ဒီတစ္ပတ္မွာေတာ့ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္လုိ႔ ၿပီးဆံုးေတာ့မယ့္ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ ၿဗိတိန္သံမတ္အင္ဒရူးပတ္စ္ထရစ္ နဲ႔ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းမႈေတြကို နားဆင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ငါးႏွစ္အတြင္းကတည္းစတင္တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕သံတမန္ေတြမွာ ထင္ရွားေက်ာ္ၾကားသူတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ မစၥတာ အင္ဒရူးပတ္ထရစ္္ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အနိမ့္အျမင့္အေျပာင္းအလဲ ေတြကိုကုိယ္တုိင္ ေတြ႔ျမင္ခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။

ဦးသိန္းစိန္အစိုးရရဲ႕ေနာက္ဆံုးေန႔ရက္ေတြ၊ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႔သမုိင္း၀င္၂၀၁၅ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ နုိင္ငံရဲ႕ပထမေျခလွမ္းျဖစ္တဲ့ ဒီမုိကေရလမ္းေၾကာင္းေပၚကို သြားေနခ်ိန္မွာ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကုိလည္း ႀကံဳေတြ႔ခဲ့ရသူလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

This week we hear from outgoing British Ambassador, Andrew Patrick.

One of the Myanmar’s most well known diplomats, Mr Patrick has witnessed Myanmar’s highs and lows during the past 5 years.

From the last days of the Thein Sein government, the historic elections of 2015 and the country’s first tentative steps towards democracy to the despair of the recent troubles in Rakhine – he has seen it all.

ဒီတစ္ပတ္မွာေတာ့ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္လုိ႔ ၿပီးဆံုးေတာ့မယ့္ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ ၿဗိတိန္သံမတ္အင္ဒရူးပတ္စ္ထရစ္ နဲ႔ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းမႈေတြကို နားဆင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ငါးႏွစ္အတြင္းကတည္းစတင္တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕သံတမန္ေတြမွာ ထင္ရွားေက်ာ္ၾကားသူတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ မစၥတာ အင္ဒရူးပတ္ထရစ္္ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အနိမ့္အျမင့္အေျပာင္းအလဲ ေတြကိုကုိယ္တုိင္ ေတြ႔ျမင္ခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။

ဦးသိန္းစိန္အစိုးရရဲ႕ေနာက္ဆံုးေန႔ရက္ေတြ၊ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႔သမုိင္း၀င္၂၀၁၅ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ နုိင္ငံရဲ႕ပထမေျခလွမ္းျဖစ္တဲ့ ဒီမုိကေရလမ္းေၾကာင္းေပၚကို သြားေနခ်ိန္မွာ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကုိလည္း ႀကံဳေတြ႔ခဲ့ရသူလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

This week we hear from outgoing British Ambassador, Andrew Patrick.

One of the Myanmar’s most well known diplomats, Mr Patrick has witnessed Myanmar’s highs and lows during the past 5 years.

From the last days of the Thein Sein government, the historic elections of 2015 and the country’s first tentative steps towards democracy to the despair of the recent troubles in Rakhine – he has seen it all.

ဒီတစ္ပတ္မွာေတာ့ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္လုိ႔ ၿပီးဆံုးေတာ့မယ့္ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ ၿဗိတိန္သံမတ္အင္ဒရူးပတ္စ္ထရစ္ နဲ႔ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းမႈေတြကို နားဆင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ငါးႏွစ္အတြင္းကတည္းစတင္တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕သံတမန္ေတြမွာ ထင္ရွားေက်ာ္ၾကားသူတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ မစၥတာ အင္ဒရူးပတ္ထရစ္္ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အနိမ့္အျမင့္အေျပာင္းအလဲ ေတြကိုကုိယ္တုိင္ ေတြ႔ျမင္ခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။

ဦးသိန္းစိန္အစိုးရရဲ႕ေနာက္ဆံုးေန႔ရက္ေတြ၊ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႔သမုိင္း၀င္၂၀၁၅ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ နုိင္ငံရဲ႕ပထမေျခလွမ္းျဖစ္တဲ့ ဒီမုိကေရလမ္းေၾကာင္းေပၚကို သြားေနခ်ိန္မွာ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကုိလည္း ႀကံဳေတြ႔ခဲ့ရသူလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

This week we hear from outgoing British Ambassador, Andrew Patrick.

One of the Myanmar’s most well known diplomats, Mr Patrick has witnessed Myanmar’s highs and lows during the past 5 years.

From the last days of the Thein Sein government, the historic elections of 2015 and the country’s first tentative steps towards democracy to the despair of the recent troubles in Rakhine – he has seen it all.

က်ားမဆက္ဆံေရး တစ္ခုမွာ သားဆက္ျခားတာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အမ်ိဳးသမီးေတြက အမ်ိဳးသားေတြထက္ ပိုမိုစဥ္းစားေနရသလုိ တကယ္တမ္းေတြ႔မွာလဲ သေႏၶၶ

တားတဲ့ နည္းလမ္းေတြကို အမ်ိဳးသမီးေတြက ပိုမိုလုပ္ေဆာင္ေနရတာေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဒုိ႔အသံက တင္ဆက္ေပးသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ သက္ငယ္မုဒိန္းမႈကို ျပစ္ဒဏ္ေပးတဲ့အခါမွာ ထုိက္သင့္တဲ့ ျပစ္ဒဏ္မ်ိဳး ခ်မွတ္ေပးသင့္တယ္လုိ႔ ေျပာၾကားထားတဲ့ ျပည္သူေတြရဲ႕ အျမင္ နားဆင္ေတြကို ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

Continuing our theme of women’s rights, this week Doh Athan tries to understand why it is left to women in relationships in Myanmar to think about and use contraception, rather than men.

We will also be hearing the views of people about what they think the appropriate punishment should be for child rape.

ဒီတစ္ပတ္မွာေတာ့ အမ်ိဳးသမီး လစဥ္သံုး ပစၥည္းေတြကို အမ်ိဳးသမီးထုေတြ ပိုမိုလက္လွမ္းမီဖို႔အတြက္ ေက်းလက္ေန အမ်ိဳးသမီးေတြက ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ေနတာကို တင္ဆက္ေပးသြားမွာပါ။

သူတို႔ေတြ ထုတ္တဲ့ ပိတ္စနဲ႔လုပ္တဲ့ လစဥ္သံုးပစၥည္းေတြက ျပန္လည္ ေလွ်ာ္ဖြပ္ၿပီး အသံုးျပဳႏိုင္တဲ့ အတြက္ ကုန္က်စရိတ္သက္သာမယ့္ အျပင္ ပတ္၀န္းက်င္ကိုလည္း မထိခိုက္ေစပါဘူး။ ဒါ့အျပင္ ဒီလို ပစၥည္းေတြက ေရႊ႕ေျပာင္းေနထုိင္ၾကသူေတြနဲ႔ ေက်းလက္ေနအမ်ိဳးသမီးေတြ အတြက္ ပိုမို အက်ိဳးရိွေစတယ္ လို႔လည္း ျပည္သူ႔ က်န္းမာေရးအရာရိွအခ်ိဳ႕က ေျပာပါတယ္။

For this week’s episode we met a rural women's cooperative doing their part to make menstrual health products more accessible to all.

Their re-usable fabric pads are cheap and eco-friendly. Some public health officials say they could be beneficial for displaced or rural communities.

မဂၤလာပါရွင္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ပထမဆံုး အပတ္စဥ္ ေပါ့ကတ္စ္ အစီအစဥ္ ျဖစ္တဲ့ ဒို႔အသံ အစီအစဥ္ကေန ႀကိဳဆိုပါတယ္။ ကၽြန္မကေတာ့ ဇာနည္ပါ။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ အသက္ ၂၆ႏွစ္ အရြယ္ အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦး အဓမၼျပဳက်င့္ခံရၿပီး အသတ္ခံရတဲ့အမႈအၿပီး ၿမိဳ႕ေန အမ်ိဳးသမီးလူထုအၾကား လံုျခံဳေရးနဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး စိုးရိမ္ပူပန္မႈေတြ တိုးလာေနပါၿပီ။

လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အလြဲသံုးစားလုပ္မႈနဲ႔ အၾကမ္းဖက္မႈေတြက မထူးဆန္းေတာ့ေပမယ့္ မုဒိမ္းမႈ အေရအတြက္ကေတာ့ ျမင့္တက္လာတဲ့ အေနအထားကို ေရာက္ရိွေနပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ထဲမွာ ညဘက္မႈခင္းျဖစ္မႈႏႈန္းကလည္း တိုးလာပါတယ္။

The recent rape and murder of a 26-year-old woman in Yangon has raised security concerns among the city’s female population.

While cases of sexual harassment and abuse are nothing new, reports of rape are worryingly on the rise. Other night-time crimes are also on the increase in Yangon.

တိုင္းရင္းသားေတြအတြက္ ေျမယာအခြင့္အေရးေတြဟာ တေန႔ထက္ တေန႔ ပိုပိုၿပီး အျငင္းပြားဖြယ္ ကိစၥ တစ္ခု အသြင္ ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ႏိုင္ငံတြင္းက ေနရာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ဖြံ႔ျဖိဳးမႈ ေဖာ္ေဆာင္ဖို႔ ပစ္မွတ္ထားခံလာရလို႔ပါ။

လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြကတည္းက စၿပီး တနသၤာရီတိုင္းေဒသႀကီးအတြင္း သစ္ေတာအသံုးျပဳမႈ အေပၚ ကန္႔သတ္မႈ နဲ႔ ေျမယာအသိမ္းခံရမႈေတြ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့အတြက္ အဲ့ဒီမွာ ေနထိုင္တဲ့ ေဒသခံေတြရဲ႕အသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္းအေပၚ ၿခိမ္းေျခာက္မႈ အေနနဲ႔ ေတြ႔ႀကံဳေနရတာ ေၾကာင့္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားေတြအတြက္ အခြင့္အေရးေတြနဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး ဒို႔အသံက ဒီတစ္ပတ္မွာ တင္ဆက္ေပးသြားမွာပါ။

ၿပီးခဲ့တဲ့ အပတ္မွာေတာ့ Conservation Alliance of Tanawthari (CAT) ကေန ထုတ္ျပန္စာ တစ္ခု ထုတ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအထဲမွာေတာ့ ႏုိင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းေတြ အပါအ၀င္ အစိုးရဘက္ကသစ္ေတာထိန္းသိမ္းဖုိ႔ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြေၾကာင့္ ဒီေဒသ က တုိင္းရင္းသားေတြကို သူတုိ႔ေနထုိ္င္တဲ့ေနရာေတြနဲ႔ အဲဒီက သံယံဇာတဆီကေန ဖယ္ထုတ္ဖုိ႔ ႀကိဳးပမ္းေနသလုိ ျဖစ္ေၾကာင္း သတိေပးေဖာ္ျပထားပါတယ္။

Land rights for ethnic groups are becoming an increasingly controversial issue in Myanmar as more and more areas of the country are targeted for development.

This week Doh Athan looks at the rights of indigenous peoples in Tanintharyi Region where land concessions and restrictions on forest use in recent years pose a grave threat to local livelihoods.

In a report released last week, the Conservation Alliance of Tanawthari warned the government’s designation of “Protected Areas” for forest reserves and efforts by international conservation groups risked cutting off local residents from land and resources.

သက္ႀကီးရြယ္အိုေတြကို ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ရတာက ျပည္တြင္းမွာေတာ့ ခက္ခဲတဲ့အေျခအေနတစ္ရပ္ ျဖစ္လာပါၿပီ။

ဒီလိုကိစၥေတြထဲမွာ အမ်ားစုကေတာ့ ေငြေၾကးျပႆနာေၾကာင့္ မိသားစုကို စြန္႔ခြာဖို႔ တြန္းအားေပးခံၾကရပါတယ္။

အဲဒီထဲက သက္ႀကီးရြယ္အို တစ္ခ်ိဳ႕ကေတာ့ လမ္းမေပၚမွာ မိသားစုအတြက္ ေတာင္းရမ္းရင္း ဘ၀ကို ကုန္ဆံုးၾကရပါတယ္။

အခ်ိဳ႕ကေတာ့ ဒီလိုသက္ႀကီးရြယ္အိုေတြကို ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ေရးေဂဟာေတြကို ပို႔လိုက္ၾကျပန္ေပမယ့္ တစ္ခ်ိဳ႔ေဂဟာေတြက ေသေသခ်ာခ်ာ လည္ပတ္ေနတာမ်ိဳး မဟုတ္တဲ့အျပင္ ေငြေၾကးအင္အားပံ့ပိုးတာ ေတြလည္း နည္းပါးတဲ့အတြက္ အဖိုးအဖြားေတြက သူတို႔ရဲ႕ ေန၀င္ခ်ိန္ေတြကို ခ်ိဳ႕ခ်ိဳ႕ငဲ့ငဲ့နဲ႔ ျဖတ္သန္းၾကရျပန္ပါတယ္။

ဒီေဆာင္းပါးအျပည့္အစံုကို လာမယ့္ ဗုဒၶဟူးေန႔မွာ တင္ဆက္ေပးသြားမွာ ျဖစ္လို႔ ဒို႔အသံ Podcast အစီအစဥ္ ကို ေစာင့္ေမွ်ာ္နားဆင္ၾကဖို႕ ဖိတ္ေခၚလိုက္ပါတယ္ရွင့္။

Caring for the elderly is a growing problem in Myanmar. Increasing numbers are being forced to leave their family home because they are a financial burden.

Some end up on the street where they are forced to beg and earn money for their family.

Many more are sent to badly run and poorly funded care centers where they are likely to spend the rest of their lives, effectively waiting to die.

Thank you for listening.

၂၀၁၁ခုႏွစ္ကစတင္ၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြကို ေဆာင္ရြက္လာခဲ့ေပမယ့္ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္ေတြနဲ႔အၿမဲ ရႈပ္ေထြးေနတဲ့ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း မွာေတာ့ ပဋိပကၡေတြက ဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနဆဲပါ။

တုိက္ပြဲေတြေၾကာင့္ လူေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ ေသဆံုးမႈ ၊ဆုိး၀ါးစြာဒဏ္ရာရရွိမႈနဲ႔ ေနာက္ဆက္တဲြဲရလာဒ္အျဖစ္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေရွ႔ေျမာက္တစ္ေလွ်ာက္မွာလည္း လူေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာက အိုးအိမ္စြန္႔ခြာမႈေတြ ျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္။

The peace process launched in 2011 has brought only conflict in northern Shan State, where the situation is complicated by the number of ethnic armed groups. Violent clashes have left hundreds of people dead or badly injured and resulted in the displacement of thousands of people across north Eastern Myanmar.

Many have been killed and maimed by landmines in the region.

ဖရန္တီးယား ျမန္မာက တင္ဆက္ေပးမယ့္ ျပည္တြင္းရဲ႕ ပထမဆံုးအပတ္စဥ္ အြန္လိုင္း အသံလႊင့္ အစီအစဥ္ ျဖစ္တဲ့ ဒို႔အသံ အစီအစဥ္ကေန ႀကိဳဆိုပါတယ္။ ကၽြန္မကေတာ့ ဇာနည္ပါ။

ဒီအစီအစဥ္ဟာ ျမန္မာတစ္နုိင္ငံလံုးမွာရွိတဲ့ ျပည္သူေတြန႔ဲ သက္ဆိုင္တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး အေၾကာင္းအရာ ေတြကုိ သိသာထင္ရွားေအာင္ တင္ဆက္ေပးေနတာပါ။

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အက်ဥ္းေထာင္ေတြက ဆိုးရြားတဲ့ ေနရာေတြပါ။ ဒီေနရာေတြဟာ ယိုယြင္းေနၿပီး လူအင္မတန္မ်ားျပားတဲ့အျပင္ တစ္ခါတစ္ရံမွာလည္း အၾကမ္းဖက္မႈနဲ႔ ျခိမ္းေျခာက္မႈေတြကို ရင္ဆိုင္ေနရပါတယ္။

အက်ဥ္းေထာင္ေတြဟာ က်န္းမာေရးအတြက္လည္း မေကာင္းပါဘူး။က်ဥ္းက်ပ္တဲ့ အေနအထား၊ ခ်ိဳ႕တဲ့ေသာ အစားအစာေကၽြးေမြးပံုေတြြက အက်ဥ္းသားေတြအတြက္ နာတာရွည္က်န္းမာေရး ျပသာနာေတြ ရရိွလာၿပီး ေထာင္ကထြက္လာတဲ့ အခ်ိန္မွာေတာင္ ပါသြားတတ္ပါတယ္။

ဒီတစ္ပတ္မွာေတာ့ အရင္က အက်ဥ္းသားေတြအေနနဲ႕သူတို႔ရဲ႕ က်န္းမာေရးျပသာနာေတြအေပၚ ဘယ္လို ကုသမႈေတြ ရရိွခဲ့သလဲ ဆိုတာနဲ႔ အခုလက္ရိွ အက်ဥ္းေထာင္မွာ ဘယ္လို အဆင့္ျမွင့္တင္ေပးထားလဲ ဆိုတာကို ဒို႔အသံက တင္ဆက္ေပးသြားမွာပါ။

Myanmar’s prisons are hostile places. They’re crumbling, overcrowded and prisoners sometime face violence and threats.

They’re also not very good for your health. Cramped conditions and poor diets leave many inmates suffering chronic health problems which continue long after they are released.

This week Doh Athan takes a look at how former prisoners with health problems are being cared for and what is being done to improve prison standards.