Als het aan Collectief Natuurinclusief ligt, krijgen alle nieuwe bouwprojecten in ons land voortaan een groen karakter.

Deze aflevering in het kort
☑️ Een nieuw masterplan voor 13.000 gezonde buurten
☑️ 10 procent natuurwinst verplichten bij nieuwe gebiedsontwikkeling.
☑️ Zon en wind wonnen in 2025 opnieuw terrein

Nederland snakt naar adem tussen het staal en beton. Maar er gloort hoop aan de horizon. In deze uitzending vertelt Jannemarie de Jonge van Collectief Natuurinclusief over de concrete intentieverklaringen die onlangs zijn gemaakt Het gaat volgens haar niet langer alleen over bomen met een hek eromheen, maar om natuur dat als fundament geldt van onze economie en volksgezondheid. Van het bestrijden van hittestress in de stad tot het creëren van een constructief weerwoord tegen afzwakkende milieuregels: de noodzaak voor een natuurinclusieve koers is volgens haar groter dan ooit.

🎧 Luister ook | Diederik Samsom: klimaatdoelen zijn nog steeds haalbaar

De omslag van natuur als 'probleem' naar natuur als 'oplossing' vraagt volgens Collectief Natuurinclusief om een radicale systeemverandering, waarbij ook de financiële sector een hoofdrol speelt. In het gesprek wordt duidelijk waarom een boom in de straat uiteindelijk simpelweg een goed verdienmodel is, omdat het schade door klimaatverandering voorkomt en de productiviteit verhoogt. We werpen een blik op inspirerende voorbeelden zoals het Van Gogh Nationaal Park en kijken vooruit naar een Nederland in 2050, waar woonwijken ademen met de natuur mee.

🎧 Luister ook | Een duurzame economie begint met een ander financieel stelsel

In Nederland kwam in het afgelopen jaar 57 procent van de elektriciteit uit hernieuwbare bronnen zoals zon en wind. Dat is opnieuw een flinke stap vooruit ten opzichte van het jaar ervoor. Vooral zonne-energie groeide hard en leverde fors meer stroom op. De opbrengst van windenergie bleef wel een beetje achter, door een relatief windstil voorjaar. Tegelijkertijd ging een deel van de groene stroom verloren. Door volle netten en gebrek aan opslag kon niet alles worden gebruikt.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe versnellen we de groene revolutie? In zijn nieuwste boek Groene Supermacht doet Diederik Samsom een aantal concrete aanbevelingen. Terwijl 2025 werd gekenmerkt door politieke terugslag en afzwakkende duurzaamheidsambities, ziet hij juist kansen voor een doorbraak.

Deze aflevering in het kort:
☑️ Waarom Europa volgens Samsom de sleutel heeft tot het halen van de klimaatdoelen
☑️ Hoe we biodiversiteit beschermen in een wereld zonder verdienmodel voor bijen en bloemen
☑️ Waarom groene groei volgens Samsom wél mogelijk is

Samsom blikt terug op 2025, een jaar waarin duurzame vooruitgang onder druk kwam te staan door politieke spanningen en bedrijven die hun groene ambities terugschroefden. Toch ziet hij kansen, vooral nu de energietransitie een kantelpunt nadert: voor het eerst is er geen nieuwe kolencentrale nodig om aan de Europese stroomvraag te voldoen. In de studio vertelt Samsom waarom zonne- en windenergie sneller groeien dan ooit gedacht en welke rol beleid en infrastructuur spelen in de volgende stap naar een klimaatneutraal Europa.

🎧 Luister ook | Hoe gaat het met de boerderijen van Kipster?

In zijn boek benadrukt Samsom dat de biodiversiteitscrisis minstens zo urgent is als de klimaatcrisis. Bloemetjes en bijtjes hebben geen verdienmodel, zegt hij, en juist daarom verdwijnen ze geruisloos uit de politieke prioriteitenlijst. Hij pleit voor robuuste Europese regelgeving, betere monitoring en een landbouwsysteem dat natuurherstel beloont. In de aflevering bespreekt hij voorbeelden van beleid dat wél werkt, waaronder het Europese natuurherstel en de koppeling van subsidies aan ecologische doelen.

🎧 Luister ook | Dit zijn de stappen naar fossielvrij plastic

Samsom gaat ook in op een prikkelende stelling uit zijn boek: groene groei is mogelijk binnen de grenzen van de planeet. Technologie, innovatie en slimme regelgeving moeten daarvoor de motor vormen, maar dan wel op een manier die eerlijk uitpakt voor alle inwoners. Hij waarschuwt dat de transitie geen elite-project mag worden: mensen moeten niet alleen de pijn voelen, maar vooral het perspectief zien. Nieuwe groene banen, betaalbare energie en lokale zeggenschap zijn volgens hem essentieel om draagvlak te creëren.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

2025 was nou niet bepaald een duurzaam jaar. Bedrijven trokken hun groene beloften in, de klimaattop mislukte en wereldwijd bleef de uitstoot stijgen. Volgens hoogleraar Klaas van Egmond hebben we met het huidige financiële systeem weinig uitzicht op verbetering.

Deze aflevering in het kort:
☑️ Waarom 2025 volgens Van Egmond een mislukking was voor milieu en klimaat
☑️ Hoe ons financiële systeem vergroening structureel afremt
☑️ Wat er wél kan veranderen - van governance tot geldcreatie

Van Egmond noemt 2025 zonder omwegen een verloren jaar voor duurzaamheid. Bedrijven schroefden hun doelen terug, internationale conferenties kwamen nergens op uit en de uitstoot steeg ondanks alle beleidsambities gewoon door. Volgens Van Egmond is dit geen incident maar een patroon: politieke wil brokkelt af, economische zorgen domineren en burgers raken murw van halfslachtig beleid. Hij plaatst deze ontwikkelingen in een bredere context van geopolitieke onrust en fossiele afhankelijkheid, die de urgentie van duurzame keuzes alleen maar groter maakt.

🎧 Luister ook | hoe ons voedselsysteem er kan uitzien in 2050

Hij stelt dat veel mislukkingen terug te voeren zijn op het financiële stelsel zelf. In een systeem waarin winstmaximalisatie overheerst, aandeelhouders verduurzaming kunnen blokkeren en banken geld creëren op basis van korte-termijnrendement, wordt echte groene vooruitgang vrijwel onmogelijk. Hij waarschuwt dat duurzaamheid binnen deze logica altijd het onderspit delft. Toch ziet hij ruimte voor verandering: van het beperken van aandeelhoudersmacht tot het belonen van langetermijninvesteringen en een grotere publieke rol in geldcreatie, bijvoorbeeld via een toekomstige digitale euro.

🎧 Luister ook | de meest hardnekkige mythes over houtbouw

Van Egmond benadrukt dat systeemverandering niet utopisch is: veel verworvenheden die we nu vanzelfsprekend vinden, begonnen ooit als onhaalbare idealen. De weg vooruit vraagt volgens hem om politieke moed, maatschappelijke druk én een nieuw economisch kompas waarbij ecologie de randvoorwaarden bepaalt. Voor burgers en bedrijven ziet hij een concrete rol: bewuste consumptie, steun voor duurzame modellen en het versterken van initiatieven die wél waarde creëren voor de lange termijn.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Kipster wil bewijzen dat duurzame landbouw werkt. Met diervriendelijke kippen, reststromen als voer en nu ook circulair brood, bouwt het bedrijf aan een compleet gesloten keten.

Deze aflevering in het kort:
☑️ Kipster combineert kippen, eieren én brood in een circulaire keten
☑️ De voorwaarden van een duurzaam landbouwmodel
☑️ Natuurbranden zorgen voor meer vervuiling dan eerder gedacht

Kipster in Venray geldt als één van de meest innovatieve en diervriendelijke kippenhouderijen ter wereld. Het bedrijf werkt volledig circulair: kippen krijgen voer op basis van reststromen, de haantjes worden niet vernietigd maar opgefokt, en eieren én vlees worden lokaal verkocht. Recent voegde Kipster er zelfs brood aan toe. Het graan daarvoor wordt naast de kippenstal verbouwd, met kippenmest als meststof, en het brood wordt vervolgens verkocht via Lidl. Reststromen uit het bakproces gaan weer terug het kippenvoer in. Zo ontstaat een gesloten kringloop waarin voedselproductie, diervriendelijkheid en klimaatimpact allemaal worden meegenomen.

🎧 Luister ook | Hoe ons voedselsysteem er kan uitzien in 2050

Sinds de opening in 2017 bewijst Kipster dat circulair boeren op schaal mogelijk is, maar groei brengt ook nieuwe vragen. Het bedrijf wil uitbreiden omdat de vraag groter is dan het aanbod, alleen al voor Lidl zouden er zeven nieuwe boerderijen nodig zijn. Tegelijk wil Kipster de kernprincipes vasthouden: lokaal, diervriendelijk en met minimale milieu-impact. In 2026 wil het bedrijf stappen zetten richting nog minder bestrijdingsmiddelen en meer bodemvruchtbaarheid. Mede-oprichter Ruud Zanders wil zo laten zien dat dit model de toekomst van landbouw kan worden.

🎧 Luister ook | De meest hardnekkige mythes over houtbouw

Natuurbranden zorgen wereldwijd voor veel meer vervuiling dan we dachten. Uit nieuw onderzoek van Wageningen University and Research blijkt dat die branden bijna 70 procent meer broeikasgassen en fijnstof uitstoten. Dat komt vooral doordat er veel kleine natuurbranden zijn, die eerder nauwelijks werden meegeteld. De hoeveelheid broeikasgassen in de lucht verandert daardoor niet ineens, want die werd al goed gemeten. ‘Maar dit onderzoek laat wel zien dat de oorzaak van die vervuiling veel groter en complexer is dan gedacht’, aldus Harm. ‘En dat kan gevolgen hebben voor hoe we natuurbeheer en klimaatbeleid moeten gaan aanpakken.’

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Blue Circle Olefins wil in Rotterdam een circulaire chemiefabriek bouwen die plastic produceert zonder olie. In 2030 moet de fabriek draaien, op basis van duurzame methanol.

Deze aflevering in het kort:
☑️ Hoe Blue Circle Olefins in Rotterdam circulaire olefinen wil maken
☑️ Welke markt- en beleidskeuzes nodig zijn om circulaire kunststofproductie écht groot te maken
☑️ Nederlandse industrie iets groener (maar nog lang niet genoeg)

Blue Circle Olefins werkt aan een volledig circulaire fabriek in de Rotterdamse haven die zogeheten olefinen gaat produceren, de bouwstenen van plastic. Waar die stoffen normaal uit olie worden gehaald via een energie-intensief proces, kiest het bedrijf voor duurzame methanol als grondstof. Dat kan worden gemaakt uit afvalstromen, biomassa of CO2 in combinatie met groene waterstof. Volgens directeur Ralph Koekoek kan daarmee tot 80 procent CO2 worden bespaard over de hele keten. De technologie waarmee methanol wordt omgezet in olefinen bestaat al langer, maar deze circulaire toepassing op Europese schaal is nieuw en ambitieus.

🎧 Luister ook | 3 graden opwarming in 2050 is nu een reëel scenario

De fabriek moet in 2030 operationeel zijn en krijgt in eerste instantie een capaciteit van 200 kiloton per jaar. Daarmee kan een aanzienlijk deel van de Nederlandse kunststofproductie fossielvrij worden gemaakt. Rotterdam is daarbij bewust gekozen: de haven beschikt over infrastructuur, logistiek en de ambitie om uit te groeien tot een methanol-hub voor Europa. De grote uitdaging ligt echter buiten de techniek. De markt voor circulair plastic is kwetsbaar en concurreren met goedkope fossiele varianten blijft lastig. Koekoek gelooft dat samenwerking met grote merken, duidelijke regelgeving en transparantie richting consumenten cruciaal zijn om de omslag echt te laten slagen.

🎧 Luister ook | Ion-Energy belooft stroom… uit lucht

De Nederlandse industrie is in 2024 ietsje groener gaan produceren. Ze stootten per productie-eenheid wat minder CO2 uit dan in 2023, zo blijkt uit de nieuwste cijfers van de Nederlandse Emissieautoriteit. De totale CO2-efficiëntie verbeterde met 1,6 procentpunt. Maar een echte doorbraak? Die bleef uit. Over de periode 2018–2024 zie je geen duidelijke stijgende lijn richting duurzaam produceren. Ondertussen ging de totale productie én de totale CO2-uitstoot van de industrie juist omhoog. ‘Die zogenaamde groene groei is in geen velden of wegen te bekennen’, aldus Harm.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ons voedselsysteem piept en kraakt. Boeren zitten klem, de bodem raakt uitgeput en het klimaat warmt verder op. Er ligt nu een nieuw manifest op tafel met concrete maatregelen.

Deze aflevering in het kort:
☑️ Waarom het huidige voedselsysteem vastloopt  en welke keuzes we nú moeten maken
☑️ De kern van het nieuwe voedselmanifest voor 2050, inclusief concrete maatregelen
☑️ De impact pluim voor 25 jaar duurzame kennisdeling

Eten voelt voor veel mensen nog als iets vanzelfsprekends: elke dag staat er wél iets op tafel. Maar achter de schermen loopt het systeem vast. Boeren opereren tussen regels, lage prijzen en hoge verwachtingen. De bodem raakt uitgeput en de klimaatdruk neemt toe. Volgens oud-minister Gerda Verburg, die met een brede coalitie het nieuwe manifest voor het voedselsysteem van 2050 presenteert, is het tijd om radicaal anders te kijken naar hoe we in Nederland voedsel produceren, verdelen en consumeren. Minder gericht op volume en export, meer op waarde, gezondheid en duurzaamheid.

🎧 Luister ook | waarom biologisch eten achterblijft in Nederland

Het manifest pleit voor stevige, langjarige afspraken in de vorm van een nationaal voedselakkoord. Daarin is ruimte voor een regieorgaan voedselsysteem, naar voorbeeld van het Deltaprogramma en een actieplan per kabinetsperiode. Denk aan kringlooplandbouw, regeneratieve technieken en kortere ketens waarin boeren eindelijk een volwaardige rol krijgen als partner in plaats van sluitpost. Ook consumenten moeten bewegen: gezonder en duurzamer eten aantrekkelijker maken via prijsprikkels, betere labeling en misschien zelfs andere btw-tarieven.

🎧 Luister ook | een nieuw economisch verhaal voor Europa

Deze week gaat de impactpluim naar Folkert van der Molen, oprichter van het kennisplatform Duurzaam Ondernemen. Al 25 jaar zorgt hij voor inspiratie, informatie en beweging in de duurzaamheidssector. Hij stond aan de wieg van het Nationaal Sustainability Congres én bedacht de verkiezing MVO-manager van het Jaar. Een welverdiende pluim voor een pionier die de sector blijvend heeft gevormd.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Er is weliswaar een deal gesloten op de klimaattop, maar echt juichen doet niemand. De afspraken zijn mager en echte ambitie ontbreekt. Dat frustreert ook Maurits Groen.

Deze aflevering in het kort:
☑️ Waarom de uiteindelijke deal van de klimaattop teleurstelt
☑️ Maurits Groen vertelt wat hij achter de schermen zag tijdens twee weken onderhandelen.
☑️ Aantal vierkante meters natuur in Nederland neemt toe

Hij was daar de afgelopen twee weken, in het kielzog van de Nederlandse onderhandelaar Jaime de Bourbon. De top in de Braziliaanse Amazone leverde uiteindelijk dus toch een akkoord op, waarin bijna tweehonderd landen afspraken maakten over geld voor aanpassing aan klimaatverandering. Maar wat vooral opviel, was dat de belangrijkste oorzaak - de uitstoot van fossiele brandstoffen - in het deal niet expliciet wordt genoemd. Er werd onderhandeld over een routekaart naar uitfaseren. Onder druk van olieproducerende landen kwam die tekst niet in het akkoord.

🎧 Luister ook | Een nieuw economisch verhaal voor Europa

Maurits Groen was aanwezig op COP30 in Belém als ambassadeur van Duurzame Dinsdag, met negentien Nederlandse bedrijven ‘in zijn koffer’. Zijn missie: innovaties onder de aandacht brengen, deuren openen en internationale contacten leggen die nu al vervolg krijgen. In een overweldigende setting - elk uur zo’n 75 bijeenkomsten - trof hij een opmerkelijke bereidheid om samen te werken. Groen sprak met ngo’s, regeringsvertegenwoordigers en bedrijven en daagde zelfs Qatar Airways uit om duurzamer te worden.

🎧 Luister ook | Deze Nederlandse legowoning is superduurzaam

Goed nieuws is er wel over de natuur in ons land, zo vertelt Harm. Tussen 2016 en 2023 kwam er in Nederland ongeveer 285 vierkante kilometer aan (half)natuurlijke ecosystemen bij, zo meldt het CBS. Dat komt neer op zo’n 40.000 voetbalvelden. Het gaat vooral om nieuw natuurlijk grasland, waar beheer bewust gericht is op het bevorderen van biodiversiteit. Kortom: de natuur wint terrein en dat is een stap in de goede richting.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat als de oplossing voor de bouwcrisis gewoon in het bos staat? In zijn nieuwste boek rekent Pablo van der Lugt af met de vooroordelen over houtbouw.

Deze aflevering in het kort:
☑️ Waarom houtbouw veel duurzamer is dan vaak wordt gedacht
☑️ Iconische projecten als HAUT en Westpoort laten zien wat er al kan
☑️ Welke obstakels (regelgeving, verzekeringen, mythes) houtbouw nog remmen

Nee, hout is niet per definitie brandgevaarlijk, zwak of slecht voor het milieu. En nee, je kunt er echt niet alleen maar blokhutten mee houwen. Maar wél: hout kan een belangrijk puzzelstuk worden in het oplossen van de klimaatcrisis. In The Timber Truth legt Van der Lugt uit welke potentie hout heeft voor de bouwsector. Het materiaal is volgens hem een krachtig wapen in de strijd tegen CO2-uitstoot. ‘Het slaat koolstof op, is licht en sterk én maakt prefab bouwen sneller en schoner’, aldus de auteur.

🎧 Luister ook | een nieuw economisch verhaal voor Europa

Van der Lugt legt uit hoe dit werkt en waarom het tijd wordt dat regelgeving, financiers en de bouwsector zelf meegroeien met deze ontwikkeling. We bespreken iconische Nederlandse voorbeelden zoals HAUT, Liander Westpoort en Valckensteyn en kijken naar de internationale houtbouwgolf die op stoom komt. Ook gaan we in op uitdagingen: hoe zit het met vocht, akoestiek of verzekeringen? En wat als het regent op de bouwplaats?

🎧 Luister ook | waarom biologisch eten achterblijft in Nederland

Het gebruik van bestrijdingsmiddelen in de landbouw is flink gedaald, met zo'n 20 procent minder in vier jaar tijd. Dit blijkt uit cijfers van het CBS. Vooral bij lelies is de afname opvallend groot. Boeren gebruiken nu gemiddeld 5,6 kilo per hectare. Toch blijft het weer een grote rol spelen: in natte jaren stijgt het gebruik weer. Middelen tegen schimmels en bacteriën worden het meest ingezet. Glastuinbouw, zoals bij rozen, gebruikt nog altijd veel per vierkante meter. Lelieteelt blijft koploper als het gaat om gebruik per hectare. Al met al een positieve trend, maar er is nog genoeg ruimte voor verbetering.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een nieuwe groene innovatie belooft elektriciteit uit de atmosfeer te kunnen halen. Ion-Energy won er een Wubbo Ockels Innovatieprijs mee. 

Deze aflevering in het kort:
☑️ Hoe Ion-Energy stroom haalt uit de atmosfeer
☑️ De verborgen maatschappelijke rekening van onze landbouw
☑️ Nieuwe regels tegen misleidende duurzaamheidsclaims in de luchtvaart

Ion-Energy ontwikkelde een technologie die letterlijk stroom uit de lucht haalt. ‘De atmosfeer is continu geladen met statische elektriciteit’, vertelt Jop Fellinger van de startup. ‘Onze compacte E-Box vangt die energie op en zet die om in bruikbare stroom.’ Dat klinkt als sciencefiction, maar is dus werkelijkheid. De techniek maakt gebruik van ionen uit de lucht en kan volgens hem een waardevolle aanvulling worden op zonne- en windenergie, vooral wanneer de zon niet schijnt. De innovatie leverde het bedrijf afgelopen week een Wubbo Ockels Innovatieprijs op, een bekroning voor ondernemers die durven te denken buiten de bestaande energiegrenzen.

🎧 Luister ook | 3 graden warmer in 2050 is nu reëel scenario

Het idee ontstond toen mede-oprichter Sander Kovaks letterlijk een schok kreeg van de waslijn. Dat markeerde het begin van een lange zoektocht naar het antwoord op de vraag hoe die statische lading benut kan worden. Inmiddels heeft Ion-Energy een prototype van 50 watt en werkt het aan een ‘stack’ van 250 watt. De ambities zijn groot: een emissievrije woning waarin de E-Box, zonnepanelen en warmtepomp elkaar aanvullen. De technologie richt zich eerst op off-grid gebieden en stedelingen zonder panelen.

🎧 Luister ook | Kees Klomp pleit voor radicale herstart van de economie

De Nederlandse landbouw levert jaarlijks 13,3 miljard euro op, maar richt volgens een nieuw rapport van de Robin Food Coalitie en Transitiecoalitie Voedsel voor 18,6 miljard euro schade aan. Denk aan stikstof, broeikasgassen en verlies van biodiversiteit. Samen dus een netto verlies van 5,3 miljard euro voor de samenleving. De onderzoekers noemen dit the hidden bill: de rekening die we telkens doorschuiven naar morgen. Het rapport stelt dat echte verduurzaming pas begint als we die maatschappelijke kosten eerlijk gaan doorberekenen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De aarde warmt veel sneller op dan gedacht. Klimaatexpert Leon Simons legt uit waarom we al binnen 25 jaar drie graden opwarming kunnen bereiken, als we niets doen.

Deze aflevering in het kort:
☑️ Opwarming versnelt door verdwijnen van koelende luchtvervuiling
☑️ 1 miljard Hiroshima-bommen per jaar in het klimaatsysteem
☑️ Oudste ijs ooit gevonden op Antarctica

De opwarming van de aarde versnelt in een tempo dat wetenschappers zorgen baart. Simons legt uit dat de mens momenteel een miljard Hiroshima-bommen aan extra energie in het klimaatsysteem pompt. Dat leidt tot stijgende temperaturen, smeltend ijs en extreme weersomstandigheden. Vooral de afname van zwavelaerosolen, die eerder de aarde enigszins afkoelden, zorgt nu voor een plotselinge versnelling. Simons pleit daarom voor meer focus op zowel mitigatie als adaptatie: het terugdringen van uitstoot én het aanpassen aan de nieuwe realiteit. Want, zegt hij: ‘De opwarming is niet iets van de toekomst, ze is nú aan de gang.’

🎧 Luister ook | Een nieuw economisch verhaal voor Europa

Leon Simons is een bekende stem in het Nederlandse klimaatdebat. Hij staat bekend om zijn heldere uitleg en confronterende cijfers over de stand van onze planeet. Tijdens een recente klimaatpersconferentie waarschuwde hij dat veel modellen de opwarming structureel onderschatten, mede door het negeren van luchtvervuilingseffecten. In  deze aflevering vertelt hij waarom Europa, juist door schonere lucht, sneller opwarmt dan andere regio’s. Hoe kan Nederland zich hierop voorbereiden? Simons heeft het over het versterken van dijken en het herontwerpen van onze steden. Zijn boodschap is helder: actie is onvermijdelijk.

🎧 Luister ook | Deze Nederlandse legowoning is superduurzaam

Onderzoekers hebben in Oost-Antarctica ijs ontdekt van zes miljoen jaar oud, het oudste ooit gevonden. In dat ijs zitten luchtbellen die laten zien dat het toen twaalf graden warmer was dan nu. De vondst bevestigt hoe dynamisch het klimaat door de tijd heen is geweest. En juist dat maakt het belang van de huidige ontwikkelingen duidelijker dan ooit: ook toen smolt het ijs, maar nooit zo snel als nu.

See omnystudio.com/listener for privacy information.