Đảo Khảo Cổ

Nguyên Tứ Gia, bốn bậc thầy hội họa lừng danh thời nhà Nguyên, đã khắc họa nên những tuyệt tác sơn thủy mang đậm dấu ấn cá nhân và tinh thần thời đại. Ngô Trấn, với phong cách độc đáo và tinh thần tự do của một sĩ phu, đã thể hiện sự phản kháng thầm lặng qua những cây tre tách biệt trong tranh. Hoàng Công Vọng, bậc thầy kết hợp triết lý Đạo giáo và hội họa, đã sáng tạo nên những bức tranh phong cảnh hùng vĩ, phóng khoáng, thể hiện sự giao hòa giữa con người và thiên nhiên. Nghê Toản và Vương Mông, hai bậc thầy kế thừa và phát triển tinh hoa hội họa Nguyên Tứ Gia, đã để lại những tác phẩm mang đậm dấu ấn cá nhân và phong cách độc đáo.Mời quý độc giả cùng khám phá thế giới nghệ thuật tinh tế và sâu sắc của Nguyên Tứ Gia, chiêm ngưỡng những tuyệt tác sơn thủy mang đậm giá trị lịch sử và văn hóa, đồng thời tìm hiểu về cuộc đời và sự nghiệp của bốn bậc thầy hội họa lừng danh này.

Vào tháng 9 năm 1931, lấy cái cớ Trung Quốc tấn công một tuyến đường sắc của Nhật Bản gần Mukden. Đây được gọi là sự cố Mukden. Nhưng thật ra những người thực hiện lại chính là người Nhật. Các đơn vị quân đội Nhật Bản đã tấn và chiếm lấy vùng Mãn Châu. Mãn Châu nằm ở đông bắc của Trung Quốc. Các quan chức Nhật Bản tại Tokyo bị chia rẽ vì vấn đề tiếp quản. Những người có quan điểm ôn hoà đã không thể kiểm soát quân đội. Cuối cùng, có nhiều cuộc biểu tình ở khắp nơi trên thế giới chống lại hành động của người Nhật. Sau Hội Nghị Hòa Bình Paris vào năm 1920, Hội Quốc Liên - League of Nations - được thành lập. Đây được cho là  tổ chức quốc tế đầu tiên có nhiệm vụ chủ yếu là duy trì hòa bình thế giới. Họ đã gửi một uỷ ban điều tra để vùng đất Mãn Châu. Uỷ ban đã đưa ra một báo cáo các vụ bắt giữ tại Mãn Châu, Nhật Bản đã rút khỏi Hội Quốc Liên. Trong những năm tiếp theo, Nhật Bản củng cố quyền lực của họ tại Mãn Châu. Sau đó, đổi tên thành Mãn Châu Quốc. Trên danh nghĩa vùng đất này nằm dưới sự cai trị của Hoàng Đế Trung Quốc - Phổ Nghi. Nhưng thật ra lúc bấy giờ Hoàng Đế chịu sự khống chế của Nhật Bản. Nhật đã bắt đầu xâm lược miền Bắc của Trung Quốc. 

Các nhà hành vi cho rằng những thứ phi vật chất trong tâm trí như tình yêu, hy vọng thật ra là các hành vi quan sát được. Nhưng điều này đã bị bác bỏ, với một ví dụ đơn giản. Hai diễn viên tài năng có thể diễn cảnh yêu nhau đến say đắm mà người khác nhìn vào tưởng họ là người yêu của nhau. Nhưng thật chất không phải vậy. Hay nói một cách khác hành vi có thể làm giả được. Những vị theo chủ nghĩa duy vật không vì vài khó khăn của thuyết hành vi mà từ bỏ. Các nhà duy vật đương đại đã phát triển thuyết hành vi thành một lý thuyết về tâm trí khác gọi là thuyết chức năng - functionalism. Hôm bữa trong kênh cũng có bạn so sánh về con người và máy tính, tập này chúng ta sẽ nói kỹ hơn. Trong thế kỷ thứ 20, các nhà khoa học và các kỹ sư đã có những bước tiến lớn trong việc phát triển máy tính. Máy tính giờ đây có thể tính toán và xử lý các thông tin với một tốc độ khủng khiếp. Khi tôi đưa vào máy tính các dữ liệu đầu vào chẳng hạn là mà một bài toán, thì máy tính sẽ cho tôi các dữ liệu đầu ra như là đáp án của bài toán tôi đã đưa. Nhiều triết gia bắt đầu nghĩ tới việc máy tính có thể cho chúng ta thấy một kiến trúc về tâm trí con người. Thậm chí là một kiến trúc sơ khai thì nó vẫn hữu dụng. Dựa vào mô hình của máy tính, các họ đã điều chỉnh lại thuyết hành vi để tránh va vào những vấn đề trước đó. Thuyết này được gọi là Thuyết Chức Năng. 

Mozart đã sáng tác bộ biến tấu của mình trên “Twinkle, Twinkle, Little Star” như một tác phẩm độc lập, tự do. Joseph Haydn (1732–1809) là nhà soạn nhạc đầu tiên lấy hình thức chủ đề và biến thể để sử dụng cho một phần trong một bản giao hưởng. Mozart lấy giai điệu "Twinkle, Twinkle, Little Star" để sáng tác một bản nhạc variations riêng, giống như một bài độc lập vậy. Còn Joseph Haydn (1732–1809) thì là người đầu tiên xài kiểu chủ đề và biến tấu để tạo thành một phần trong bản giao hưởng. Chắc chắn Haydn là một kiểu nghệ sĩ thích sự đổi mới. Ông ấy tạo ra bất ngờ, sốc, kiểu chẳng giống ai trong thời kỳ cổ điển. Trong Bản giao hưởng “Surprise" của Haydn, cú sốc được tạo ra bởi một hợp âm fortissimo. Một giai điệu chủ đề đang vốn êm đềm, đột nhiên xuất hiện một hợp âm cực mạnh. Tại buổi ra mắt Bản giao hưởng số 94 của Hayden, tại Luân Đôn năm 1792, khán giả đã nhiệt tình tán dương phần thứ hai trong bản giao hưởng và yêu cầu lập tức biểu diễn lại. Kể từ đó, một phần giai điệu tạo sự bất ngờ, surprising movement, đã trở thành điểm thu hút của Haydn. 

Nhà búp bê là một vở kịch nhà viết kịch Na Uy Henrik Ibsen năm 1879. Trong đó, Nora Helmer thông báo với chồng là Torvald rằng: “tôi sẽ không chịu đựng anh kiểm soát cuộc đời của tôi nữa. Tôi sẽ rời khỏi nhà và sống cuộc đời mới.”. Torvald đã phẫn nộ về rao giảng với vợ mình về nghĩa vụ thiêng liêng của một người phụ nữ là làm vợ và làm mẹ. Tuy nhiên, Nora đã trả lời lại cô cũng có những nghĩa vụ khác và chúng cũng thiêng liêng không kém. Cô nói rằng “Tôi hết chịu nổi cái cảnh tối ngày đi làm hài lòng người khác rồi. Tôi phải tự mình chịu mọi suy nghĩ tiêu cực, mà còn phải nghĩ cho người khác nữa chứ” 

Triết gia Gilbert Ryle người theo chủ nghĩa hành vi từng viết: “Để nói rằng một người biết tiếng Pháp, khi gọi người đó bằng tiếng Pháp hoặc khi cho người đó đọc một tờ báo viết bằng tiếng Pháp thì người này sẽ biết cách phản ứng như là một người biết tiếng Pháp. ”Để tôi lấy một ví dụ: bạn dắt hai người bạn về nhà. Một người đã từng tới nhà của bạn. Cho nên khi họ muốn đi toilet thì họ sẽ hướng về toilet ngay. Còn người kia chưa từng đến nhà của bạn nên khi muốn đi toilet họ sẽ lóng ngóng và có thể hỏi bạn toilet nằm ở đâu. Khác nhau giữa một người biết một cái gì đó hoặc không biết nằm ở cách họ phản ứng hoặc là hành động của họ. 

Xưa kia, trong thời cổ điển, các nhà soạn nhạc hoặc tay đánh Piano thường chơi nhạc ngẫu hứng. Bất thình lình trong buổi biểu diễn, họ biến tấu một giai điệu từ quen thuộc trở thành mới mẻ. Nhà soạn nhạc có thể chọn một giai điệu quen thuộc rồi chơi ngẫu hứng, thậm chí còn do khán giả “gọi món" luôn. Về khoản này, Mozart là đỉnh cao. Vào đầu những năm 1780s, Mozart đã viết cả một bộ biến tấu dựa trên bài hát dân gian của Pháp “Ah, vous dirai-je, Maman”. Bạn đoán xem? Chính là giai điệu của “Twinkle, Twinkle, Little Star” sau này. Với những giai điệu quen thuộc, nên người nghe có thể dễ dàng dõi theo bản nhạc, ngay cả khi nó đã được trang trí thêm so với bản gốc và được thay đổi qua 12 biến thể. 

Ở trên những bức tranh của Trung Quốc chúng ta thường thấy những câu đề - inscriptions - hoặc gọi là chữ viết lên tranh. Những câu này thường được viết trực tiếp lên trên mặt tranh. Nhưng cũng có những câu theo dạng colophons, tức là người ta viết chữ lên giấy hoặc lụa rồi dán lên trên những bức tranh cuộn cầm tay. Ngoài ra, trong lịch sử nghệ thuật Trung Quốc, họ còn sáng tạo với nghệ thuật thư pháp - calligraphy - theo tiếng hy lạp có nghĩa là chữ viết đẹp. Trong thực tế, nghệ thuật thư pháp Trung Quốc còn có vị thế cao hơn cả hội hoạ. Thư pháp vừa là chữ viết vừa là hình ảnh. Thư pháp và hội hoạ có mối quan hệ gần gũi trong nghệ thuật. Điều này rất dễ thấy khi chúng ta nhìn vào dụng cụ và vật liệu để thể hiện thư pháp và hội hoạ. Khi viết người ta dùng viết để viết chữ. Khi vẽ người ta cũng dùng viết để vẽ. Mực có thể dùng để viết. Mực cũng có thể dùng để vẽ. Còn giấy và lụa là nơi để nghệ sĩ thư pháp và hội hoạ hiện thực hóa những ý tưởng của mình.

Xin chào, chào mừng bạn đã đến với chuỗi video về lịch sử của Trung Quốc. Hôm nay, chúng ta sẽ khám phá giai đoạn đầy biến động sau Cách mạng Tân Hợi, khi Trung Hoa Dân Quốc non trẻ nỗ lực xây dựng nền tảng cho một quốc gia hiện đại. Tuy nhiên, quá trình này gặp phải nhiều thách thức to lớn, dẫn đến những thay đổi sâu sắc về kinh tế, xã hội và văn hóa.Về mặt kinh tế:Chính phủ phải đối mặt với khó khăn trong việc thúc đẩy phát triển công nghiệp, với tốc độ tăng trưởng chậm chạp.Về mặt xã hội:Xã hội Trung Quốc chứng kiến sự chuyển biến mạnh mẽ, với sự lên tiếng của giới trẻ có học thức.Về mặt văn hóa:Phong trào Văn hóa Mới nổi lên, phản đối các giá trị Nho giáo lỗi thời và đề cao chủ nghĩa cá nhân, khoa học và văn hóa phương Tây.

Nếu thuyết đồng nhất của chủ nghĩa duy vật gặp phải sự phản đối, có nhiều nhà triết học duy vật đã chuyển sang thuyết hành vi. Thuyết này cũng phù hợp với chủ nghĩa duy vật. Vậy thuyết hành vi là gì? Thuyết hành vi khởi nguồn là một trường phái hoặc là một nhánh của tâm lý học. Thuyết này tập trung nghiên cứu những hành vi quan sát được - họ gọi là hành vi bên ngoài, external behavior. Các nhà hành vi tâm lý cho rằng nếu thứ gì không quan sát được thì tâm lý học không nên bận tâm đến chúng. Chẳng hạn như là những trạng thái nội tại như tình yêu, hy vọng, lòng biết ơn. Có vài triết gia cũng đồng tình với ý tưởng này. Họ cho rằng khi giải thích về bản chất của con người, chúng ta nên thu hẹp phạm vi vào những thứ có thể quan sát được - những hành vi vật lý bên ngoài của con người chẳng hạn như thở hổn hển, trợn mắt, tay nắm chặt. Nhưng rồi tôi nghĩ chẳng lẽ chúng ta bỏ qua những quá trình tinh thần bên trong? Vì cảm nhận, suy nghĩ, biết, yêu, ghét, ham muốn và sự tưởng tượng không quan sát được cho nên chúng ta sẽ bỏ qua chúng đúng không?