Dick en Daniël Geloven het Wel

Meld je aan voor 'Lewis voor je leven'! via nd.nl/lewis

Met dominee Hanneke Ouwerkerk (Utrecht) en ND-journalist en Lewis-kenner Maurice Hoogendoorn. De openingsfilm van filmfestival Reflect is volgende week Freud's Last Session: een fictief gesprek tussen Sigmund Freud en C.S. Lewis. En eind 2026 verschijnt een gloednieuwe Narnia-film. Reden genoeg voor Dick en Daniël om zich te verdiepen in een van de meest gelezen christelijke schrijvers aller tijden. Een man die geen theoloog was, maar wiens boeken de meeste theologen al decennia's overleven.
Wie was Jack – zoals zijn vrienden hem noemden? Een Iers-Britse literatuurprofessor in Oxford en Cambridge, die als overtuigd atheïst na nachtelijke gesprekken met Tolkien (Lord of the Rings) tot geloof kwam. Die in de Tweede Wereldoorlog op de BBC miljoenen Britten toesprak over wat het christelijk geloof eigenlijk inhoudt. Die stierf op exact dezelfde dag als John F. Kennedy – waardoor bijna niemand opmerkte dat hij er niet meer was.
Hanneke en Maurice vertellen over de boeken die hen het meest raakten: Onversneden Christendom, Het probleem van het lijden, het dunne en rauwe Verdriet, dood en geloof – en uiteraard de Kronieken van Narnia, die Lewis zelf nadrukkelijk geen allegorie noemde maar een alternatieve wereld: hoe zou het eruit zien als God ook daar mens zou worden?
Ze bespreken zijn fameuze 'lunatic, liar or Lord'-redenering, zijn beeld van de hel als een stad waaruit mensen zelf niet weg willen – de hel zit van binnenuit op slot – en de vraag of zijn apologetische werk vooral een fase is in een geloofsleven, of iets wat je blijft dragen. En waarom zijn stijl – ratio én verbeelding tegelijk – hem zo uniek maakt. En waarom 'doe maar alsof' volgens Lewis helemaal geen slechte geloofsstrategie is.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met Peter Kruijt, voorganger van de Baptistengemeente Amersfoort, en Dirk de Bree, dominee van de Nieuwe Kerk (PKN) in Utrecht.

Lang was het verhaal van de kerk in Nederland er één van secularisatie, krimp en kerksluitingen. Maar iets lijkt te schuiven. Sommige min of meer traditionele protestantse gemeenten groeien weer – en het zijn opvallend vaak twintigers die binnenlopen.

Dirk leidt de Nieuwe Kerk die uit haar voegen barst. Zijn voorganger begon dertig jaar geleden te bidden om volle balkons – terwijl er beneden vijftig mensen zaten. 'Wij staan op de schouders van een biddende generatie,' zegt Dirk. Peter zag zijn baptistengemeente in Amersfoort de afgelopen drie jaar met tweehonderd mensen groeien, nadat ze gingen kerken in een voormalige rooms-katholieke kerk.

Dick en Daniël vragen hun gasten of dit échte groei is of vooral 'circulation of the saints'. Er verkassen zeker gelovigen van de ene naar de andere gemeente, erkent Peter. Maar dat doen ze niet lichtvaardig. Er komen ook mensen van buiten – nieuwsgierige twintigers zonder kerkelijke achtergrond die gewoon binnenlopen. Dirk: 'De drempel om naar een kerk te gaan is echt mega laag geworden.' Gen Z googelt, vindt een gemeente en gaat.

Ze verlangen naar houvast, naar gemeenschap in een tijd van eenzaamheid, en – verrassend genoeg – naar rituelen

Wat zeg je tegen de gemeente die krimpt, bidt, en het tij niet ziet keren? 'Die formule hebben wij niet in Amersfoort,' zegt Peter. Dirk vult aan: 'Onderschat niet wat Jezus aan het doen is. Hij kijkt anders dan wij kijken.'

Column Mark de Jager: https://www.nd.nl/opinie/columns/1303062/de-protestantse-kerk-heeft-een-gigantisch-missionair-probleem

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met pastoor en ND-columnist Jan-Jaap van Peperstraten en dominee Almatine Leene, voorzitter van Veilige Kerk. Philip Yancey, de Amerikaanse bestsellerauteur, biechtte begin dit jaar op dat hij jarenlang een buitenechtelijke relatie had. Ga je dan zijn pastorale boeken niet heel anders lezen? Moet je ze misschien zelfs wegdoen? Die vraag is groter dan Yancey alleen. Want wat doe je met Karl Barth, die openlijk in een driehoeksverhouding leefde? Met Jean Vanier, stichter van de Arche-beweging, die kwetsbare vrouwen misbruikte in de intieme context van geestelijke begeleiding? Met Bill Hybels? Met Augustinus, die zijn vriendin en kind op straat zette om een godzalig leven te leiden? En met David, wiens psalmen we nog steeds zingen terwijl zijn daad met Bathseba in onze tijd gewoon verkrachting zou heten?
Jan-Jaap deed zijn Vanier-boeken weg — omdat hij zich bedrogen voelde door iemand die hij zo dichtbij had gelaten in zijn geestelijk leven. Almatine hield tot nu toe al haar boeken van 'foute auteurs'. Niet als goedkeuring, maar als waarschuwing: voor zichzelf, voor de neiging om leiders te verheerlijken, en als tegenwicht tegen de cancelcultuur die ze — ook als christen — principieel afwijst.
Dick en Daniël vragen hun gasten ook naar wat de katholieke kerk doet als een charismatische stichter wordt ontmaskerd, en waarom de protestantse wereld daar veel minder greep op heeft. En hoe voorkom je dat dit überhaupt gebeurt? Niet door zwaardere straffen, zegt Almatine, maar door de drempel om te bekennen zo laag mogelijk te houden — liefst vóórdat die misstap heeft plaatsgevonden.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met psycholoog en EFT-therapeut Aukelien van Abbema en Jorieke Kammeraat, oprichter van Roots dating. De tijd dat je je toekomstige partner vanzelf tegenkwam op de jeugdvereniging of in de kerkbank is niet helemaal voorbij – maar ook voor christenen staat online daten allang met stip op één. Hoe werkt dat? En waarom blijft het voor zo veel christelijke singles zo ingewikkeld?

Aukelien schrijft boeken over single zijn in de kerk, en ontdekte in haar eigen datingleven dat er achter mislukte dates vaak gewoon angst schuilt. Angst dat iemand je leuk vindt. Angst om af te wijzen. Ze voelde zich als single in de kerk een tweederangsburger: 'Ik stond onderaan in de hiërarchie, ergens in de categorie ziek en in de gevangenis.' Jorieke richtte Roots op omdat ze vond dat online christelijk daten zo'n 'truttig imago' had – en ontmoette haar man toen hij journalist-achtig een profiel aanmaakte op haar eigen platform. 

Dick en Daniël vragen hun gasten ook naar hardnekkige patronen: mannen die niet reageren of emotioneel onvolwassen zijn, vrouwen die steeds kritischer worden naarmate ze langer single zijn. En wat moet je zeggen tegen die tante op de verjaardag die maar niet begrijpt waarom jij nog steeds niemand hebt gevonden?

Luister ook #108 Waarom het voor singles ingewikkeld is in de kerk
https://open.spotify.com/episode/6bmg7VlumMJpPalkby5ZR7?si=e2a62f0fde414631

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met dominee Ariaan Baan (48). Evangelist Tom de Wal mag zeggen dat ‘God altijd geneest’, Ariaan weet dat zijn leven steeds meer beperkingen zal kennen - zo veel dat hij er uiteindelijk aan zal overlijden. De Groningse dominee heeft de ziekte van Huntington, een progressieve hersenziekte die niet te genezen is. Zijn moeder had het ook, dus Ariaan weet wat hem te wachten staat, vertelt hij in de podcast. Hoe leef je daarmee, als je in de tijd die je rest niet alleen patiënt wilt zijn, maar ook mens, geliefde, vader, gelovige? De oplossing van De Wal vindt hij misleidend, al begrijpt hij dat mensen naar diens genezingsdiensten gaan. Waar komt ziekte dan vandaan? Is het inderdaad van de duivel, zoals Tom de Wal stelt? Of komt het uit Gods vaderlijke hand (Heidelbergse Catechismus)? Ariaan schreef een boek over goed, christelijk leven - of je nu ziek bent of niet: Virtuoos leven. Euthanasie is voor hem geen optie. ‘Ik heb bij mijn moeder gezien dat ze ook op haar ziekbed veel kon betekenen.’

Boek: Virtuoos leven. Zeven deugden om goed te leven in een dolgedraaide wereld: https://www.theologie.nl/boek/virtuoos-leven/?srsltid=AfmBOopTHVh8iz7o6I6Zw6g4OJvRwLM0sL0GxlHtqNXPSu9_3AiKR44X

Aflevering Dick en Daniël met Tom de Wal: #229 https://open.spotify.com/episode/1v0fUF1SO0abtx2kHXhqF4?si=MuqAjk-ARYiaoH6s5Ujp1Q

Twee eerdere afleveringen met zieke christenen:
#102 Hoe leef je als je binnenkort gaat sterven (Bert Wiersema):
https://open.spotify.com/episode/2nmKhu6fKFG2muRx0XL5h0?si=kinX0-iTQc2RMQzGJpZSbQ

#192 Geloven met kanker. Hoe voorganger Jan Pool op God blijft vertrouwen, ondanks zijn ziekte
https://open.spotify.com/episode/4xCFoRjNoDH8k7VqcDZ0ds?si=tZMnxJUkTguGppvZxmsfBw

Interview met Ariaan Baan: https://www.nd.nl/geloof/protestant/1278052/dominee-ariaan-baan-heeft-de-ziekte-van-huntington-ik-blijf-a

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met gepensioneerd huisarts Nico Wolswinkel en onderzoeker Wieke Ligtenberg. Euthanasie, daar zijn christenen vanouds tegen. Want God geeft het leven. Maar dan komt ineens die vraag van je goede vriend, je broer, je moeder: ik wil euthanasie, wat zou je daarvan vinden? Of je bent huisarts. ‘Dokter, wilt u mij helpen sterven?’ Nico heeft vanuit zijn geloof altijd geweigerd euthanasie uit te voeren - ‘Ik ben dokter geworden om mensen beter te maken’. Maar hij bracht de optie wel altijd ter sprake. Want dat hoort, vindt hij, bij zijn professionaliteit als dokter. Hoe werkt het precies als een patiënt met zo’n vraag bij de dokter komt? 
Wieke ziet dat euthanasie uitvoeren voor artsen behoorlijk psychisch belastend kan zijn. ‘Ik ken een huisarts die na een euthanasie de rest van de dag zijn bed in duikt.’ Daar is in alle discussies te weinig aandacht voor, zegt ze. Haar onderzoek naar de rol van dokters bij euthanasie aan de Theologische Universiteit Utrecht moet daar verandering in brengen. 
Voor wie nu denkt: euthanasie, dat is ver van mijn bed in mijn christelijke omgeving - vergeet het maar!, zeggen ze beiden. Ook onder christenen is actieve levensbeëindiging steeds meer geaccepteerd geworden. En de vraag hoe jij je levenseinde voor je ziet, is vroeg of laat echt voor iedereen relevant.

Boek 'Euthanasie en de dokter': https://www.skandalon.nl/shop/alle-boeken/755-euthanasie-en-de-dokter.html
Eerdere aflevering:
#150 Waarom christenen minder negatief zijn over euthanasie
https://open.spotify.com/episode/77kda8PZyOMCtQgORuWpJH?si=NE75mlhTS8CBJIjtyxDKCg

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met advocaat Hans Bügel en kerkrechtdeskundige Leon van den Broeke. Mag je als christen je eigen broeders en zusters voor de rechter slepen? De lokale Christelijke Gereformeerde Kerken van Lelystad en Hasselt zien geen andere oplossing dan een kort geding tegen hun zusterkerk Eben Haëzer op Urk. Ook al waarschuwt Paulus ertegen (1 Korintiërs 6) en zet het de spanningen in het scheurende kerkgenootschap nog verder op scherp. Hans is advocaat van Lelystad en Hasselt. Hij legt uit waarom procederen soms onvermijdelijk is. En waarom dat niet on-christelijk hoeft te zijn. ‘Dit is juist om de vrede te herstellen.’ Over de vraag of je als christen naar de rechter mag stappen, hebben christenen altijd veel nagedacht, vertelt Leon. Hij somt opvallende zaken van de laatste jaren op, waarbij kerken betrokken waren. Meest tragisch was misschien wel onlangs de zaak van de hersteld-hervormde dominee Willem Jan op ‘t Hof tegen zijn kerk in Driedorp. Het overlijdensbericht van de predikant en oud-hoogleraar kwam op dezelfde dag als het bericht dat deze rechtszaak zou worden voortgezet. 

Eerdere afleveringen van Dick & Daniël over de CGK:
#54 Gaan de Christelijke Gereformeerde Kerken uit elkaar vallen?
https://open.spotify.com/episode/3rcSN0yy8MO30k8TiuKHK4?si=AymTAR-dT9WP20Muoc1gjg
#160 Waarom de kans groot is dat de Christelijke Gereformeerde Kerken gaan scheuren
https://open.spotify.com/episode/4dhqCkO490VrZ5ZBDPo77g?si=L8I4N9YsQXaFBY2TqtsZqA
#174 Wat vrouwen zelf eigenlijk vinden van de vrouwendiscussie in de Christelijke Gereformeerde Kerken
https://open.spotify.com/episode/4tEZDycqAU6Ly3FK8aSc9x?si=JFaqIJQnSTacRkMYxso9Qw
#187 Gaat deze oplossing de Christelijke Gereformeerde Kerken redden?
https://open.spotify.com/episode/7gbaZCOkV3zmi7m9SLPUN0?si=-xbAHC53Szm3bompjijaKg
#208 De Christelijke Gereformeerde Kerken storten in. Hoe moet het verder?
https://open.spotify.com/episode/3sO3yjK78loEWCnsxz836I?si=Z1AZOcGhTZ-UivprLh6hLw
#226 Het is zover: de Christelijke Gereformeerde Kerken zijn gescheurd. Wat betekent dit voor gewone kerkleden? https://open.spotify.com/episode/6iX3ar0oV6kwRtVhNgYTqw?si=o3u8jtg4SfihXU5zPTbT9Q

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vroeger streepte de christelijke bibliotheek vloeken en lelijke woorden door in boeken. De televisie ging uit als er werd gevloekt.  Is dat de manier waarop je als christen met vloeken moet omgaan? 
Carin en Martijn vertellen waar vloeken vandaan komt, dat een krachtterm kan helpen als er iets pijnlijks gebeurt (‘Iedereen heeft een ventielwoord nodig’), waarom Nederlanders vloeken met ‘God’ en ‘Jezus’ en waarom het derde gebod over meer gaat dan vloeken.
Over het pleidooi tien jaar geleden van theoloog Rikko Voorberg om ‘gvd’  meer te zien als het vervloeken van het kwaad, zien Martijn en Carin wel wat. Tenminste, als dát de intentie is. Want zo wordt dit niet meer begrepen. 
Wil je iemand aanspreken op het vloeken, leg dan uit wat de vloek met jou persoonlijk doet, is hun advies. Dat sluit beter aan dan over de heiligheid van God te beginnen tegen iemand die niet gelooft.
Martijn had in zijn vorige werk een collega die ‘Halleluja’ zei als iemand vloekte met ‘Jezus’. Dat is ook een luchtige manier om een vloek om te zetten in een lofprijzing, vindt Martijn. Want je kunt niet altijd een heel gesprek beginnen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Te gast is de meest besproken en omstreden evangelist van Nederland: Tom de Wal. Afgelopen weekend kwam Tom landelijk in het nieuws doordat de politie op last van de burgemeester zijn genezingsdienst in Tilburg onderbrak én hem aanhield op straat toen hij daar doorging met het bidden voor bezoekers. Maar hij is al veel langer bekend en controversieel, maar praat bijna nooit met de media. 
Dick en Daniël gaan voor een fair gesprek met een hoop kritische vragen. Had Tom zijn arrestatie niet kunnen voorkomen? Past dit niet gewoon mooi in het plaatje om zijn onlangs verschenen boek Verwacht Vervolging te promoten? En kun je dit nu christenvervolging noemen, zoals Tom doet, juist in de week dat Open Doors uitkomt met de Ranglijst Christenvervolging?
Tom gaat in dit uitgebreide gesprek in op alle vragen. En Dick en Daniël willen ook meer weten over zijn roeping, zijn visie op genezing en zijn verhouding tot andere kerken.

Lees alles over de arrestatie van  Tom de Wal en wat er volgde via:
https://www.nd.nl/geloof/geloof/1301690/wat-schrijft-het-nederlands-dagblad-over-de-arrestatie-van-ge

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met dominee Willem Visscher van de Gereformeerde Gemeente in Amersfoort en mediator en columnist Steef Post. Kerkenraadsleden in de reformatorische wereld zijn mannen van aanzien, gekleed in stemmig zwarte pakken. Ze geven leiding aan de gemeente. Hoe kan het dat sommige ouderlingen en diakenen van zichzelf niet zeggen dat ze ‘het ware geloof’ hebben - vraagt Steef zich af. Hij schreef er behoorlijk kritische columns over in het Reformatorisch Dagblad. Willem kijkt er pragmatischer naar: sommige mensen hebben ‘het lampje op de rug’. Als ze serieus met geestelijke zaken bezig zijn, kunnen ze best eventueel diaken worden. Wat is het verschil met ouderlingen? En waarom zitten kerkenraadsleden in de Gereformeerde Gemeenten soms tientallen jaren? Steef, die na negen jaar kerkenraad in de Gereformeerde Gemeente van Gorinchem weer ‘gewoon in de kerkbank zit’,  denkt dat het gezonder is om een maximaal aantal jaren aan het ambt te verbinden, zoals in veel andere kerken gebruikelijk is. 

Eerdere aflevering met Willem Visscher:
🎧 #180 Waar gaat het naartoe met de Gereformeerde Gemeenten:
https://open.spotify.com/episode/2kpl9b0VUdrd9Avbq6X0x2?si=12mnOF2hTN2CSAIiIPHbfw
📘 Bundel Welbeschouwd in meervoud:
https://www.debanier.nl/welbeschouwd-in-meervoud-e-book

See omnystudio.com/listener for privacy information.