De zorgen over inflatie lijken voorbij. In Nederland daalde zij vorige maand van 3,5% naar 2,9%. Wie had ooit kunnen denken dat we 2,9% als positief zouden ervaren.

In de gehele eurozone zien we hetzelfde beeld. ECB-president Christine Lagarde waarschuwt nog wel voor zogenaamde tweede-orde-effecten, maar niemand die daar nog naar luistert. De markten prijzen de kans op één renteverhoging voor het einde van 2026 in op 80%. Een maand geleden werd nog van ruim twee uitgegaan.

En dan moet het effect van de lagere benzineprijs nog intreden. Bijzonder is dat de olieprijs alweer op het niveau van voor de Iran-oorlog staat, terwijl het aanbod nauwelijks is hersteld. Er varen nu gemiddeld 15 schepen per dag door de Straat van Hormuz. Dat is maar een vijfde van het aantal van voor de oorlog. Maar de financiële markten hebben wel vaker de neiging ontwikkelingen snel in te prijzen.

Alleen is het op het inflatiefront niet allemaal rozengeur en maneschijn. Momenteel is er een enorme chipflatie, een klassieke vraaginflatie. Er wordt dit jaar naar verwachting $752 mrd aan investeringen in AI gepompt. Dan gaat het om datacenters, chips, de aanleg van elektriciteit, enzovoort.

Langzamerhand zien we dat in de reële economie terug. Een van de duidelijkste voorbeelden daarvan is de aangekondigde prijsverhoging door Apple. Een iPad Air gaat van $599 naar $749, een prijsstijging van maar liefst 25%. De hoogste prijsverhoging in het assortiment komt zelfs uit op 66%.

Apple weet altijd wel een reden te vinden om zijn prijzen verder op te schroeven. Toen ik een nieuwe iPhone moest kopen, ging ik kijken met welk model je nog met een vingerafdruk kan inloggen, want ik wil niet met mijn gezicht inloggen. Maar die modellen zijn er niet meer. Apple herintroduceert ze mogelijk in het najaar van 2026 voor een bescheiden €2000.

Ja, ik ben gekke Henkie niet. Ik weet dat Apple mij, de gebruiker, slechts als melkkoe ziet. Maar er zit een grens aan. Dus ben ik overgestapt naar Android. Geen gemakkelijke stap, geef ik toe, maar wel een waar ik met tevredenheid op terugkijk. Bij Android is er meer keuze, dus werken de economische wetten van vraag en aanbod beter.

Intussen staat de Amerikaanse prijsindex voor hardware en software al 15% hoger dan een jaar geleden. En de lonen van werknemers die de datacenters moeten bouwen, zijn met 6,5% gestegen. Het landelijk gemiddelde zit net iets boven de 3%. Het zijn twee mooie voorbeelden van de gevolgen voor de prijs als de vraag toeneemt en het aanbod (nog) niet.

Kevin Warsh, de nieuwe Fed-voorzitter, heeft op lange termijn misschien gelijk met zijn aanname dat AI de efficiëntie verhoogt en dus de inflatie verlaagt. Maar op korte termijn zien we het tegenovergestelde effect.

Toegegeven, het is een beperkt effect. De weging van hardware en software is slechts een miniem percentage van het totale Amerikaanse inflatiemandje. Tenzij u Apple-gebruiker bent natuurlijk. Maar zoals u nu weet, is er een manier om daar onderuit te komen. Geen gemakkelijke, maar gemakkelijke oplossingen voor moeilijke problemen zijn er niet. Zelfs niet in het AI-tijdperk.

Over Corné van Zeijl

Corné van Zeijl is analist en strateeg bij Cardano en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een paar weken geleden gaf ik op uitnodiging van VEB en AFM een presentatie geven voor economiedocenten op het AFM-kantoor. Een uitstekend initiatief en mocht u als economie leraar geïnteresseerd zijn, volgend jaar is er weer een workshop. Zelf ben ik een beetje economische formuleblind. En misschien is dat maar goed ook. Economie is tenslotte minder exact dan menig econoom doet voorkomen. Formules wekken de prettige illusie dat je alles kan uitrekenen. Je kunt bijvoorbeeld berekenen hoeveel de belastinginkomsten stijgen als je de belastingtarieven verhoogd. Maar je weet niet hoe belastingbetalers hierop reageren.

Een van mijn slides liet zien hoe aandelenkoersen en de economie uit elkaar zijn gelopen. In principe gaan ze gelijk op: hoe meer economische groei, hoe meer winst hoe hoger de koersen. Maar nu lijkt de beurs zich weinig van de sombere economische vooruitzichten aan te trekken. Het afgelopen kwartaal was het drie-na-beste kwartaal in de afgelopen 20 jaar. We kijken misschien een beetje te veel met een Europese bril. Daar zijn genoeg structurele problemen. Een starre arbeidsmarkt, te lage risicobereidheid, hoge energiekosten, hoge belastingen, te veel bureaucratie, goedkope Chinese import, enzovoort, enzovoort. Enfin, u kent het Draghi lijstje wel.

Door die goedkope Chinese import kondigde Volkswagen afgelopen weken een gigantische ontslagronde aan van maar liefst 100.000 werknemers. Dat is grofweg één op iedere zes medewerkers. Nou had het bedrijf ook wel last van werknemers obesitas. Toyota heeft ongeveer dezelfde omzet en iets meer dan de helft van het aantal werknemers wat bij Volkswagen werkt. Door de genadeloze goedkope Chinese auto import krimpt de omzet en dus moet het werknemersbestand ook krimpen. Importrestricties helpen hierbij niet. Duitsland was altijd export koning. Ze concurreren met de Chinezen vooral op buitenlandse markten. Het is tekenend dat VW er nu over denkt om hun eigen goedkope Chinese modellen in Europa te importeren. Het lost misschien een Volkswagenprobleem op, maar geen Europees probleem. Dat import restricties niet helpen wil niet zeggen dat je niet uitermate alert moet zijn op uitwassen van Chinese importen. We hebben de Europese zonnepanelenindustrie al verloren zien gaan. Het zou onverstandig zijn de auto-industrie met hetzelfde beleidsmatige schouderophalen te behandelen.

Maar het glas is niet alleen half leeg, het is ook half vol. Europa profiteert als toeleverancier ook van de AI-investeringsboom. En misschien wel minstens zo sterk als de US. U denkt misschien als eerste aan onze eigen chippers. Ja, ze zijn Nederlands, maar BESI en ASM produceren maar minimaal in Europa. Er zijn genoeg Europese bedrijven die wel in Europa produceren en prachtige beurs rendementen maken. Denk naast ASML maar eens aan Austria Technology & Systems (plus 1032% in de afgelopen 12 maanden). Of Technoprobe  (+370%), Hubner (+156%) of SOITEC (+134%) en zo zijn er nog vele anderen. Beleggers waarderen deze ingenieuze bedrijven. Europa heeft geen tekort aan groeibriljanten. Wel aan de ambitie om ze hier uit te laten groeien tot de wereldspelers van morgen. En dan komt die economische groei vanzelf wel.

Over Corné van Zeijl

Corné van Zeijl is analist en strateeg bij Cardano en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op 4 juli blokkeert Extinction Rebellion (XR) de A12 weer eens. Gewone burgers krijgen daarvoor een bekeuring, terwijl XR altijd ongestraft blijft. Maar wat bereiken de demonstranten er eigenlijk mee ? Een berg irritatie, files en extra belasting voor de politiecapaciteit, maar geen betere wereld.

Recentelijk wees iemand me op het feit dat een van de grote financiers achter Extinction Rebellion Chris Hohn van het hedgefonds The Children Investment Fund is. TCI kent u wellicht nog wel van de beruchte brief in 2007 aan het management van ABNAMRO. ABNAMRO maakte niet genoeg winst en moest maar worden opgesplitst. Want in delen zou het meer waard zijn dan het geheel op dat moment. TCI klaagde over de beneden gemiddelde winstgevendheid. Dat kwam vooral omdat ze enkele jaren daarvoor de zeer winstgevende hypotheken business in de US hadden verkocht. Een briljante move zo bleek later in de kredietcrisis. Maar TCI keek alleen maar naar korte termijn winst maximalisatie. De bank werd het lijdende voorwerp in een overnamestrijd en de rest is geschiedenis. Kapitalisme in zijn rauwste vorm.

Chris Hohn is wel een briljante belegger. Afgelopen jaar heeft hij met zijn TCI-fonds U$ 19 miljard verdiend. De hoogste beleggingswinst van een hedgefonds ooit, onder andere door beleggingen in luchtvaart en defensiebedrijven zoals Airbus, Safran en General Electric Aerospace. Of in Aena, Vinci en Ferrovial. Deze bedrijven zijn actief in tolwegen en luchthavens. Kan het hypocrieter?  Piet Particulier mag niet vliegen of over de A12 rijden. Maar de grote XR-financier mag wel beleggen in bedrijven waar de beweging tegen protesteert. En de opbrengsten van deze beleggingen, worden weer doorgesluisd naar XR. Extinction Rebellion lurkt aan de borst van het groot kapitaal. Ik ben benieuwd wanneer de demonstranten zich aan de deur van hun grote suikeroom gaan vastklinken.

XR legt heel Nederland de moraal op. Maar in Nederland hebben we een democratie. Je kunt op de partij stemmen die het beste bij jouw mening past. XR zet deze democratische principes simpelweg opzij. Hun mening staat boven die van de rest van Nederland. De arrogantie ten top. De XR-demonstranten willen milieuhelden zijn, maar in de praktijk zijn het gewoon slaafjes van het groot kapitaal. De useful idiots. Lenin gebruikte deze uitdrukking voor westerse intellectuelen die vanuit hun idealisme konden worden ingezet voor Sovjet-propaganda. De tijden zijn niet veranderd.

Mijn oma zei altijd: "Verbeter de wereld, begin bij jezelf." Maar bij XR is het devies, verbeter de wereld, begin met andere mensen te irriteren. Als XR het beste met de wereld voor heeft, kunnen ze zich beter richten op positieve acties. De arrogante toon van ‘wij weten het beter’ en de gewone Nederlander moet maar luisteren roept alleen maar weerstand op. In de US heeft de anti-woke houding alleen maar bijgedragen aan de verkiezing van Trump. Het lijkt me niet dat dat de bedoeling is. Of luisteren deze slaafjes van het groot kapitaal gewoon braaf naar hun financiële meester, zonder zelf na te denken over de gevolgen?

Over Corné van Zeijl

Corné van Zeijl is analist en strateeg bij Cardano en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een tweet van mij over de Amerikaanse inflatie ontaarde deze week in een felle Box3 discussie. Hoe zo iets kan escaleren, blijft mij verbazen. En zoals gebruikelijk op het voormalige Twitter ging het gepaard met de nodige grofheden. Gelukkig is daar een blokknop voor. Sommige zolderkamerfoeteraars vonden het een probleem dat ik een lid van de VVD ben. Alsof dat automatisch betekent dat ik een voorstander ben van de nieuwe Box 3 heffing. Dat is bijzonder, want ze weten helemaal niet hoe ik over de vermogensaanwasbelasting denk. Voor veel mensen is het gebrek aan kennis blijkbaar geen enkel obstakel om toch conclusies te trekken en daar een sterke mening op na te houden

Nu we het toch over Box3 hebben. Ik verbaas me dat de meeste kritiek over het stelsel gaat. Het betalen van belasting over nog niet gerealiseerd rendement. Dat is altijd al zo geweest. Sterker nog, toen je een negatieve rente kreeg op je spaartegoed moest je je daar bovenop ook nog eens belasting betalen. Dat was pas onrechtvaardig.

Ik heb vooral problemen met de hoogte van het tarief. Die 36% is met stip het hoogste tarief in Europa. En alsof dat nog niet genoeg is, is er alleen maar voorwaartse verliesverrekening mogelijk. Je kan je winsten niet verrekenen met verliezen uit het verleden. Dat is oneerlijk. Gaat het goed dan incasseert de overheid maximaal, gaat het fout dan heb je pech gehad, en moet je maar weer wachten tot je weer een keer winst maakt. Kop jij wint, munt ik verlies. En als je echt vermogend bent, zijn er genoeg uitwijkmogelijkheden met belegging bv’s.

De voorstanders van deze Box-3 heffing wijzen erop dat inkomen uit vermogen en inkomen uit loon gelijkwaardiger belast moet worden. Alleen bij loon word je onder een goede CAO gecompenseerd voor inflatie. Als je belegt moet je maar hopen dat je rendement goed genoeg is om die inflatie voor te blijven. Het basisprincipe dat werken moet lonen is een goed principe. Je wilt voorkomen dat we een renteniersnatie worden. Maar om dan maar de belasting op vermogen zo extreem te verhogen, dat is niet de goede weg. We staan als Nederland al op plek 11 van de 163 landen op de lijst van meest gelijke landen volgens de Wereldbank. Dat neigt al naar een socialistische heilstaat. Nog meer gelijkheid drukt alle prikkels weg om met hard werken en slim investeren beter te worden. Het is verstandiger om mensen te stimuleren de totale koek te vergroten, in plaats van de koek nog verder te verdelen in armzalige kruimels. En tegelijkertijd is er de oproep om meer te gaan beleggen. Deze belasting gaat daarbij niet helpen.

Ik snap dat je de staatsbegroting in evenwicht wilt houden. Maar waarom focus je niet eens op het verlagen van de uitgaven? Zo werkt dat bij de gemiddelde Nederlander ook, als je geld tekortkomt moet je minder uitgeven.

Met veel interesse zal ik de discussie en de stemming over de vermogensaanwasbelasting in de Eerste Kamer de komende weken volgen. Dan pak ik een bak popcorn, leun ik lekker achterover en geniet ik van alle berichten op Twitter. Heerlijk. Maar ik hoop natuurlijk wel op een goede afloop .

Over Corné van Zeijl

Corné van Zeijl is analist en strateeg bij Cardano en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bent u al een beetje SpaceX-moe? Ik nog niet. Ik vind het een prachtig en wonderlijk fenomeen in al zijn facetten. Een paar cijfers: het bedrijf zou qua beurswaarde het zevende bedrijf van de wereld worden. Het bedrijf maakt voorlopig geen winst, dus om nog een beetje te vergelijken moeten we naar beurswaarde ten opzichte van de omzet kijken. Het staat op honderd keer de omzet. Dat is tweemaal zo hoog als het op één na duurste bedrijf. En het zou Elon Musk de eerste biljardair (ja, ik weet het, dat woord staat niet in de Van Dale) ter wereld maken, met een vermogen van meer dan $1000 mrd.

Het maakt mij ook zenuwachtig. In het verleden waren dergelijke grote emissies soms een teken van een beurspiek. De beursgang van Coinbase bleek een piek in de cryptohype te zijn. En wat te denken van World Online? Ook daar was de emissie vooral gericht op particuliere beleggers. En ook daar kon je vraagtekens stellen bij de waardering en de langetermijnwinstgevendheid. Ook daar werden de regels voor indexopname opgerekt om de hype van dat moment te vangen. Daardoor konden UPC, KPNQwest en Versatel in de AEX komen. En ook World Online was destijds een van de grootste beursintroducties.

Nota bene: die van NTT Docomo, een Japans telecombedrijf, was nog een maatje groter en dat was eind 1998. Ruim een jaar voor de piek van de internetgekte. In dat geval heeft u nog even.

De koersontwikkeling op de eerste beursdag zal een indicatie zijn of het echt zo’n succes is. Bij sommige Amerikaanse brokers mag je je aandelen in de eerste paar weken niet verkopen. Maar het is bijna zeker dat het een gekkenhuis wordt. Naast de koersontwikkeling zijn er nog twee signalen die u in de gaten moet houden.

Als eerste de greenshoe. De greenshoe is het gedeelte van de aandelen dat de zakenbanken krijgen om de koers te ondersteunen. Als deze niet wordt geplaatst, is er te weinig vraag vanuit de markt naar deze aandelen. Daarnaast moet u de insiders in de gaten houden. Als deze gaan verkopen, kunt u maar beter ook wegwezen. Nu zit er een lock-upperiode op: de eerste aandeelhouders mogen hun aandelen al na de eerste kwartaalcijfers (midden augustus) verkopen. Mogen, het is dus geen zekerheid.

Wat de koers ook doet, de eerste dagen, een belegger gaat voor de lange termijn. De kans dat dit op lange termijn een succesvolle belegging gaat worden, lijkt me niet zo groot. Maar goed, Musk heeft eerder bijzondere dingen bereikt.

Ik denk dat Musk vasthoudt aan de bekende uitspraak van de Britse natuurkundige Stephen Hawking: ‘Als we onze aandacht beperken tot aardse zaken, beperken we de menselijke geest.’ Ik hou me liever bij die van Abraham Lincoln: ‘Je kunt sommige mensen altijd voor de gek houden, je kunt alle mensen soms voor de gek houden, maar je kunt niet alle mensen altijd voor de gek houden.’

Over Corné van Zeijl

Corné van Zeijl is analist en strateeg bij Cardano en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het CBS publiceerde verse inflatiecijfers. In de afgelopen 12 maanden is de koopkracht van uw geld weer met 3,5% afgenomen. Maar goed nieuws uit Frankfurt, de ECB gaat volgende week de rente verhogen. Niet dat u daar wat van gaat merken. De kans dat u meer rente op uw spaarrekening krijgt is klein. De banken weten toch dat u niet snel overstapt. En toegegeven, die spaarrente is slechts een schamele fooi. Een kwart procentje meer of minder maakt niet veel uit. Sparen levert sowieso te weinig op. In de afgelopen tien jaar lag de spaarrente gemiddeld maar liefst 2,7% onder de inflatie. Dat is dus per jaar. Ieder jaar word je 2,7% armer, hoe hard je ook spaart.

Dan maar alles in aandelen beleggen? Normaal gesproken stijgen de winsten met de inflatie mee en daarmee zijn aandelen een prima inflatie bescherming. Maar het is geen garantie. In de jaren zeventig, stegen de lonen harder dan de inflatie en snoepte de factor arbeid een steeds groter deel van de koek op. Dit is overigens geen pleidooi om vol in aandelen te gaan, verre van dat zelfs. De huidige AI-gekte geeft mij een internetbubbel gevoel à la 2000. De grote tech bedrijven willen in de komende maanden voor U$ 280 miljard aan aandelen uitgeven. Het lijkt alsof ze deze bedragen voor de poorten van de hel willen wegslepen. Dat zorgt voor een onbalans in de vraag en aanbod van aandelen. Als al die bedrijven zulke gigantische bedragen uit de markt halen, is dat een teken dat zij het in ieder geval een mooi moment vinden om te verkopen. Moet u dan wel kopen? Even  ter vergelijking, die U$ 280 miljard is een half procent van de totale beurswaarde van de Amerikaanse beurs. Dat lijkt niet veel, maar koersen worden bepaald door het beetje extra aanbod of vraag. En dit is toch meer dan een beetje.

Een interessant bijeffect van de AI-boom zien we in Zuid-Korea. Werknemers in de chip divisie van Samsung kregen een bonus van U$ 400.000, zolang ze maar niet gingen staken. Een mooi klassiek gevecht tussen kapitaal en arbeid. Samsung verdient momenteel zo verschrikkelijk veel met hun chips dat ze zich geen productiestops kunnen veroorloven. De fabrieken draaien op maximale capaciteit tegen de hoogste prijzen ooit. Die tienduizenden medewerkers krijgen met deze deal 10% van de operationele winst van de hele divisie. Pikant detail is dat de werknemers in de huishoudelijke apparaten afdeling een bescheiden U$ 4000 kregen. Duidelijk dat hier de machtsverhoudingen tussen arbeid en kapitaal anders liggen.

Wat leren we hiervan? Je moet als werknemer zorgen dat je onmisbaar bent. Dan heb je een machtpositie die je kunt uitonderhandelen. Dan kun je nog een beetje de inflatie voorblijven. Want met sparen, hoe nuttig ook, lukt dat in ieder geval niet.

Over Corné van Zeijl

Corné van Zeijl is analist en strateeg bij Cardano en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het F

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Zakenbankiers maken overuren. Er komen drie gigantische beursintroducties aan. SpaceX, OpenAI en Anthropic willen gezamenlijk maar liefst $185 mrd ophalen. SpaceX is waarschijnlijk de eerste met een verwachte IPO-datum van 12 juni. Het is ook de grootste. Naar verwachting gaan ze $75 mrd ophalen.

Daarmee is het de grootste beursintroductie ooit. De totale beurswaarde van SpaceX komt daarmee op $1750 mrd. Voor een bedrijf met een omzet van een kleine $20 mrd is dat best veel, om het zachtjes uit te drukken. Toch lijken beleggers het te willen betalen.

Die beleggers worden enthousiast van de wilde plannen voor de kolonisatie van Mars en AI-datacenters in de ruimte. Beide zijn voorlopig technisch niet mogelijk. Maar dat is bijzaak in de wereld van Musk.

Natuurlijk zijn de zaken die SpaceX wel voor elkaar heeft indrukwekkend. De wereld lijkt niet zonder Starlink te kunnen. En als je tien jaar geleden had gezegd dat Musk een herbruikbare rakettenbusiness had waar Nasa stevig op leunt, had niemand je geloofd. Maar het is er wel.

Passieve beleggers kopen deze aandelen automatisch, hoe belachelijk de fundamentele factoren ook zijn.
Ook de opname in diverse indices zal voor vraag naar deze aandelen zorgen. Nasdaq heeft recentelijk de regels aangepast. Een bedrijf hoeft geen winst meer te maken, en het maakt niet meer uit hoe klein de free float is. Die $75 mrd is gigantisch, maar het is slechts 4% van de uitstaande aandelen. Vroeger was dat een reden om het bedrijf niet in de index op te nemen, maar nu niet meer.

Weinig aanbod en veel vraag zorgen voor een hoge prijs. Kijk maar naar het recente voorbeeld van de introductie van het AI-aandeel Cerebras: +68% op de eerste handelsdag. De Nasdaq-index is leuk, maar het grote geld volgt vooral de MSCI-indices. Maar liefst $2400 mrd aan belegd vermogen loopt achter deze indexmaker aan. SpaceX komt eind augustus in deze indices.

Musk is goed in het verkopen van dromen en soms komen ze uit. Maar is een belegging in dromen wel een goede belegging? De kans lijkt mij klein.

Een beursintroductie is het brandpunt van vraag en aanbod. Op dat kleine moment van beursintroductie moet er een maximale vraag naar de aandelen zijn, want er is ook een maximaal aanbod. Daarom komt het Musk mooi uit dat die aandelen snel in de index komen. Al die passieve beleggers gaan automatisch deze aandelen kopen, hoe belachelijk de fundamentele factoren ook zijn. Daarnaast creëer je maximale vraag door goede marketing.

Dromen over de kolonisatie van Mars en over AI-datacenters in de ruimte doen het goed. Aan de belegger de taak om door de marketing heen te prikken, en te kijken wat er overblijft als de lucht eruit is. Op lange termijn zijn de beleggingsfundamenten belangrijk, op korte termijn telt het verhaal. En natuurlijk een hele hoop beleggers die erin geloven.

Over Corné van Zeijl

Corné van Zeijl is analist en strateeg bij Cardano en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De obligatierente in Engeland loopt stevig op en dat is een flink probleem. De oorzaak ligt in een combinatie van politieke chaos en de wereldwijde rentetrend. Iedere dag dat de Straat van Hormuz gesloten blijft, neemt de druk op de olieprijs toe en daarmee de inflatie. Hoe langer het duurt, hoe groter de kans dat de inflatie structureel wordt in plaats van tijdelijk. Een hogere rente betekent dat de overheid op termijn steeds meer kwijt is aan interestlasten. Dat leidt tot hogere begrotingstekorten en nog hogere schulden. Het zijn de eerste stappen naar een schulden spiraal. In Engeland voelen de huishoudens vrij snel de gevolgen. Ze hebben daar alleen maar korte hypotheken met een maximum rentevast periode van 5 jaar. Ze gaan het dus snel in hun maandlasten merken.

Obligatiebeleggers in het Verenigd Koninkrijk zitten in een lastig parket. Enerzijds hopen ze dat de Engelse overheid heeft geleerd van het Liz Truss moment. Toen liet de obligatiemarkt “Mister Bond” zien hoeveel macht ze heeft. Anderzijds prijzen obligatiebeleggers momenteel een ‘idiotenpremie’ in. De Engelse rente is veel verder opgelopen dan in andere obligatiemarkten. Die premie komt niet uit de lucht vallen. Diverse uitsproken linkse kandidaten zoals Andy Burham en Angela Rayner maken een goede kans om de nieuwe Engelse premier te worden. Een links beleid betekent over het algemeen een onverantwoord financieringsbeleid en dat is een horrorscenario voor obligatiebeleggers. Zeker als Labour zegt de dat obligatiebeleggers maar gewoon moeten luisteren. Een gevalletje struisvogelpolitiek.   

Wat maakt het voor ons uit wat er aan de andere kant van de Noordzee gebeurt? Nou, de combinatie politieke chaos, populisme, oplopende tekorten en hoge staatsschulden vinden we ook in diverse eurolanden terug. Deze landen zitten nog veilig onder de paraplu van de euro. De ECB heeft een complete alfabetsoep opgericht om eventuele crisis het hoofd te bieden. Maar dit zijn tijdelijke noodmaatregelen. Permanente maatregelen zoals eurobonds zijn er nog niet. Maar eerlijk gezegd ze zijn er wel maar nog beperkt en Brussel noemt het liever anders. En die beperking is maar goed ook. Anders mogen wij opdraaien voor de financiële puinhoop die Frankrijk er bijvoorbeeld van maakt.

Over 10 maanden zijn er alweer verkiezingen en krijgen we te maken met óf populistisch rechts óf populistisch links. In beide gevallen beloven ze de kiezers extra uitgaven. De Franse staatschuld is intussen al opgelopen van 60% naar 120%. Als financiële markten het vertrouwen in Frankrijk verliezen, gaat de hele eurozone mee. Ik zou als Nederland weigeren om überhaupt nog een EU-bijdrage te betalen zolang deze landen hun zaken niet op orde hebben. Frankrijk is niets anders dan Engeland op het vasteland met een euro paraplu. Voor je het weet krijgt de euro-obligatiemarkt ook een idiotenpremie. En die krijg je niet snel weggepoetst. Hoeveel Brusselse alfabetsoep er ook overheen gegoten wordt.

Over Corné van Zeijl

Corné van Zeijl is analist en strateeg bij Cardano en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met verbazing zag ik de oproep om extra belasting te heffen op Shell en andere oliemaatschappijen. Het klinkt natuurlijk wel lekker. De grote oliemaatschappijen maken veel winst en dan belast de overheid het weg om die arme burger te compenseren voor de gestegen benzineprijs.

Ondanks dat deze mediastorm alweer is gaan liggen, kan ik me er erg boos over maken. Het feit dat politici dit roepen geeft aan dat je als ondernemer niets hebt te zoeken in deze socialistische heilstaat. Je hebt tientallen jaren geleden een enorm risico genomen om te investeren in een oliebron. En dan zit het een keer mee en dan pikt de overheid het gelijk weer in. Dit soort berichten is zo ongelofelijk slecht voor het imago van het ondernemingsklimaat  van Nederland. Je moet nadenken over de consequenties van dit soort uitspraken. Bedrijven zien Nederland niet meer als een aantrekkelijk land om in te investeren. Maar we klagen wel dat Shell stopt met de biobrandstoffen fabriek in Pernis. En we klagen dat de NAM zich terugtrekt uit de gasopslag in Nederland. Als je alleen maar loopt te schoppen is het niet zo vreemd dat de andere partij afscheid neemt.

Daarnaast wordt die winst natuurlijk niet hier in Nederland gemaakt. Als je alle oliebronnen in Nederland gaat belasten ben je snel klaar. Nederland wint 82.000 vaten per dag en staat daarmee op plek nummer 50 van de wereld. Bovendien zijn er geen Nederlandse oliemaatschappijen. Shell is geen Nederlands bedrijf meer. Afgelopen weekend kwam Aramco met cijfers naar buiten. Die zagen een winststijging van 25% naar U$ 32,5 miljard. Als je Shell extra wilt belasten, dan moet je dat ook bij Aramco doen. Veel succes.

En je moet natuurlijk wel consequent zijn. Als je extra belasting gaat heffen als de olieprijzen hoog zijn en dat ten gunste laat komen aan de consument, moet je het tegenovergestelde doen als de olieprijs laag is. Dus hogere accijnzen bij lage olieprijzen om Shell te helpen. Dat is natuurlijk even belachelijk als het huidige linkse voorstel. Maar consequent zijn en politiek bedrijven zijn twee tegenovergestelde dingen. Het viel me wel op dat D66 zich in de kaart liet kijken. Ook zij kiezen voor dit populistische standpunt.

Een van de belangrijke conclusies uit het Draghi en het Wennink rapport was dat we in Europa concurrerender moeten zijn. Als we onze bedrijven blijven pesten, gaan ze weg. En dat heeft op lange termijn een sterk negatief effect op de economie. Maar op het moment dat de benzineprijs even stijgt, wordt het vuurtje van populisme met deze rapporten aangestoken. Zou dat geen gat in de markt zijn, politici die consequent zijn en naar de lange termijn effecten van hun uitspraken kijken? Of zou je alleen maar kiezers trekken met populistische pietpraat?

Over Corné van Zeijl

Corné van Zeijl is analist en strateeg bij Cardano en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

We zitten midden in het winstcijfer seizoen en de winsten zijn niet normaal goed, vooral bij de technologiebedrijven. UBS heeft berekend dat de zes grote technologiebedrijven 61% meer winst hebben gemaakt dan een jaar geleden. En dan moeten de Nvidia cijfers nog komen. Besef dat deze zes bedrijven goed zijn voor 24% van de winsten van alle bedrijven in de hele S&P500 index. Een kleine kanttekening is wel dat een flink deel van de winststijging komt door de herwaarderingen van de belangen in Anthrophic en SpaceX. Maar ook zonder deze boekhoudkundige meevallers waren de cijfers abnormaal goed. Het zorgt ervoor dat de winsten van de hele S&P 500 nu 28% hoger zijn dan een jaar geleden. Zonder deze zes technologiebedrijven was de winstgroei ‘slechts’ 10%.

Besef wel dat iedere dollar die aan een datacenter wordt uitgegeven, direct bijdraagt aan de winsten van de tech sector. De andere kant van de medaille zijn de afschrijvingen op deze enorme investeringen. Deze worden over meerdere jaren uitgesmeerd. We zien dus direct de plussen, maar de negatieve kant wordt pas zichtbaar in de komende jaren.

In het verleden hebben we vaker van dit soort extreme investeringsgolven gezien. Denk maar aan de railway boom in de US in de negentiende eeuw. Er waren er maar liefst drie, die alle drie in paniek eindigden (de Panic van 1837, van 1873 en van 1893). Jammer voor de beleggers, maar de US hield er wel een prachtig spoornetwerk aan over, die voor snel en goedkoop transport zorgde. Een ander mooi voorbeeld was de bubbel in de glasvezelnetwerken in de US rond 2000. Er werden enorme netwerken aangelegd in de verwachting dat het internetverkeer explosief zou groeien. Dat was wel zo, maar het duurde veel langer dan verwacht. Toen de bubbel barstte, bleek dat slechts 5% tot 15% van de aangelegde glasvezel daadwerkelijk in gebruik was. Maar door deze enorme overcapaciteit konden bedrijven als Youtube en Netflix groot worden. Beleggers in glasvezel bedrijven als Global Crossing en WorldCom hebben echter hun belegging in rook zien opgaan.

De grote vraag is: gaan die AI-investeerders wel genoeg verdienen aan al die capaciteit die nu is gebouwd? Een voordeel is wel dat het met de financiering voorlopig wel oké zit. De grote tech bedrijven gaan niet zo snel failliet. De vrije cashflow is weg, want die gaat in die investeringen zitten. En er wordt flink bijgeleend. Maar failliet, zoals de spoorwegmaatschappijen en de glasvezel bedrijven zullen ze niet gaan. Maar besef wel dat een spoorweg en een glasvezelkabel nog decennia meegaan. Maar de levensduur van een chip in zo’n datacenter, dat is een ander verhaal. Geniet dus vooral van deze winstrecords zolang het duurt, maar onthoud dat 'niet normaal' meestal een van de laatste haltes is voordat de realiteitszin indaalt.

Over Corné van Zeijl

Corné van Zeijl is analist en strateeg bij Cardano en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.

See omnystudio.com/listener for privacy information.