De Leerlingen

Zelfonderzoek, geestelijk zelfonderzoek. Daar gaat het over in deze aflevering. Dat is meer dan reflecteren op je leven. Ja, je kijkt eerlijk naar je leven, maar je doet dat in Gods licht. Hoe leef ik eigenlijk? Wat drijft mij? Hoe staat het tussen God en mij? En tussen mij en de mensen om mij heen? Niet om jezelf af te kraken, maar om je leven te bekeren. Om te groeien. De reformator Calvijn opent zijn beroemdste boek met deze gedachte: wie God beter leert kennen, ziet zichzelf scherper. En omgekeerd. Overigens, we gaan dit zelfonderzoek toepassen op onszelf, maar ook op onze geloofsgemeenschappen. Geloven is iets gemeenschappelijks. 

Dit seizoen gaan we in het spoor van Nehemia. Hij wordt geroepen om Jeruzalem te herstellen, de stad waar God wil wonen. Maar als hij aankomt, liggen de muren in puin. De poorten zijn verbrand.

En dan doet Nehemia iets opvallends. Hij begint niet te bouwen. Nee, hij gaat op verkenning, op inspectie. Hij wil weten wat het probleem is en wat er nodig is. 

22 vragen van John Wesley

---

De Leerlingen is onderdeel van de Eerst dit familie, een familie van bijbelpodcasts.

🎙️Bijbelpodcast Eerst dit: een dagelijkse Bijbellezing en een inspirerende overdenking door verschillende sprekers.

🎙️Eerst dit Avondgebed: elke dag een afsluiter waarin gebed en reflectie centraal staan.

🎙️Dit is de Bijbel: vergroot je inzicht en kennis van de Bijbel.

🎙️Omdat ik het zeg!: een podcast over opvoeding voor christelijke ouders in de wereld van nu. 

🎙️Eerst dit voor kids: een kinderbijbelpodcast. 

🎙️Moderne Profeten: vertellingen over christelijke mensen uit het recente verleden.

📲Download ook de app van Eerst dit 

Wat is goede ambitie? Daar gaat deze aflevering over. We horen over William Wilberforce, die zijn hele politieke loopbaan inzette tegen de slavenhandel. Over Nehemia, die ook iets bouwde: geen toren om een naam voor zichzelf te maken, maar een muur omwille van Gods eer. Ook Bert-Jan Mouw - die een boek over ambitie schreef - en ons leerlingenpanel denken met ons mee.

Waar mogen we naar streven? Wanneer wordt ambitie geestelijk ongezond? Maar ook: hebben christenen soms niet te weinig ambitie en kan het zijn dat er vaak 'te klein' wordt nagedacht?

---

De Leerlingen is onderdeel van de Eerst dit familie, een familie van bijbelpodcasts.

🎙️Bijbelpodcast Eerst dit: een dagelijkse Bijbellezing en een inspirerende overdenking door verschillende sprekers.

🎙️Eerst dit Avondgebed: elke dag een afsluiter waarin gebed en reflectie centraal staan.

🎙️Dit is de Bijbel: vergroot je inzicht en kennis van de Bijbel.

🎙️Omdat ik het zeg!: een podcast over opvoeding voor christelijke ouders in de wereld van nu. 

🎙️Eerst dit voor kids: een kinderbijbelpodcast. 

🎙️Moderne Profeten: vertellingen over christelijke mensen uit het recente verleden.

📲Download ook de app van Eerst dit 

Een roeping van God trekt je soms juist naar de plek waar het moeilijk, kapot of uitzichtloos is. En dat is niet alleen groots en meeslepend, zoals teruggaan naar een gebied waar oorlog op uitbreken staat.

Het kan betekenen dat je voor je huwelijk moet knokken terwijl jullie de hoop eigenlijk al hebben opgegeven. Dat je niet moet vertrekken uit die kerkgemeente waar de Geest gedoofd lijkt. Dat je die baan moet aannemen die veel minder verdient, maar waar je weet dat je nodig bent om bij te dragen in Gods koninkrijk. Steeds weer datzelfde ongemakkelijke gevoel: ik zou liever wegblijven, maar misschien word ik juist gevraagd om beschikbaar te zijn op deze plek.

Een roeping van God gaat over meedoen in wat Hij belangrijk vindt. Het wordt een soort innerlijke noodzaak. Niet altijd met een stem uit de hemel die precies vertelt wat je moet doen. Maar met iets waarvan je merkt: dit wordt er van me gevraagd.

Dat overkomt ook Nehemia, de hoofdpersoon in het Bijbelboek dat centraal staat in deze serie van De Leerlingen. Hij is een jood die leeft in ballingschap. Ook hij bevindt zich op een relatief veilige plek, aan het hof van de Perzische koning. Zijn leven is op orde. Tot hij hoort hoe het met Jeruzalem gaat: de stad van zijn volk, de stad waarin Gods tempel staat. De muren van Jeruzalem liggen in puin. De poorten zijn verbrand. De mensen leven in ellende. Als hij dat hoort, gaat hij overweldigd zitten. Hij huilt. Hij bidt. En vanaf dat moment kan hij niet meer doen alsof hij het niet gehoord heeft. De nood van Jeruzalem is zijn nood geworden. De vraag is: hoe reageert Nehemia?

---

De Leerlingen is onderdeel van de Eerst dit familie, een familie van bijbelpodcasts.

🎙️Bijbelpodcast Eerst dit: een dagelijkse Bijbellezing en een inspirerende overdenking door verschillende sprekers.

🎙️Eerst dit Avondgebed: elke dag een afsluiter waarin gebed en reflectie centraal staan.

🎙️Dit is de Bijbel: vergroot je inzicht en kennis van de Bijbel.

🎙️Omdat ik het zeg!: een podcast over opvoeding voor christelijke ouders in de wereld van nu. 

🎙️Eerst dit voor kids: een kinderbijbelpodcast. 

🎙️Moderne Profeten: vertellingen over christelijke mensen uit het recente verleden.

📲Download ook de app van Eerst dit 

Wie ben ik? Wie zijn we? Wat hebben we te doen? Maar ook: wie mag erbij horen - bij onze kerk, bij ons volk, en wie niet?

En daarbij zijn er meer vragen. Welke invloeden laten we binnen? En wat willen we buiten houden? Hoe blijven we uitnodigend met de liefde van God, zonder onszelf en het geheel van de Bijbelse boodschap kwijt te raken?

In dit zesde seizoen leren we vanuit het verhaal van Nehemia wat het betekent om Jezus te volgen, specifiek rondom het thema roeping en identiteit. 

Nehemia, de de Bijbelse hoofdpersoon die we in deze serie volgen, hoort dat Jeruzalem, de stad van zijn voorouders en zijn volk, de plek die God had uitgekozen om er te wonen, er verwoest bij ligt. De muren zijn kapot. De poorten zijn verbrand.

Het nieuws raakt hem zo diep. Uiteindelijk zal er een duidelijke roeping en een taak voor Nehemia uit voortvloeien waarover je in deze serie van De Leerlingen gaat horen. In deze aflevering staan we stil bij de vraag: hoe roept God mensen? En hoe ontdek je waartoe Hij jou roept? Dit oude verhaal heeft ons verrassend veel te zeggen over wat het betekent om leerlingen van Jezus te zijn, hier en nu, geroepen om getuigen te zijn op alledaagse en bijzondere manieren. 

Veel kerkgemeenschappen zien geen toekomst. Er is geen jeugd, het aantal bezoekers is klein. Het is een pijnlijke realiteit voor mensen die misschien hun hele leven op één plek God hebben aanbeden, en dat nu moeten loslaten. En het tekort is niet alleen een kwestie van cijfers. Het zit vooral van binnen: de angst, de schaamte, de stille paniek dat er niet genoeg zal zijn - niet genoeg mensen, niet genoeg kracht, niet genoeg toekomst.

Wat kan ervoor zorgen dat het leven weer terugkomt in de gemeenschap? Wat kan nieuwe hoop geven?

Dat kan alleen Jezus Christus, want zonder Hem raakt wat wij doen op. 

Deze aflevering gaat over een verhaal dat aanknopingspunten biedt. Het gaat over tekort en over gehoorzaamheid, over Goede Vrijdag en Pasen, en uiteindelijk over vreugde en overvloed.

Veel mensen hebben een diepe behoefte om te horen of je het goed doet. Of je goed bent. Of het goed met je komt.

Daar zit een diepe, menselijke behoefte achter - dezelfde behoefte die ik ook tegenkwam rondom het onderwerp dat in de vorige aflevering centraal stond: AI-companions. Zij willen van chatbots horen of ze goed zijn en het goed doen. En het is precies de behoefte die het christelijk geloof in het hart raakt. Want dit is wat er, als het goed is, elke zondag verkondigd wordt: Jezus Christus heeft het goed gemaakt. Hij geeft je een toekomst vol van hoop.

Dat klinkt abstract, totdat je schuld ervaart. Tot je merkt hoe egoïstisch je bent geweest. Tot je beseft dat je iemand tekort hebt gedaan. Wat doe je dan? Je kunt het niet zelf oplossen. Iemand moet je vrijspreken. Iemand moet zeggen: het is goed. Misschien ken je dat gevoel - dat er zelfs lichamelijk een last van je afvalt wanneer iemand tegen je zegt: "het is weer goed tussen ons."

Deze aflevering gaat over AI-companions, zoals ChatGPT, Claude en Replika. Het zijn AI-tools, chatbots, die menselijke eigenschappen nabootsen en gebruikers praktisch, sociaal en emotioneel kunnen helpen. 

In AI-companion vinden mensen iets dat ze niet vinden bij fysieke mensen of waar ze moeite mee hebben het te delen, zoals kennis, emotionele beschikbaarheid, goede raad en romantiek. Tegelijk roept het gebruik ervan grote vragen op die we aan moeten gaan, zeker ook vanuit het christelijk geloof. Nee, in de Bijbel gaat het  niet zo vaak over technologie, zeker niet over onze digitale technologie. Maar wel heel veel over deze vraag:

Wat betekent het om mens te zijn en te blijven?

Kan jij verschillen aan? Welke plek kies je als er heftige polarisatie gaande is? Een voorbeeld is de komst van een AZC naar een dorp. In Loosdrecht pakte deze dynamiek giftig uit. Je wordt dan snel in de hoek van 'links' of 'rechts' geschaard.

Hoe bewaar je je evenwicht als alles om je heen trekt en duwt? Hoe ga je om met je buurman die zich met alles dat in hem is verzet, en met de vreemdeling die hulp kan gebruiken

Christenen zijn geroepen om Jezus' liefde en vrede te brengen in deze wereld. Heel tastbaar en concreet. Tegelijk hebben christenen ook overtuigingen uit het hele spectrum en die gelden zeker ook voor de rest van de maatschappij.

Jezus geeft echter een opdracht. Hij doet ons wat voor. Hij knielt. Hij wast voeten. Dát is de levenshouding die hij ons voorhoudt. In deze aflevering wordt dat heel concreet rondom polarisatie. Wat betekent voetenwassen in zo'n situatie?

Man-zijn en vrouw-zijn. Er is veel om te doen in onze cultuur. Je hoorde het in de fragmenten zojuist. Aan de ene kant klinken luide stemmen die zeggen dat er geen verschil moet zijn tussen mannen en vrouwen. Dat het verschil verwaarloosbaar is en dat dát vrijheid is. Het komt tot uitdrukking in de term genderneutraal. En er klinken stemmen die zeggen dat mannen maar een tijdje hun mond moeten houden, omdat zij de bron van alle ellende in de wereld zijn.

Aan de andere kant komt er een niet te onderschatten tegenbeweging op onder mannen en vrouwen, geïnspireerd door online influencers. In extreme vorm uit dit zich in wat de manosphere en het trad wife-ideaal wordt genoemd. Zij zeggen: man, wees krachtig. Wees geen mietje, wees de baas over vrouwen. En tegen vrouwen: jouw domein is het huis. Zorg voor je gezin, dien je man.

Maar al die stemmen samen maken het er niet eenvoudiger op. Want tegelijk dreigen we als christenen iets uit het oog te verliezen. Namelijk een origineel en eigen idee over wat het betekent om man of vrouw te zijn. De bewegingen die we nu zien hebben hun wortels ergens in christelijk denken, of claimen dat tenminste. Ze grijpen terug op Bijbelse taal over rollen en roeping, over mannelijkheid en vrouwelijkheid. Of juist op gelijkheid, waarbij genderrollen ondergeschikt zijn.

Maar de vraag is: doen ze de Bijbel daarmee recht? Want bij zowel het wegvagen van elk verschil als het reduceren van man of vrouw tot een karikatuur van kracht of dienstbaarheid, wordt iets wezenlijks gemist. Iets van wat de Bijbel zegt over wie wij zijn als man en vrouw, geschapen naar Gods beeld, en hoe we vanuit die identiteit het beste tot ons recht komen.