Groningen krijgt een nieuwe fabriek die groen gas produceert uit houtafval. Kan deze innovatie de Nederlandse energietransitie echt in een hogere versnelling zetten?

Deze aflevering in het kort:
☑️ Waarom de overheid 30 miljoen euro investeert in het Eemsgas-project 
☑️ De techniek achter thermische vergassing
☑️ Duurzame stroom in Europa maakt enorme opmars

De gaskraan in Groningen gaat weer open, maar dit keer is het reden voor een feestje. Met een forse subsidie van 30 miljoen euro wordt in Farmsum gebouwd aan een toekomstbestendige fabriek die houtafval omzet in hoogwaardig groen gas. René Buwalda is van Perpetual Next - voor 50% aandeelhouder van Eemsgas - en hij deelt in deze uitzending de visie achter dit project. We bespreken hoe deze technologie een antwoord biedt op de enorme uitdaging om de industrie te verduurzamen zonder het elektriciteitsnet te overbelasten.

🎧 Luister ook | De klimaatlessen van Frank Holleman zijn een hit op Instagram

Hoewel de ambities voor groen gas in Nederland groot zijn, loopt de realiteit vaak achter de feiten aan. Buwalda is eerlijk over de hindernissen die we nog moeten nemen: van complexe vergunningstrajecten tot de discussie over de herkomst van biomassa. Toch is er reden tot optimisme. Door de samenwerking met grote spelers zoals Gasunie wordt groen gas volgens hem een serieuze concurrent voor fossiele brandstoffen. De fabriek in Farmsum is volgens hem dan ook pas het begin.

🎧 Luister ook | Nederlands bedrijf lanceert primeur met plantaardige vis

Europa heeft een historisch record gevestigd met het opwekken van duurzame stroom. Voor het eerst leveren zon en wind meer elektriciteit dan fossiele brandstoffen, zo blijkt uit een nieuw rapport van de bekende energiedenktank Ember. Samen waren zonnepanelen en windmolens vorig jaar goed voor 30 procent stroom. Kolen, gas en olie bleven daar met 29 procent net onder steken. De rest van onze energie kwam vooral uit kerncentrales en waterkracht. Wij scoren in Nederland vooral heel goed met de opwekking van zonne-energie. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Kunnen we de oceanen redden door vis te eten die nooit heeft gezwommen? Het Nederlandse bedrijf Monkeys uit de Sea presenteert een primeur met ‘s werelds eerste naakte visfilet, op basis van plantaardige ingrediënten.

Deze aflevering in het kort:
☑️ De eerste imitatie-visfilet zonder paneermeel.
☑️ De schokkende cijfers over overbevissing
☑️ 2025 gaat de boeken in als een alarmerend warm recordjaar.

Onze oceanen zijn er beroerd aan toe. Met een overbevissing van maar liefst 70 tot 80 procent stevenen we af op een gigantisch tekort aan vis in 2050. Thijs Wullems van Monkeys by the Sea weigert lijdzaam toe te kijken en brengt een innovatie naar de studio. Hij presenteert hier namelijk de allereerste 'naakte' visfilet. Geen gepaneerde stick die smaakt naar karton, maar een product van mycoproteïnen met de echte 'flakiness' en zilte smaak van de zee, inclusief de broodnodige Omega 3-vetzuren uit algen.

🎧 Luister ook | De klimaatlessen van Frank Holleman zijn een hit op Instagram

Het bedrijf laat zien dat duurzaamheid niet saai hoeft te zijn, maar juist high-tech en smakelijk. Door gebruik te maken van reststromen van tarwe en maïs creëert Monkeys by the Sea een vezelstructuur die volgens hen zelfs de meest kritische chef-kok kan overtuigen. We bespreken waarom het zo lang heeft geduurd voordat de visvervanger zijn 'jasje' uit durfde te doen en wat de visserijlobby van deze ontwikkeling vindt. Is de consument klaar om de overstap te maken van de wilde vangst naar een filet die gebrouwen is in een lab? De tijd dringt, want de vis raakt simpelweg op.

🎧 Luister ook | Diederik Samsom: klimaatdoelen zijn nog steeds haalbaar

Ondertussen tikt de klimaatklok genadeloos door, zo benadrukt ons groene geweten Nikki Trip. De cijfers van de Europese klimaatdienst Copernicus liegen niet: de aarde warmt veel sneller op dan de modellen hadden voorspeld. We zitten inmiddels al ruim boven de kritieke grens van anderhalve graad. Een wrange paradox is dat de schonere scheepvaart, die minder luchtvervuiling uitstoot, ervoor zorgt dat de zon meer kracht heeft om de oceanen verder op te warmen. Het is een urgente oproep aan wereldleiders: stop de treuzelstand en kies voor actie voordat het ijs definitief gesmolten is.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Deprimerende klimaatcijfers leiden tot steeds meer weerstand. Frank Holleman is van Fork Ranger en verleidt mensen via grappige filmpjes op Instagram tot een duurzamer leven aan de eettafel.

Deze aflevering in het kort:
☑️ Waarom klimaatcommunicatie vaak voor weerstand zorgt.
☑️ De kracht van simpele visuals en de 80/20 regel bij duurzaam eten.
☑️ Vrijwillig de echte prijs van een vliegticket betalen.

We weten inmiddels allemaal wel dat het roer om moet voor het klimaat. Maar waarom voelt het dan toch vaak als een verplichting waar we geen zin in hebben? Frank Holleman zag dat de traditionele manier van communiceren over natuur en milieu simpelweg niet werkt voor de massa. Met zijn platform Fork Ranger gooit hij het over een andere boeg. In deze aflevering duiken we in zijn succesverhaal: van complexe data naar begrijpelijke en vooral grappige Instagram-posts die mensen écht aanzetten tot verandering in hun dagelijkse eetpatroon.

🎧 Luister ook | Een duurzame economie begint met een ander financieel stelsel

De grote vraag is natuurlijk: hoe bereik je de mensen die niet dagelijks in de klimaatstatistieken duiken? Frank deelt zijn visie op wat er misgaat in de Nederlandse media en politiek als we het over groen hebben. Het gaat niet om perfectie, maar om het toegankelijk maken van de juiste keuzes. Of je nu een doorgewinterde milieuactivist bent of iemand die gewoon lekker wil eten zonder schuldgevoel, dit gesprek biedt frisse inzichten over hoe we de boodschap van de natuur weer aantrekkelijk kunnen maken voor iedereen.

🎧 Luister ook | Diederik Samsom: klimaatdoelen zijn nog steeds haalbaar

De impactpluim is deze week voor het Impact Institute. Zij introduceren nu namelijk een wereldprimeur: vrijwillig de echte prijs van een vliegticket betalen. Deze echte prijs omvat dus ook de schade aan klimaat en natuur, die nu verborgen blijft. Voor verre reizen kan dat bedrag oplopen tot wel 700 euro. Reizigers en organisaties kunnen vrijwillig bijdragen en zo de verantwoordelijkheid nemen voor hun impact. Het fonds investeert dat geld dan weer in schonere luchtvaarttechnologie en herstel van natuur en biodiversiteit.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als het aan Collectief Natuurinclusief ligt, krijgen alle nieuwe bouwprojecten in ons land voortaan een groen karakter.

Deze aflevering in het kort
☑️ Een nieuw masterplan voor 13.000 gezonde buurten
☑️ 10 procent natuurwinst verplichten bij nieuwe gebiedsontwikkeling.
☑️ Zon en wind wonnen in 2025 opnieuw terrein

Nederland snakt naar adem tussen het staal en beton. Maar er gloort hoop aan de horizon. In deze uitzending vertelt Jannemarie de Jonge van Collectief Natuurinclusief over de concrete intentieverklaringen die onlangs zijn gemaakt Het gaat volgens haar niet langer alleen over bomen met een hek eromheen, maar om natuur dat als fundament geldt van onze economie en volksgezondheid. Van het bestrijden van hittestress in de stad tot het creëren van een constructief weerwoord tegen afzwakkende milieuregels: de noodzaak voor een natuurinclusieve koers is volgens haar groter dan ooit.

🎧 Luister ook | Diederik Samsom: klimaatdoelen zijn nog steeds haalbaar

De omslag van natuur als 'probleem' naar natuur als 'oplossing' vraagt volgens Collectief Natuurinclusief om een radicale systeemverandering, waarbij ook de financiële sector een hoofdrol speelt. In het gesprek wordt duidelijk waarom een boom in de straat uiteindelijk simpelweg een goed verdienmodel is, omdat het schade door klimaatverandering voorkomt en de productiviteit verhoogt. We werpen een blik op inspirerende voorbeelden zoals het Van Gogh Nationaal Park en kijken vooruit naar een Nederland in 2050, waar woonwijken ademen met de natuur mee.

🎧 Luister ook | Een duurzame economie begint met een ander financieel stelsel

In Nederland kwam in het afgelopen jaar 57 procent van de elektriciteit uit hernieuwbare bronnen zoals zon en wind. Dat is opnieuw een flinke stap vooruit ten opzichte van het jaar ervoor. Vooral zonne-energie groeide hard en leverde fors meer stroom op. De opbrengst van windenergie bleef wel een beetje achter, door een relatief windstil voorjaar. Tegelijkertijd ging een deel van de groene stroom verloren. Door volle netten en gebrek aan opslag kon niet alles worden gebruikt.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe versnellen we de groene revolutie? In zijn nieuwste boek Groene Supermacht doet Diederik Samsom een aantal concrete aanbevelingen. Terwijl 2025 werd gekenmerkt door politieke terugslag en afzwakkende duurzaamheidsambities, ziet hij juist kansen voor een doorbraak.

Deze aflevering in het kort:
☑️ Waarom Europa volgens Samsom de sleutel heeft tot het halen van de klimaatdoelen
☑️ Hoe we biodiversiteit beschermen in een wereld zonder verdienmodel voor bijen en bloemen
☑️ Waarom groene groei volgens Samsom wél mogelijk is

Samsom blikt terug op 2025, een jaar waarin duurzame vooruitgang onder druk kwam te staan door politieke spanningen en bedrijven die hun groene ambities terugschroefden. Toch ziet hij kansen, vooral nu de energietransitie een kantelpunt nadert: voor het eerst is er geen nieuwe kolencentrale nodig om aan de Europese stroomvraag te voldoen. In de studio vertelt Samsom waarom zonne- en windenergie sneller groeien dan ooit gedacht en welke rol beleid en infrastructuur spelen in de volgende stap naar een klimaatneutraal Europa.

🎧 Luister ook | Hoe gaat het met de boerderijen van Kipster?

In zijn boek benadrukt Samsom dat de biodiversiteitscrisis minstens zo urgent is als de klimaatcrisis. Bloemetjes en bijtjes hebben geen verdienmodel, zegt hij, en juist daarom verdwijnen ze geruisloos uit de politieke prioriteitenlijst. Hij pleit voor robuuste Europese regelgeving, betere monitoring en een landbouwsysteem dat natuurherstel beloont. In de aflevering bespreekt hij voorbeelden van beleid dat wél werkt, waaronder het Europese natuurherstel en de koppeling van subsidies aan ecologische doelen.

🎧 Luister ook | Dit zijn de stappen naar fossielvrij plastic

Samsom gaat ook in op een prikkelende stelling uit zijn boek: groene groei is mogelijk binnen de grenzen van de planeet. Technologie, innovatie en slimme regelgeving moeten daarvoor de motor vormen, maar dan wel op een manier die eerlijk uitpakt voor alle inwoners. Hij waarschuwt dat de transitie geen elite-project mag worden: mensen moeten niet alleen de pijn voelen, maar vooral het perspectief zien. Nieuwe groene banen, betaalbare energie en lokale zeggenschap zijn volgens hem essentieel om draagvlak te creëren.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

2025 was nou niet bepaald een duurzaam jaar. Bedrijven trokken hun groene beloften in, de klimaattop mislukte en wereldwijd bleef de uitstoot stijgen. Volgens hoogleraar Klaas van Egmond hebben we met het huidige financiële systeem weinig uitzicht op verbetering.

Deze aflevering in het kort:
☑️ Waarom 2025 volgens Van Egmond een mislukking was voor milieu en klimaat
☑️ Hoe ons financiële systeem vergroening structureel afremt
☑️ Wat er wél kan veranderen - van governance tot geldcreatie

Van Egmond noemt 2025 zonder omwegen een verloren jaar voor duurzaamheid. Bedrijven schroefden hun doelen terug, internationale conferenties kwamen nergens op uit en de uitstoot steeg ondanks alle beleidsambities gewoon door. Volgens Van Egmond is dit geen incident maar een patroon: politieke wil brokkelt af, economische zorgen domineren en burgers raken murw van halfslachtig beleid. Hij plaatst deze ontwikkelingen in een bredere context van geopolitieke onrust en fossiele afhankelijkheid, die de urgentie van duurzame keuzes alleen maar groter maakt.

🎧 Luister ook | hoe ons voedselsysteem er kan uitzien in 2050

Hij stelt dat veel mislukkingen terug te voeren zijn op het financiële stelsel zelf. In een systeem waarin winstmaximalisatie overheerst, aandeelhouders verduurzaming kunnen blokkeren en banken geld creëren op basis van korte-termijnrendement, wordt echte groene vooruitgang vrijwel onmogelijk. Hij waarschuwt dat duurzaamheid binnen deze logica altijd het onderspit delft. Toch ziet hij ruimte voor verandering: van het beperken van aandeelhoudersmacht tot het belonen van langetermijninvesteringen en een grotere publieke rol in geldcreatie, bijvoorbeeld via een toekomstige digitale euro.

🎧 Luister ook | de meest hardnekkige mythes over houtbouw

Van Egmond benadrukt dat systeemverandering niet utopisch is: veel verworvenheden die we nu vanzelfsprekend vinden, begonnen ooit als onhaalbare idealen. De weg vooruit vraagt volgens hem om politieke moed, maatschappelijke druk én een nieuw economisch kompas waarbij ecologie de randvoorwaarden bepaalt. Voor burgers en bedrijven ziet hij een concrete rol: bewuste consumptie, steun voor duurzame modellen en het versterken van initiatieven die wél waarde creëren voor de lange termijn.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Kipster wil bewijzen dat duurzame landbouw werkt. Met diervriendelijke kippen, reststromen als voer en nu ook circulair brood, bouwt het bedrijf aan een compleet gesloten keten.

Deze aflevering in het kort:
☑️ Kipster combineert kippen, eieren én brood in een circulaire keten
☑️ De voorwaarden van een duurzaam landbouwmodel
☑️ Natuurbranden zorgen voor meer vervuiling dan eerder gedacht

Kipster in Venray geldt als één van de meest innovatieve en diervriendelijke kippenhouderijen ter wereld. Het bedrijf werkt volledig circulair: kippen krijgen voer op basis van reststromen, de haantjes worden niet vernietigd maar opgefokt, en eieren én vlees worden lokaal verkocht. Recent voegde Kipster er zelfs brood aan toe. Het graan daarvoor wordt naast de kippenstal verbouwd, met kippenmest als meststof, en het brood wordt vervolgens verkocht via Lidl. Reststromen uit het bakproces gaan weer terug het kippenvoer in. Zo ontstaat een gesloten kringloop waarin voedselproductie, diervriendelijkheid en klimaatimpact allemaal worden meegenomen.

🎧 Luister ook | Hoe ons voedselsysteem er kan uitzien in 2050

Sinds de opening in 2017 bewijst Kipster dat circulair boeren op schaal mogelijk is, maar groei brengt ook nieuwe vragen. Het bedrijf wil uitbreiden omdat de vraag groter is dan het aanbod, alleen al voor Lidl zouden er zeven nieuwe boerderijen nodig zijn. Tegelijk wil Kipster de kernprincipes vasthouden: lokaal, diervriendelijk en met minimale milieu-impact. In 2026 wil het bedrijf stappen zetten richting nog minder bestrijdingsmiddelen en meer bodemvruchtbaarheid. Mede-oprichter Ruud Zanders wil zo laten zien dat dit model de toekomst van landbouw kan worden.

🎧 Luister ook | De meest hardnekkige mythes over houtbouw

Natuurbranden zorgen wereldwijd voor veel meer vervuiling dan we dachten. Uit nieuw onderzoek van Wageningen University and Research blijkt dat die branden bijna 70 procent meer broeikasgassen en fijnstof uitstoten. Dat komt vooral doordat er veel kleine natuurbranden zijn, die eerder nauwelijks werden meegeteld. De hoeveelheid broeikasgassen in de lucht verandert daardoor niet ineens, want die werd al goed gemeten. ‘Maar dit onderzoek laat wel zien dat de oorzaak van die vervuiling veel groter en complexer is dan gedacht’, aldus Harm. ‘En dat kan gevolgen hebben voor hoe we natuurbeheer en klimaatbeleid moeten gaan aanpakken.’

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Blue Circle Olefins wil in Rotterdam een circulaire chemiefabriek bouwen die plastic produceert zonder olie. In 2030 moet de fabriek draaien, op basis van duurzame methanol.

Deze aflevering in het kort:
☑️ Hoe Blue Circle Olefins in Rotterdam circulaire olefinen wil maken
☑️ Welke markt- en beleidskeuzes nodig zijn om circulaire kunststofproductie écht groot te maken
☑️ Nederlandse industrie iets groener (maar nog lang niet genoeg)

Blue Circle Olefins werkt aan een volledig circulaire fabriek in de Rotterdamse haven die zogeheten olefinen gaat produceren, de bouwstenen van plastic. Waar die stoffen normaal uit olie worden gehaald via een energie-intensief proces, kiest het bedrijf voor duurzame methanol als grondstof. Dat kan worden gemaakt uit afvalstromen, biomassa of CO2 in combinatie met groene waterstof. Volgens directeur Ralph Koekoek kan daarmee tot 80 procent CO2 worden bespaard over de hele keten. De technologie waarmee methanol wordt omgezet in olefinen bestaat al langer, maar deze circulaire toepassing op Europese schaal is nieuw en ambitieus.

🎧 Luister ook | 3 graden opwarming in 2050 is nu een reëel scenario

De fabriek moet in 2030 operationeel zijn en krijgt in eerste instantie een capaciteit van 200 kiloton per jaar. Daarmee kan een aanzienlijk deel van de Nederlandse kunststofproductie fossielvrij worden gemaakt. Rotterdam is daarbij bewust gekozen: de haven beschikt over infrastructuur, logistiek en de ambitie om uit te groeien tot een methanol-hub voor Europa. De grote uitdaging ligt echter buiten de techniek. De markt voor circulair plastic is kwetsbaar en concurreren met goedkope fossiele varianten blijft lastig. Koekoek gelooft dat samenwerking met grote merken, duidelijke regelgeving en transparantie richting consumenten cruciaal zijn om de omslag echt te laten slagen.

🎧 Luister ook | Ion-Energy belooft stroom… uit lucht

De Nederlandse industrie is in 2024 ietsje groener gaan produceren. Ze stootten per productie-eenheid wat minder CO2 uit dan in 2023, zo blijkt uit de nieuwste cijfers van de Nederlandse Emissieautoriteit. De totale CO2-efficiëntie verbeterde met 1,6 procentpunt. Maar een echte doorbraak? Die bleef uit. Over de periode 2018–2024 zie je geen duidelijke stijgende lijn richting duurzaam produceren. Ondertussen ging de totale productie én de totale CO2-uitstoot van de industrie juist omhoog. ‘Die zogenaamde groene groei is in geen velden of wegen te bekennen’, aldus Harm.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ons voedselsysteem piept en kraakt. Boeren zitten klem, de bodem raakt uitgeput en het klimaat warmt verder op. Er ligt nu een nieuw manifest op tafel met concrete maatregelen.

Deze aflevering in het kort:
☑️ Waarom het huidige voedselsysteem vastloopt  en welke keuzes we nú moeten maken
☑️ De kern van het nieuwe voedselmanifest voor 2050, inclusief concrete maatregelen
☑️ De impact pluim voor 25 jaar duurzame kennisdeling

Eten voelt voor veel mensen nog als iets vanzelfsprekends: elke dag staat er wél iets op tafel. Maar achter de schermen loopt het systeem vast. Boeren opereren tussen regels, lage prijzen en hoge verwachtingen. De bodem raakt uitgeput en de klimaatdruk neemt toe. Volgens oud-minister Gerda Verburg, die met een brede coalitie het nieuwe manifest voor het voedselsysteem van 2050 presenteert, is het tijd om radicaal anders te kijken naar hoe we in Nederland voedsel produceren, verdelen en consumeren. Minder gericht op volume en export, meer op waarde, gezondheid en duurzaamheid.

🎧 Luister ook | waarom biologisch eten achterblijft in Nederland

Het manifest pleit voor stevige, langjarige afspraken in de vorm van een nationaal voedselakkoord. Daarin is ruimte voor een regieorgaan voedselsysteem, naar voorbeeld van het Deltaprogramma en een actieplan per kabinetsperiode. Denk aan kringlooplandbouw, regeneratieve technieken en kortere ketens waarin boeren eindelijk een volwaardige rol krijgen als partner in plaats van sluitpost. Ook consumenten moeten bewegen: gezonder en duurzamer eten aantrekkelijker maken via prijsprikkels, betere labeling en misschien zelfs andere btw-tarieven.

🎧 Luister ook | een nieuw economisch verhaal voor Europa

Deze week gaat de impactpluim naar Folkert van der Molen, oprichter van het kennisplatform Duurzaam Ondernemen. Al 25 jaar zorgt hij voor inspiratie, informatie en beweging in de duurzaamheidssector. Hij stond aan de wieg van het Nationaal Sustainability Congres én bedacht de verkiezing MVO-manager van het Jaar. Een welverdiende pluim voor een pionier die de sector blijvend heeft gevormd.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Er is weliswaar een deal gesloten op de klimaattop, maar echt juichen doet niemand. De afspraken zijn mager en echte ambitie ontbreekt. Dat frustreert ook Maurits Groen.

Deze aflevering in het kort:
☑️ Waarom de uiteindelijke deal van de klimaattop teleurstelt
☑️ Maurits Groen vertelt wat hij achter de schermen zag tijdens twee weken onderhandelen.
☑️ Aantal vierkante meters natuur in Nederland neemt toe

Hij was daar de afgelopen twee weken, in het kielzog van de Nederlandse onderhandelaar Jaime de Bourbon. De top in de Braziliaanse Amazone leverde uiteindelijk dus toch een akkoord op, waarin bijna tweehonderd landen afspraken maakten over geld voor aanpassing aan klimaatverandering. Maar wat vooral opviel, was dat de belangrijkste oorzaak - de uitstoot van fossiele brandstoffen - in het deal niet expliciet wordt genoemd. Er werd onderhandeld over een routekaart naar uitfaseren. Onder druk van olieproducerende landen kwam die tekst niet in het akkoord.

🎧 Luister ook | Een nieuw economisch verhaal voor Europa

Maurits Groen was aanwezig op COP30 in Belém als ambassadeur van Duurzame Dinsdag, met negentien Nederlandse bedrijven ‘in zijn koffer’. Zijn missie: innovaties onder de aandacht brengen, deuren openen en internationale contacten leggen die nu al vervolg krijgen. In een overweldigende setting - elk uur zo’n 75 bijeenkomsten - trof hij een opmerkelijke bereidheid om samen te werken. Groen sprak met ngo’s, regeringsvertegenwoordigers en bedrijven en daagde zelfs Qatar Airways uit om duurzamer te worden.

🎧 Luister ook | Deze Nederlandse legowoning is superduurzaam

Goed nieuws is er wel over de natuur in ons land, zo vertelt Harm. Tussen 2016 en 2023 kwam er in Nederland ongeveer 285 vierkante kilometer aan (half)natuurlijke ecosystemen bij, zo meldt het CBS. Dat komt neer op zo’n 40.000 voetbalvelden. Het gaat vooral om nieuw natuurlijk grasland, waar beheer bewust gericht is op het bevorderen van biodiversiteit. Kortom: de natuur wint terrein en dat is een stap in de goede richting.

See omnystudio.com/listener for privacy information.