
Sign up to save your podcasts
Or


In mien Kopp dreiht sick jümmers veele Froogen üm de Sprook. Ick mutt mi je alleent doröver wunnern, dat wi uns överhaupt op all de Wöörd eenigt hebbt, de dat in all de Sprooken gifft. De Mischen vertörnt sick je sünst ook so gern.
„Schoop“ to’n Bispeel. Worüm hett man sick dorop eenigt, dat Schoop op Platt Schoop heeten doht. Dor harrn doch ook twee tosom vör ’n Schoop stohn kunnt, un de een‘ seggt: „Kiek mol dat dor, dat mutt Brotpann heeten.“ Denn de annere: „Nä, Du tüünst je. Rüttelpladde mutt dat heeten.“ Un bums weer de Larm dor.
Na jo, jedenfalls hebbt sick unse Vörföhrn irgendwann op all de Wöörd eenigt, de wi nu kinnt. Dat mutt echt lang duuert hebben. Un denn gifft dat je ook so veele Sprooken. Veel mehr as dat Länners op de Welt gifft.
Annerletzt heff ick twee Chinesen bi’t klöön‘ toheuert, un ick heff ganz genau gor nix verstohn. Ick harr ni mol ansatzwies roden kunnt, över wat de an rappeln weern. Dösig, ne.
Nehmt wi eenfach mol ’n finnisched Woord: „Hapankaali“. No wat heuert sick dat för Ju an? So’n beten Bayerisch veellicht? „I hob an Kaali“ för „ick heff ’n Kaali“. Un wat is so’n Kaali? Veellicht is dat de Spitznoom vun een‘ de Karl heet oder so.
Nä, alls falsch. „Hapan“ heet suuer un „kaali“ heet Kohl. Hapankali is also de finnische Utdruck för dat, woto wi Suuerkruut seggt.
Un dat mit all de Sprooken kann je ook to Missverstännisse föhrn. „Ne“ to’n Bispeel bedüüd op Platt „nä“, op Griechisch „jo“ un op Türkisch „wat“.
Un nu stellt sick mol vör, dat in Kuden meern in de Nacht Lüüd vun ’n annern Planet lannen doht. Un denn kümmt ’n Kudener mit de Slopmütz an sien Huusdöör, begriept, wat dor los is un seggt ganz hartli: „Moin!“
Tscha, veellicht heet „Moin“ op de Sprook vun de Fremmen je: „Kleih di doch sülms an Mors un seh blots to, dat du Land gewinnst.“ Un, zack, weer de erste interstellare Stried ni mehr wiet wech. Wat schall man dorto seggen. Veellicht wurr ’n beten Geduld hölpen. De Geduld, to verstohn, wat de annern würkli meent. Mi dücht, dat wurr uns, ook ohne Lüüd vun anner Planeten, ’n Barg Arger inspoorn…
In düssen Sinn
Bi’t Auktschoonshuus Sotheby’s in New York is an Meddeweeken ’n Steen verköfft worrn. De dorste Steen wicht 25 Kilo, also ’n halven Zentner un he hett 5,4 Millioon Euro bröcht. De Grund dorför, dat de Steen so düüer weer, is, dat de Klumpen vun Mars kümmt.
Tominst seggt de Experten, wat dat so is. Se seggt, wat de Steen as Meteorit in de Sahara dohlfulln is. Man mutt sick wunnern, wat se den Brocken överhaupt funnen hebbt mang all den Sand.
Overs so’n lütt beten dösig kümmt mi dat Ganze je vör. Wokeen hett de dorsten Experten vertellt, dat de Meteorit würkli vun‘ Mars kümmt.
Ick meen, dor weer doch seeker keen Nummernschild an oder veellicht ’n Zeddel, op den Stunn, „Moin, ick kom vun‘ Mars“.
Na good, he mach je as ’n Meteorit op de Eer fulln ween, overs op wat för’n Oart un Wies is he vörher vun‘ Mars wechkom‘? De Steen hett je wohrschienli keen Flünken kreegen un seggt: „So, ick heff de Snut vull vun den langwieligen Mars. Ick will mol wat beleven. Dorüm hau hier af un fleeg no de Eer.“
De Weetenschoplers seggt, dat de dorste Steen „wohrschienli“ bi ’n Vulkan-Utbruch in de dünne Marsluft schooten worrn is. Un dat mit so’n Wucht, dat de Brocken regelrecht ut’n Marsorbit katapulteert wurr.
Un as de Tofall dat wull, is he genau no de Eer, un denn meern in de Sahara suust, üm op’t Letzt bi Sotheby’s ünnern Hommer to kom‘.
Och jo, de Weetenschoplers seggt ook, dat düsse Steen ni so ganz genau to de Mars-Meteoriten passt, de se betlang kinnt, overs dat mokt anschiend nix.
Jo, nä, is richti. Man mutt ook mol ’n Oog tokniepen köön‘. Mi dücht, dat is genau so’n Nummer as dat mit all de Steen de no den 9. November 1989 as Brockens vun de Berliner Muuer in alle Welt verköfft wurrn. Mit all düsse „echten“ Steen, de dor verhökert wurrn, harr man de Berliner Muuer bet an’t Middelmeer buun kunnt.
Annerlei. So lang de Lüüd an dat glöövt, wat se köfft, hebbt se ehrn Spooß. Tööv man af: In veerhunnert Johr ward „echte“ Steens vun de Eer op’n Mars verköfft…
In düssen Sinn
Also, ick doh mi je swor dormit över’t Wöller to schrieven. Overs no Middeweeken vun düsse Week, mutt ick doch mol ’n Utnohm moken.
Dor weer ick mit’n Reisebus in Flensborg, un wiel mien Fohrgäste mit ’n Schipp op de Förde ünnerwegens weern, heff ick op ’n Parkplatz stohn, bummeli teihn Kilometers vun Flensborg wech. Dat weer de eenzige Placken den ick finnen kunn, an den weenstern ’n beten Schatten weer, üm dor den Bus ünnertostelln.
So. Un dor heff ick nu stohn. Vun morns Klock teihn bet obends Klock halvi söben.
As ick ankeem weern buten 29 Grod. Hett ni lang duuert dor weern dat 33 Grod. Ick kunn gor ni so veel suupen as ick sweet‘ heff.
Nomeddags hett dat mol kort ’n beten reegend, overs köhler wurr dat dorvun ook ni. Blots schwül. Intwüschen keem mi al meist de Damp ut de Ohrn. Nu stunn ick je an ’n Steed , vun det ut no vöör un achter fief Kilometer nix keem. Keen Dörp, keen Tanksteed, no de man mol even henloopen kunn. Gor nix. Un wat heff ick mi no ’n Ies sehnt. Vanille, Pistazie oder eenfach blots ’n Woteries – ach wat ’n Ieswürfel harr mi langt. Ick harr al meist Fata Morganas vör mien binnered Oog.
Overs dat Enn vun’t Tööven keem je nähger. Un denn weer’t sowiet. Bus ansmieten, Klimaanlog op Notfall-Vulldamp un af no mien Lüüd, de vun See keem.
Dor seggt de Chef vun de Mannschop doch glatt: „Du harst je ook mit op’t Schipp kom‘ kunnt. Dor weer dat good uttoholn.“ Un dat hett he obends seggt – no dat ganze Tööven in de Hitten. An leevsten harr den dorsten Spooßvogel direkt in de Flensbörger Förde smeeten.
Annerlei. Nu gung dat je in‘ angenehm klimatiseerten Bus weller trüch no Dithmarschen.
Op de halve Streck no Husum wurrn de Wulken overs ümmer dichter un swatt as de Nacht. Un denn keem dat Gewitter un de dicke Reegen. As wi in Dithmarschen ankeem‘ weer dat mit mol 19 Grod kold. Dor stunn mi de Sinn eher no’n anstännigen Grog.
Jungedi. Ganz scheun anstrengend, so’n Klimawannel…
In düssen Sinn
Middeweeken keem dör de Medien, dat unsen Ministerpräsident Daniel Günther de Verantwoordung för den Plünnkroom mit de Northvolt-Fabrik bi Heid‘ övernehmt, de nu je ni mehr to Enn buut ward.
Dat finn ick je schier, dat Günther seggt, wat he för de Fehlers insteiht, de dorto föhrt hebbt, dat Sleswig-Hulsteen tosom mit den Bund rund een Milliarde an Stüüergeld ruthaut hett, üm de dorste Fabrik to buun.
Overs wo weer dat noch? In‘ März 2024 keem‘ Günther un Kanzler Scholz, Robert Habeck, de Northvolt-Chef Peter Carlsson, Veronika Wand-Danielsson vun de schwedische Botschop un Christoph Vogler vun Boßelvereen Heid-Rüßdörp tosom um vergnögt den Buubeginn vun de Batterie-Fabrik antoboßeln.
Vörher wurr noch mit Ingelstungen op de Gemeendevertreters vun Noorwöhrn insnackt, dat se jo blots dorvör stimmen wurrn, de Fabrik buun to loten.
Stellt sick vör, dat in Noorwöhrn keen Mehrheit tostann kom‘ weer. De Gemeendevertreters wurrn se nu wohrschienli ’n Dinkmol opstelln.
Annerlei, dat keem, as dat kom‘ is.
Overs wat weer dat denn överhaupt vör’n Firma – Northvolt?
Grünnd‘ worrn is dat schwedische Ünnernehm 2016. Un 2018 gung de Buu vun de Fabriken in Schweden los. Overs de Finanzeerung vun den ganzen Krom weer dormols al recht knupperi. Tosom mit VW schull je ook in Salzgitter ’n Batteriefabrik buut warrn, overs dor hett Volkswogen al 2020 ehr Iesen ut‘ Füüer trocken.
Hmm. Dat is je gediegen. Wenn man in wat investeert, denn doch in ’n Idee, achter de Lüüd stoht, de sick mit dat utkinnt, wat se wüllt.
Overs Auto-Akkus, de tatsächli so funktschoneert as se schulln, sünd bet to de Pleite vun Northvolt ni vun’t Band loopen.
Tscha. Un wenn Daniel Günther nu seggt, dat he dat verbuckt hett, mutt he denn nu kieken, wat he genog Euros in de Knipp hett, üm dat trüch to betohln? Nä, seeker ni.
As Politiker kann man dat Geld vun de Börgers utgeeven as man lusti is.
So is dat ole Spreekwoord doch wohr: Ut anner Lüüd Ledder lött sick good Reemen snieden…
In düssen Sinn
Jungedi, is dat anstreng’d: Je öller ick warr, je mehr mutt mutt ick mi marken. Ick mutt mi all dat marken, wat ick mi vörher al markt heff: Wo ick heet; wonehm ick wohn; wokeen dor noch wohnt; wo de heet, de dor noch wohnt; wat mien Arbeid is, wann ick dor hen mutt - un denn je ook noch all den annern Krom:
Wat twee mol söben is; wat de Ünnerscheed mang Nominativ un Akkusativ is; wo de Hauptstädte vun etliche Länner heet; de wo veelte Planet Uranus in’t Sünn’süsteem is un all so’n Snurrkrom. Bi veele Sooken weet ick gor ni, worüm ick ehr weet.
Annerlei. Op jeden Fall kümmt je all dat dorto, wat ick mi jeden Dag frisch marken mutt: Wann un wonehm ick to’n Gebuurtsdag inlod‘ bün; dat ick mi noch ’n elektrischen Schaltplon för mien Motorrad besorgen will; dat ick ennli dat Paket no de Post bring, dat ick dor al länger henbring‘ will un so wieder. Bi all dat Marken vergeet ick overs ook mol wat. Tomeist vergeet ick overs ni, wat twee mol söben is un so. Ick vergeet eher Sooken, de ick noch erledigen wull. Un richti slimm is dat, wenn man weet, dat man wat vergeeten hett, overs ni mehr, wat dat weer.
In de Psüchologie heet dat je, dat man losloten schall, wat een belasten deiht. Dat mok ick in so’n Fall mitünner ook.
Jo, un in so’n Oogenblick in den ick eenfach loslot, wat ick vergeeten heff, in den ick so richti mark, wo de letzte Zippel an den ick dat fastholn heff, as so’n afreeten Tampen regelrecht in‘ Nebel verschwinn’d – in den Oogenblick kümmt verscheedene Geföhle in mi hoch.
Toerst so’n Oart Bammel: „Oh Gott, ick heff dat losloten.“ Denn kümmt de Moot, den ick mi sülms tospreek: „Ick wull dat losloten, ick heff dat losloten, dat heff ick richti mokt.“ Denn kümmt för so’n poor Millisekunnen dat groote Geföhl vun Frieheit. Dor kann ick so richti dörpusten. Dat duuert overs ni lang. Un denn is weller allns ganz normol.
So lang, bet ick to’n Bispeel no Huus kom un mien Madam to mi seggt: „Hallo mien Schatz. Hest du doran dacht, Botter mittobringen?“
In so’n Momang dink ick: Dat mit dat Losloten kannst echt vergeeten…
In düssen Sinn
Man belevt je ’n Barg, wenn man as Busfohrer ünnerwegens is, ne.
Annerletzt heff ick Lüüd mit’n Reisebus vun Kieler Hoben, vun’t Krüüzfohrtschipp, no Hamborg fohrt, no ’n Floogplatz. Achteran gung dat denn mit anner Lüüd weller no Kiel.
Ick keem mi op de Tourn vör as in’t antike Babylon, dor weern Lüüd ut Spanien, Japan, Norwegen, England un noch ’n poor annere Länners an Bord. Un all weern se an sabbeln.
Op de A7 no Kiel, kort no de Affohrt Hennstedt-Ulzborg, keem denn een vun de Fohrgäste no mi. „Mi scusi, signore“, hett he seggt.
Un denn fung he op Italiensch dat Rappeln an, dat mi meist schwummeri wurr dorvun.
An’t Enn vun sien Vördrag gung sien Stimm‘ no boben. Dat weer also anschiend ’n Froog.
Overs wat schull ick moken, ick heff blots mit de Schullern zuckt un seggt: „Ick verstoh di leider ni.“ Denn keem de näste Törn Italiensch. Noch länger overs ook noch hektischer.
„Du ju spiek Ingelsch“, heff ick em foogt. He: „No, no, no“, un denn gung dat wieder mit sien Rappeln. Jungedi, de arme Kirl hett sick ook würkli een afmöht. Mitmol säh he denn meist al ’n beten stolt „Wåter“, mit so’n O as in Shaw. Dor kunn ick verstohn, un ick heff no den Deckel vun’t Köhlschapp wiest. De Mann harr dörst! Dat harr he doch glieks seggen kunnt.
Overs he keek mi ganz misstruuisch an, as he dat Köhlschapp blang dat Armatuurnbrett, mit de Klapp no boben opmokt hett.
„No, Wåter“, säh he. Ick heff em mit Hannen un Fööt wiest, dat he sick dor doch ’n Buddel Selter, ’n Buddel Wåter, rutnehm schull. He schüddel blots den Kopp un fung weller an Italiensch to snacken as’n Wåterfall.
Denn keem ennli ’n Fruu ut Frankriek dorto, de Italiensch un Düütsch kunn.
„Der Mann sucht ein Toilett“, hett se översett. Ick kunn mi dat Lachen jüst noch so verkniepen.
Se hett den Italiener denn översett, wo he no Tant‘ Meier achter in Bus kümmt. Un denn weern wi beide glückli: He doröver, dat he ut de Büx kunn un ick doröver, dat he sick ni op mien Köhlschapp sett hett, üm sien Geschäft to moken…
In düssen Sinn