
Sign up to save your podcasts
Or


Tedduɓe keɗiiɓe RFI Fulfulde, on njaaraama, bismilla mon e yewtere men Dinngiral Rewɓe e dow rfi Fulfulde.Toɓɓere yewtere ndee hannde ana haala fii rewɓe yiimooɓe. Honno ngurndam maɓɓe woniri, holɗe e caɗeele ɓe heɓata e ngal meccal? E jonnde ndee, en njaɓɓoto rewɓe ɗiɗon yimooɓe, ɓee ɗiɗi fuf ko Hawa ɓe noddirtee. En cilminan Hawa Gombe, gooto e yiimoɓe ɓurɓe e anndeede e nder Najeriya.Koɗo men oo hannde yo Hawa Kulibali jeeyaɗo Mali annditirteeɗo Hawa Pullo.Bismilla mon e heɗaade ndee yewtere heyre.
Toɓɓere men ndee hannde, ana haala fii alhaali lamndinal rewɓe tawaaɓe e dakorɗe egguɓe ko yowitii e juulde layya (donkin).
Hannde, duuɓi buy gila ŋakkere kisal fuɗɗii e leyɗe Sahel, ɗum laatiike sabu eggugol ko ɓuri yimɓe miliyooji tati e guure maɓɓe. Limoore nde HCR salndu ONU daraniindu egguɓe holliti e yontere ƴaɓɓiinde ndee.
Ɓee moolyiiɓe ana hatonjini e piiji fuf, wano nguure lekkeele, cuuɗi... Ko ɓuri ɗuuɗude e
maɓɓe e dow ballal pelle ɗe ngonaa-laamuyankooje nguuri e mum, yoga e maɓɓe ana gollal seeɗa-seeɗa
E yewtere ndee hannde, eɗen jewtida e Hajja Jallo, ardiiɗo fedde rewɓe daakorde Senu, ko faati alhaali lamndinal maɓɓe e juulde laaya, habbaande e nder balɗe jeegom.
Mariyam Dikko, ko Burkinaajo moloyiiɗo Wagadugu doguɗo Jibo. Ko ɗowtoowo rewɓe eltugol ɓe gollirɗe juuɗe.
Tedduɓe heɗiiɓe rfi fulfulde, bissimila-mon e yewtere men dinngiral rewɓe. Toɓɓere yewtere ndee hannde, ana haala fii ngal ñallal hertananaangal kosam laatinteengal ñannde go'o lewru jeegaɓuru hitaande kala. Faandaare nden ko teddine e wallude gollooɓe e gollirooɓe kosam.
Holno alhaali sippooɓe kosan e leyɗe Afrik ngoniri?. Nde wonnoo e duuɓi sakkitiiɗi ɗii, baasi e rafi deenaagu gonɗi e ɗee leyɗe laatiike sabaabu wargol dabaaji, ujune e ujene goɗɗi ngujaama.
Ɗum ana waddani sosiyeteeji hertorɗi baŋŋe kosam caɗeele, sabu kosam ŋakkii heɓeede no haaniri non.
E jonnde ndee, eɗen gonndi e hoɓɓe ɗiɗon, Hawa Bamnde jeyaaɗo Burkina Faso, omo joggi gollirde kosan noddirteende Allah wallu kossan Bam e Buubu Sanngho jeyaaɗo Mali, ko kanko ardii gollirde "Boubou lait".
Toɓɓere yewtere ndee hannde, ana haala fii alhaali ngal ñallal noogay e jeegom lewru joyaɓuru hetitananaangal inniraaɓe (neeniraaɓe). Ana taskaa e ɗii duuɓi fuu, yimɓe ɗuuɗuɓe ana teddina ñallal e dow mejaaje renndo. Woɓɓe winnda binndanɗe walla gimɗi walla widiyo, ngam okkude hitteendi e horma saraaɓe maɓɓe rewɓe.
Guwernemaaji yoga e leyɗe Afrik hertamuya Mali, Burkina Koddiwaar no ngaɗa yeewte walla kawrite e dow ndee ñalaande.
Holko saabi ndee ñalaande anndaaka sanne e yoga e leyɗe Afrik ? Holko woni sabu jooni angal teddinee e mejaaje renndo wano Facebook, TikTok... Mariyamu Muumini waɗanii en jantoore e dow oo alhaali Kamerun. Koɗo men e yewtere ndee ko Halima JALLO renndoyankeejo jeeyaɗo Senegaal, jannginoowo Iniwersite Sheykh Anta JOOP. Yewtere ndee joɗɗiike bismilla mon e heɗaade nde.
E ndee yewtere hannde kalaten ko e alhaali warngooji rewɓe walla sukaaɓe rewɓe, no wi'ee “féminicide” e faransiire. Teskaama wonnde e kala saha rewɓe walla sukaaɓe rewɓe no mbaree e nder dewle walla nguurdam genndiigu maɓɓe. ONUFEMMES ɓayyini cimtol ngol hitannde 2022 ko ɓoyaani, e maggol ɓe nganndinii wonnde oo alhaali no heewi e nder Afrik sabu e nder nden hitannde e bi'ol maɓɓe fotde rewɓe ujune sappo e jeeɗiɗi rewɓe mbaraama e nder Afrik . Holko sabotoo ɗum? Ko holnde e fehre haanaa ƴetteede ngam haɓude oo musiiba? Ko ɗee namne njaabotoɗen enen e hoɓɓe men, Jeynaba Bitane Waan, golloowo to ONUfemme e Woppa Diallo, hertorɗo sariya daraniiɗo hakkeji neɗanke. Tedduuɓe ko ni woni mbaandi yewtere men.
Toɓɓere yewtere ndee hannde naɓan Gine, en kaalan fii alhaali suudu sosaade e ngam wallude rewɓe lorriiɓe, heɓuɓe torraaji e battane ɗii fitnaaji e ngaɗunooɗi e ñannde 28 lewru 2009 Konaakiri e nder estaadi noddirteeɗo nden ñalaande. Nokkuure nden no noddiree " Suudu ballal lorroriiɓe fitinaaji. Ko e ndee ñalaande noogay e jeetati lewru ƴaɓɓiindu nduu, suudu ndun , ɗun kawrii e hiɓugol hitaande gila ñaawoore ɗii warngooji fuɗɗii.
E ndee ñawoore, rewɓe loriiɓe seditiike, no tawaa e maɓɓe. Saran Siise e Asmaa'u JALLO hooreejo fedde yimɓe heɓuɓe torraaji e 28 settaambuur, ɓe faminan darnde nduu suudu loriiɓe Gine noddirteede Awipa.
Toɓɓere yewtere ndee hannde no yowitii e moƴƴintinde nguurndam mum caggal ceergal. Ko holno alhaali ɓee rewɓe e worɓe woniri caggal ceergal maɓɓe. E ndee jonnde men hannde, eɗen njaɓɓii hoɓɓe ɗiɗo, Fata Bari jeyaaɗo Senegaal e Mammadu Yero BARI mo Gine. Ɓee ɗiɗon fuf, ɓe heddaaki e dewle maɓɓe arane.
Tedduɓe heɗiiɓe rfi fulfulde, bissimila-mon e yewtere men dinngiral rewɓe.Toɓɓere yewtere ndee hannde, ana haala fii alhaali rewɓe waylitooɓe ɓalli maɓɓe ɓaleeje e nguru ndanewu. Holko sabi ɓe rewɓe ana nawtoro ɗe nebbele ɗe moƴƴaali e terɗe
maɓɓe?
Sabu e yonte ƴaɓɓiiɗe ɗee, cimtol daraniiɓe cellal Senegaal hollitii, ƴuwude lewru sappo 2ɓuru hitaande ƴaɓɓiinde ndee yottaande e lewru 3ɓuru nduu, cappanɗe jeenay e jeenayon e ley teemederewel rewɓe gondunooɓe e ñawu cancer, na "cancer de la peau" e faransiire, saabe ɗi nebameeji maayi. On alhaali bonɗo ana taskaa duuɓi kewɗi e renndo ngoo, holko haani waɗeede ngam sakkaade ɗun ? E jonnde ndee, eɗen gonndi e Dr Fatumata LI, oo sawrowo nguru na biiyen "dermathologue".Koɗo men hannde e yewtere ndee Fatimata Geey miss kiɗo diiwal Matan, omo darani haɓude e ɗee nebbeele mbaylooje nguru yimɓe.Tedduɓe yewtere ndee joɗɗiike bisilamon e heɗaade.
Tedduɓe heɗiiɓe rfi fulfulde, bismilla mon e yewtere men Dinngiral Rewɓe. Toɓɓere yewtere ndee hannde, ana haala fii alhaali sukaaɓe rewɓe raɗeteeɓe e galleeji maɓɓe sabu hiɓe ƴetti deedi ado ɓe reseede.
On alhaali ana woodi e nder renndo ngoo gila ko ɓooyi, e duuɓi sakkitiiɗi sukaaɓe rewɓe reduuɓe tawa no wuuri e galleeji mawɓe maɓɓe tawa ɓe dewlaaka no ɓeydii sanne.
Suka debbo heɓude reedu tawa reseeka addanii saaraaɓe mum hersa mawka e nder wuro ngon, hersa hakkunde ɓeynguure makko nden. Woɓɓe jaati ɗum laatoo sabu nde mawɓe mako yaltino mo e nder galle ɗen. Sukka debbo heɓuɗo reedu ado o naatude e dewgal, ɗum ana sattina heɓugol mo gorko ko rese mo.
Ɗum fow anndinii wonnde sukaaɓe rewɓe ana ngonndi e caɗeele mawɗe e nder renndo ngoo. Holko haanaa
waɗeede ngam walitaade ɓe? E jonnde ndee hannde, eɗen gonndi e Binta Muso SO, ko o renndoyankeejo joɗɗiiɗo Moritani. Ko kanko woni koɗo e ndee yewtere. Rufaa'u Baaba Ashwariya gooto e nultondiraaɗo Kamerun waɗanii en jantoore e dow toɓɓere ndee .
Toɓɓere yewtere ndee hannde no yowitii e moƴƴintinde nguurndam mum caggal ceergal. Ko holno alhaali ɓee rewɓe e worɓe woniri caggal ceergal maɓɓe. E ndee jonnde men hannde, eɗen njaɓɓii hoɓɓe ɗiɗo, Fata Bari jeyaaɗo Senegaal e Mammadu Yero BARI mo Gine. Ɓee ɗiɗon fuf, ɓe heddaaki e dewle maɓɓe arane.
From the publisher's feed
Ñannde talaataare kala, RFI Fulfulde no hokka konngol rewɓe e taskaramha mum noddirteeka « Dinngiral Rewbe ». Yontere kala men yahan yiidugol e rewɓe jokkuɓe fannuuji golle sertuɗe.…

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

1 Listeners

0 Listeners