanen moeten Marokkanen blijven en vooral geen westerlingen worden.'

Cultuurmarxisme.

Er waart een spook door het Westen, niet dat van het communisme, maar van het cultuurmarxisme. Het communisme is dood, het cultuurmarxisme

springlevend. Cultuurmarxisme is een term waarmee critici bepaalde onderdelen van de linkse politieke agenda aanduiden en afwijzen. Volgens de critici zou het marxisme weliswaar zijn verslagen, maar is het als een Phoenix uit zijn as herrezen in een andere vorm. Marxisten hebben de preoccupatie met de materiële (sociaaleconomische( omstandigheden verlaten en zich gericht op de cultuur. De arbeider (het proletariaat) 'als troetelkind van linkse intellectuelen' heeft plaats gemaakt voor nieuwe verworpenen der aarde (Fanon(. Het heeft geleid tot een soms absurde zoektocht naar ''nieuwe zieligheid''.

Of doet dit onrecht aan de ernst van de situatie? Is wellicht meer te zeggen voor cultuurmarxisme dan we zouden denken? Is het niet gewoon juist dat de arbeider zich heeft geëmancipeerd en staan nu nieuwe groepen in de wachtrij die onze aandacht en zorg verdienen? Hebben de critici van het cultuurmarxisme het niet gewoon bij het verkeerde eind?