COSMO TÜRKÇE – Almanya'da öne çıkan konularda bilgilendirici Türkçe podcast

Eylül ayındaki eyalet seçimleri, sadece bir eyalet seçimi değil, Almanya’nın liberal demokratik düzeninin en büyük sınavlarından biri olacak. Aşırı sağcı AfD önce Sachsen-Anhalt, Berlin ve Mecklenburg-Vorpommern eyaletlerini eline geçirip, oradan bütün Almanya'da iktidara yürümeyi planlıyor. Partinin hazırladığı 156 sayfalık ürkütücü programın merkezinde göç karşıtlığı ve tersine göç ("remigrasyon") var. AfD buradan iktidara yürür mü? Konuyu aşırı sağ uzmanı Erol Ünal ile konuştuk. Ekibimizden Elmas Topçu programın ayrıntılarını araştırdı. Mikrofonda Aydın ışık var.

Almanya'da "Schwarzfahren" olarak bilinen, bilet almadan otobüs veya tramvay gibi toplu taşıma araçlarına kaçak binme 90 yıldır ceza kanunu kapsamında bir suç olarak görülüyor. Verilen para cezasını ödemediği için her sene ortalama 8-9 bin kişi cezaevine giriyor. Bunun yargıya maliyeti 200 ise milyon Euro. Öte yandan kaçak yolculukların toplu taşıma şirketlerine verdiği zarar yıllık 250 milyon Euro civarında. Bürokrasiyi meşgul etmesi de cabası. İşte bu nedenle Federal Adalet Bakanı Stefanie Hubig (SPD), biletsiz yolculuğun artık bir suç değil, sadece bir "kabahat" sayılması için harekete geçti. Bu durumda para cezasını ödeyemeyen yolcular hapse girmeyebilecek. Koalisyon ortağı CDU/CSU bu plana karşı. Biletsiz yolculuk ne kadar adil? Konuyu Federal Meclis Adalet ve Tüketiciyi Koruma Komisyonu Üyesi ve Sosyal Demokrat Parti Milletvekili Hakan Demir ile konuştuk. Mikrofonda Aydın Işık ve Elmas Topcu var.

Almanya'da askerlik zorunlu değil, gönüllülük temeline dayanıyor. Ancak son günlerde genç erkeklerin Bundeswehr'den izin almadan 3 ay yurtdışında kalıp kalamayacağı tartışılıyor. Savunma Bakanlığı ise düzenlemedeki maddenin soğuk savaş döneminden kaldığını belirterek, hemen değiştirileceğini duyurdu. Son durum nedir? Erkekler izin almadan üç aydan fazla yurt dışında kalabilecek mi? Elmas Topçu araştırdı. SPD Federal Meclis Milletvekili ve Savunma Komisyonu Üyesi, hukukçu Macit Karaahmetoğlu konuyla ilgili sorularımızı yanıtladı. Mikrofonda Aydın Işık var.

WDR'in yaptığı bir araştırmaya göre 10-16 yaş arasındaki her altı öğrenciden biri kendisine bugüne kadar en az bir kere, özellikle öğrencilerin WhatsApp gruplarında zorbalık uygulandığını beyan etti. Zorbalığa maruz kalan bu öğrencilerin neredeyse hepsi artık okula bile gitmek istemiyor. Ekibimizden Eren Mahir Gençer bu konudaki son verileri derledi. Sosyal hizmet uzmanı Arif Ünal özellikle velilerin akran zorbalığına karşı çocuklarını nasıl koruyabileceklerini anlattı. Mikrofonda Aydın Işık var.

Almanya'da 2027 yılı için yasal sağlık sigortasında 15 milyar euroluk bir finansman açığı bekleniyor. Merz hükümeti açığı kapatmak için yeni bir reform paketi hazırladı. Planlanan önlemlerden biri vatandaşları çok yakından ilgilendiriyor. Pek çoğumuzun, eşimizin, çocuklarımızın faydalandığı aile sigortası tarihe karışabilir. Konuyu ekibimizden Eren Mahir Gençer araştırdı. SPD federal milletvekili ve meclis sağlık komisyonu üyesi Serdar Yüksel bu reforma neden gerek duyulduğunu anlattı. Mikrofonda aydın Işık var.

Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinde okul çağındaki çocukların yaklaşık yüzde 30’u dersi takip edebilecek yeterli dil becerisine sahip değil. Uygulamaya konulacak ABC sınıfı, dil seviyesi düşük bu grup için zorunlu olacak. 2028 baharında kayıt olan çocuklar 2029 yılında okula başlayacak. Bu süreçte haftada toplam dört saat Almanca dersi görecek. Uzman psikolog Tuğçe Acar, dil gelişimi yeterli olmayan bir çocuğun akranları ile iyi bir iletişim kuramayacağına dikkat çekiyor. Emekli Türkçe öğretmeni Ahmet Akgün'de uygulamanın faydalı olacağı görüşünde. Mikrofonda Aydın Işık ve Eren M. Gençer var.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, duygularını kontrol etmekte zorlanan bir politikacı ve yaptığı ilginç açıklamalarla sıkça gündemde. Bunların çoğu da göç ve göçmenlerle alakalı. Göçmen ailelerin erkek çocuklarının "küçük paşalar" olarak yetiştirildiğini söylemesinden ilticacıların sağlık sistemini sömürdükleri iddialarına kadar pek çok söylemi, göçün ve göçmenlerin sorun olarak algılanmasına yol açıyor. Aşırı sağcı ve ırkçı Almanya için Alternatif'in oylarını yarılamak iddiasıyla iktidara gelen Merz ve hükümeti bunu başaramadı; ancak iddiaları göçü bir güvenlik tehdidi gibi gösteriyor. Bunu neden yapıyor? Göç ve siyaset uzmanı Caner Aver ile buna cevap aradık. Mikrofonda Eren Mahir Gençer ve Aydın Işık var.

Mesut Özil ve Almanya.. Bugünden bakınca bir yanlış anlaşılmanın hikayesi gibi dursa da, bir dönem ülkede uyum ve göçmen olarak yükselmenin sembolüydü. Eski Alman Futbol Milli Takımı kaptanı ve 2014 dünya kupası zaferinin mimarlarından Mesut Özil, ülkenin futbol hafızasından neredeyse silinmiş durumda. ZDF’in hazırladığı üç bölümlük Mesut Özil belgeseli, yıldız futbolcunun yükselişi ve Alman kamuoyunu nezdindeki düşüşünü mercek altına alıyor. Futbol muhabiri Volkan Ağır ile Özil belgeselini ve futbolcunun hayatındaki kilometre taşlarını konuştuk. Mikrofonda Aydın Işık ve Eren Mahir Gençer var.

28 Şubat’ta ABD ve İsrail‘in saldırılarıyla başlayan İran savaşında neredeyse beş hafta geride kaldı. İran’ın lider kadrosunun önemli isimleri hayatını kaybetti, ancak rejim yıkılmadı. Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasıyla patlayan petrol fiyatları dünya ekonomisini olumsuz etkilemeye devam ederken gözler Donald Trump ve ABD’nin olası kara harekatına çevrildi. İran savaşında gelinen son durumu gazeteci Hediye Levent ile konuştuk. Mikrofonda Aydın Işık ve Eren Mahir Gençer var.

Vatandaşlık parası Bürgergeld'in yerine Grundsicherung (Temel Güvence) geliyor. 1 Temmuz'da yürürlüğe girecek olan Grundsicherung'dan 5,5 milyon kişi doğrudan etkilenecek. Yeni yasayla birlikte Jobcenter ile iş birliği zorunluluğu en üst seviyeye çıkıyor. Yeni sistemde "önce iş" prensibiyle kişiler hızla piyasaya sürülecek. Ayrıntıları Eren Mahir Gençer derledi. COSMO Türkçe'ye konuşan sosyal hizmet uzmanı Şerif Issı, temel değişiklikleri anlattı. Mikrofonda Aydın Işık var.