
Sign up to save your podcasts
Or


Caggal nde njeewtidɗen e Dr Kadiatou DIALLO ko fayti e ulseer, hannde e o altine 2 lewru 2ɓuru en njokkat kadin e ñabbuuli teskateeɗi e estomac, kaalen e kanseer keɓoowo ngal tergal e neɗɗo.
Ndareen, holko seerndi ulseer e kanseer estomac ? Hol ɓeen yimɓe nguu ñawu ɓuri tampinde?
Ngam heɓde hen ko laaɓi, en mbismoto jooni Dr Abdourahmane Djouryah DIALLO, kertorɗo ñabbuuli nder reedu
Yeewtere Cellal ko Ngala, yeewtata hannde ko ñawu wi'eteengu "Drepanocytose", jaaliingu sanne e nder Afrik. Holko woni nguu ñawu? Holko ngu waawi battinde e dafaaɗo o? Holno ngu safrorte?
Njeewtitten ko e Pr Indou Deme LY...
Jabet ko ñawu yaajngu e nder winndere ndee. E nder Afrik tan ko ɓuri yimɓe 24 miliyoŋ no ngonndi e ñawu ngu. Ko ñannde aljuma ɓennuɗo o, woni 14 lewru ndu hono no woowiri n hitaande kala e ndu lewru 11ɓuru, oo ñalawma ina heertananaa ñawu jabet. Hol caɗeele gooɗɗe ngam haɓaade ñawu nguu? Hol no ñawɓe ɓe e ɓesnguuji mum en nguurdi e ɗeen caɗeele? Holno doktoreeɓe ɓe ngoni e jagganorde ɓe? Ko ɗum njeewtaten hannde e taskaram men Cellal ko Ngallu, e oo altine 17 lewru 11ɓuru.
Yeewtere men Cellal Ko Ngallu, nawi en hannde ko to Thille Boubacar e Thiangaye. Ɗee gure ɗiɗi no tawe e nder falnde Podor, diiwaan Saint-Louis, rewo Senegal. Ina teskaa ɗoon ñawu wi’eteengu "bilharziose", nde tawno ɗeen gure ina ɓatti walla ina takki maayo. Ñawu nguu noon ɓuri teskeede ko e sukaaɓe e yimɓe golloɓe e majje walla ɓulli ndiyam. Hay so tawi no waɗe oorngal jeertino e sahaa kala ngam haɓaade e reentinde nguu ñawu "bilharziose", engu jokki. Holko waɗi ɗum? Holno yimɓe ɓee kaani reentiraade nguu ñawu? Ko ɗum woni ko njeewtuten hannde e Cellal ko Ngallu. Ngadotoɗen jaɓaade ko Adama Sy, suka taweteeɗo e nder wuro Thille Boubacar, gonnduɗo e nguu ñawu "bilharziose", wonndude e neene makko Adama Sall. Nguu ñawu kadi, ina jaali to Thiagaye, ɗo woɗɗaani Thille Boubacar. Toon en njiydii e Dr BA.
Banndiraaɓe sehilaaɓe heɗotooɓe RFI Fulfulde e rewindiiɓe yeewtere Cellal ko ngalu, on calminaama, on manaama. Bisimilla mon e ndee toɓɓere hesere. Hannde altine, 8 lewru 9ɓuru, en njeewtat e ɗiin ñabbuuli keewɗi kono jebaaɗi, ɓurɗi waawde teskeede e nokkuuji dowri ɗii, ɗi mbi’etee e farayse ko Maladies Tropicales Négligées.
Holko woni ɗiin ñabbuuli? Holno ɗi kaɓortee? Mbele ko ɗi daaɓooji?
Maa en keɓ heen faamamuya jooni, yahdude e koɗo men woni Doctoor Aamadu Daay JALLO, ko kumpitiiɗo ɗii ñabbuuli
Banndiraaɓe, musiɓɓe tedduɓe, ndunngu nana ara, hoto mo yahdi heen. Mo wiyi ndunngu, wiya toɓooli, kuɗooli e ɓowɗi. Ɗum ina heewi saabaade ñabbuuli hono no ñawu jontinooje woni Paludisme. Yeewtere men hannde ko e ndee toɓɓere artata. Ngam jumpude e ndee toɓɓere, en njeewtidat e Hadi Lih, ko cafroowo gonɗo to suudu safrirdu ndu Matam. Eɗen njogii gooto e heɗiyankooɓe men jogiiɗo naamne faade e oo rafi jontinooje. Oon ko Coumba Dia, noddoowo en to Nouakchott, leydi Mauritanie.
Wuurde e dow cellal, jam wonndude aafiya, ko yiɗde neɗɗo kala. Ɗum noon ko to o waawi wonde fof e nder aduna oo. Faandaare Cellal Ko Ngalu, ko anndinde ɓiɓɓe fulɓe ɓee holno ñawu walla mboros faddortee walla reentortee ngam ɓe mbaawa hisnude e danndude ko’e maɓɓe.
Tedduɓe, bisimilla mon e ndee toɓɓe hesere hannde, yeewtere men faati ko e oon rafi mo dille keewaani naneede kono muusɗo, tapinɗo heewɓe. Oon rafi ko Asthme, rafi guddoowo becce, haɗa foofaango. Yeewtude e nguu ñawu noon ina naamndi haralleeɓe huppitiiɓe, oo rafi, ko noon kadi e seedanteeje yimɓe wonnduɓe e ñawu nguu. Koɗo men ko Dr Idrissa Demba Ba, cafroowo asthme.
Heɗiyankooɓe rfi Fulfulde, bismilla mooon e oo taskaram men Cellal ko ngallu. Toɓɓere men no fawi e dillere ɓernde, weltaare ɓurtunde walla tikkere yawtunde, ɗum hino wi’e e faransiire Emotion. Si weltaare walla tikkere ɓurti, no waawi addude rafi cellal, woɓɓe yana faɗɗe, woɓɓe yana maaya. Laton balon no tawa e ko dillinta ɓernde. E oo saaha non hiɗen e deesewal fuku-koyngal adunaaru. Yiɗɓe balón heewɓe hino weltoo walla seytina sabu polgu walla waasere polgu
kippu maɓɓe. Ngam yewtugol annda ko holno neɗɗo haani bammbirde ɗiɗɗal mun hara o heɓaali nawnaare, walla caɗeele goɗɗe, Ibrahima Timbi Bah hino jaɓɓi Profeseerjo mawɗo, jannginoowo iniwersite Guinée. Oon ko prof Ibrahima Sory Barry, ñawndoowo ɓernde, no wi’e kardiolog. Heɗoɗen
Ebola noon, ko ñawu hulaangu sabu engu waawi sabaade mayde heewɓe, kadi daɓondiral ngal no yaawi. Ngam ɓurde faamde mboros oo, en njaɓɓoto Dr Abdourahmane Diallo, ko keertoriiɗo cellal jamma. Kadi omo gollida e fedde taambiinde cellal winndere woni OMS ko faati e tefooje maɓɓe e ɗii ñabbuuli, Covid 19 e Ebola.
Hannde, kaalaten ko e “kanseer prostate”. Ko ñawu heɓoongu ujunnaaje ujunnaaje worɓe, kono heewɓe ina kersa anndinde wonde eɓe ngonndi e maggu. Kono, so tawii waɗaama gila e law yeewndo “depistage’ e ɗemngal fransire, ngam anndude so tawi ñawu ngu nana e maɓɓe walla alaa, ɗum ina waawi hisnude ɓe.
E nder yeewtere men hannde altine 01 lewru 12ɓuru, ma en eto faamde holko waɗi heewɓe ina calo haalde, wonde eɓe ngonndi e kanseer prostate? Kadi holno worɓe kaani wallireede walla hirjineede mbele eɓe cuusa waɗoyde yeewndo ngo? Njeewtitten ko e Pr Lamine NIANG, heertorɗo kaanser Prostate
From the publisher's feed
Wuurugol e dow cellal e jam e aafiya, ko faale neɗɗo kala. Nokku to o woni fuu e nder dunuyaaru. Rama JALLO, jaɓɓoto e nder kaa taskaram, hertiyankooɓe cellal ngam yewtidude e maɓɓe alhaali…
Faandaare: Ko anndingol jamaa suudu baaba holno faddortee walla rentortee ngam ɓe waawa wooraade e danndude ko’e maɓɓe. Ko hollitugol e faamingol ɓe hakkeeji maɓɓe e noone no ɓe ñawndorta.
Taskaram kaa no keɗee e goorol (en direct) altineere kala e njamdi 8 silmaaji 50 Yonta Kuuɓal (TU). Himo waawaa keɗiteede e taalaataare kala e njamndi 17 silmaaji 50 Yonta Kuuɓal (TU).
Hiɗon waawi tawtoreede e jeewte amen ka tonngoode WhatsApp: 00 221 76 644 12 72
Hiɗon waawi kadi jokkaade hello RFI FULFULDE ka Facebook e ka Twitter.
Foofo mon, bismilla mon e tooli mon e keewal.

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

1 Listeners

0 Listeners