COSMO TÜRKÇE – Almanya'da öne çıkan konularda bilgilendirici Türkçe podcast

Türkiye'de tarih, ne kadınların gözünden ne de kadınların elinden yazıldı. Anlatılar, kitaplar, belgeler erkek egemen toplumsal yapı temelinde kayda geçti. Oysa nüfusun yarısının kadın olduğu ve kadınların tarih boyunca hem toplumsal hem de bireysel açıdan gidişata yön verdiği dikkate alınırsa, kadınların algısının ve hafızasının bir yerde kayda geçmiş olması gerekiyor. İşte sanatçı Aslı Filiz tam da bunu yapıyor. 24 Haziran'da Hamburg Üniversitesi Konukevi'nde açılan ve "Kadın Hafızası" adını verdiği sergisi, 24 Eylül 2025'e kadar ziyaret edilebilir. Aslı Filiz, yeni köşemiz Bizden Biri'nde sunucumuz Gökçe Göksu'nun sorularını yanıtladı.

1973 yılında o zamana kadar seslerini pek çıkarmayan misafir işçiler beş gün boyunca Köln'deki Ford fabrikasında iş bıraktı. Almanya tarihine "Türk grevi" diye geçen eyleme başka milletlerden çalışanlar da katıldı. Davul zurna eşliğinde şarkılar söylendi, işçileri yatıştırmaya çalışan zamanın büyükelçisi yuhalandı, ardından istiklal marşı söylendi. Böyle bir cümbüş havasında geçen, binlerce çalışanın katılımıyla gerçekleşen grev, polis şiddetiyle sona erdi. Grevin sözcüsü Baha Targün ve arkadaşlarının hikayesi şimdi "Baha ve Çılgın 70'ler" adıyla müzikal oluyor. Yönetmen Nedim Hazar Bora stüdyomuza konuk oldu. Ekibimizden Elmas Topcu, 1973 grevinin arka planını anlattı. Mikrofonda Gökçe Göksu var.

Almanya vize başvurularına yönelik ret kararlarına itiraz hakkını 1 Temmuz 2025 itibarı ile dünya genelinde süresiz olarak kaldırdı. Vize başvurusu reddedilenler artık bu karara itiraz edemiyor. Almanya'nın dış temsilcilikleri vize başvurularına verilen ret kararlarına yönelik hiçbir itirazı kabul etmiyor. Bakanlık, artan talep nedeniyle vize süreçlerinin modernleştirildiği ve dijitalleştirildiğini söylese de, vatandaşlar vize alamamaktan ve uzun bekleme sürelerinden şikayetçi. Ret cevabı alan kişiler hangi hukuki yollara başvurabilir? Almanya böylece sadece göçü değil, aile ziyaretlerini de imkansız hale mi getiriyor? Bu alandaki çalışmalarıyla bilinen Federal Milletvekili Gökay Akbulut ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var.

Türkiye'de iktidarın ana muhalefet partisi CHP'ye yönelik baskıları giderek artıyor. CHP'nin elindeki 17 belediyeye operasyon düzenlendi, 12 belediye başkanı tutuklandı. En başta İBB Ekrem İmamoğlu ve eski İzmir Belediye Başkanı Tunç Soyer... Son olarak Manavgat, Antalya, Adana ve Adıyaman belediye başkanları gözaltına alındı. Şimdi CHP Genel Başkanı Özgür Özel hakkında bir soruşturma daha başlatıldı. Gazeteciler de baskıya maruz kalıyor. Gündemdeki soru şu: Türkiye’de 19 Mart’ta İmamoğlu’nun tutuklanması ve ardından CHP’ye yönelik operasyonların yoğunlaşmasıyla yeni bir döneme mi geçildi? Ülke, demokrasinin sonuna mı geldi? Konuyu BirGün Gazetesi'nden İbrahim Varlı ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topçu var.

Tayfun Keltek sadece bir siyasetçi ve eğitimci değil, aynı zamanda göçmen kökenlilerin haklarını savunan bir aktivist. Eğitim, çifte vatandaşlık, anadili ve çok kültürlülük gibi konular uzmanlık alanı. 1970'li yıllarda Samsun'un Çarşamba ilçesinde beden öğretmeni olarak çalışırken, ihtisas yapmak için Almanya'ya gelen Tayfun Keltek, burada kalıcı oldu. Kuzey Ren Vestfalya Uyum Meclisleri’nin kurucularından, halihazırda başkanlığını yürütüyor. Stüdyomuza konuk olan Tayfun Keltek, sunucumuz Gökçe Göksu'nun sorularını yanıtladı. Almanya'ya geliş macerasını, eğitim hayatını ve göçmen kökenliler için yılmadan yorulmadan yıllardır yaptığı çalışmaları anlattı.

Doğu Alman eyaletlerindeki Christopher Street Day (CSD) etkinliğinde aşırı sağcıların karşı gösterileri yaşandı. CDU'lu Julia Klöckner LGBTİ+ hareketinin simgesi olan gökkuşağı bayrağını meclisin çatısından kaldırttı. Türkiye, Macaristan, Bulgaristan ve Romanya gibi doğu Avrupa ülkelerinde de cinsel azınlıkların kısıtlanıyor veya yasaklanıyor. 6 Temmuz Pazar günü Köln’de bir "onur yürüyüşü" düzenlenecek. Onbinlerce katılımcının beklendiği bu etkinlik öncesinde konuyu bu alanda çalışmalar yürüten eski Berlin eyalet milletvekili Hakan Taş ile konuştuk. Erkan Aslan genel duruma ilişkin bilgileri derledi. Mikrofonda Gökçe Göksu var.

Ortadoğu'da sular biraz da olsa durulmuşa benziyor. İsrail, ABD ve İran arasındaki "12 gün savaşı" ateşkes anlaşmasıyla sona erdi. Ancak İsrail bu krizin gölgesinde Gazze'deki saldırılarına devam ediyor. Çevresi ateş çemberiyle çevrili Türkiye ise bu denklemde kendine yeni bir rol arıyor. Ateşkes kalıcı mı? Barış gelecek mi? Ortadoğu'nun nasıl yeniden şekillendiğini bölgedeki gelişmeleri yakından takip eden gazeteci Murat Yetkin ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Erkan Aslan var.

CHP'nin Kasım 2023’teki kurultayının iptali istemiyle açılan dava Eylül’e ertelendi. Parti başkanı Özgür Özel şimdilik rahat bir nefes aldı, eski başkan Kılıçdaroğlu pusuda. Siyasi gözlemciler konunun o tarihe kadar parti içinde ve basının belli kesiminde canlı tutulmasının iktidarın işine geleceği görüşünde. Davanın sonucu, CHP'nin önümüzdeki dönemdeki siyasi rotasını ve iç dengelerini derinden etkileyebilir. Son gelişmeleri Erkan Aslan derledi. Yeni Arayış Yayın Koordinatörü Murat Aksoy, COSMO Türkçe’ye CHP içindeki atmosferi değerlendirdi ve partinin geleceğine yönelik tahminlerini anlattı. Berlin'de yaşayan gazeteci Can Dündar iktidarın CHP stratejisini yorumladı. Mikrofonda Gökçe Göksu var.

Almanya'da ekonomik ve sosyal sistemin yürümesi için her yıl yaklaşık 400 bin kişinin ülkeye göç etmesi gerekiyor. Bu sayı ülkedeki nitelikli iş gücü açığını kapatmak için gerekli. Ancak yapılan bir araştırma Almanya'ya bu yolla gelen ve "Expat" diye tabir edilen insanların dörtte birinin burada kalmak istemediğini ortaya koydu. İş gücü açığını kapatan bu kişiler Almanya’dan ayrılmayı planlıyor. Konuyu Eren Mahir Gencer araştırdı. Almanya'dan İsveç'e göç eden Siyaset Bilimci Dr. Öykü İnci Yener-Roderburg, bu karara nasıl vardığını anlattı. Yayını Gökçe Göksu sunuyor.

Türkiye yakın tarihinin en zorlu süreçlerinden birini yaşıyor. Mart ayında İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve CHP ilçe belediyelerine yönelik başlatılan operasyonlar sürerken, ülkenin en tanınmış gazetecilerinden Fatih Altaylı tutuklandı. Öte yandan ana muhalefet partisi CHP’de eski lider Kemal Kılıçdaroğlu’nun yargı yoluyla partinin başına dönebileceği konuşuluyor. Komşu İran’daki savaşın akıbeti belirsizliğini korurken, Kürtler ile başlatılan yeni sürecin Ortadoğu‘daki gelişmelerden nasıl etkileneceği de merak konusu. Siyaset bilimci Sezin Öney sorularımızı yanıtladı. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Eren Mahir Gençer var.