Faggudu e ɓamtaare Afrik

Tedduɓe heɗiiɓe rfi fulfulde, onoon e jam. Oon calminaama, oon njettaama kala ɗo mbaawuɗon taweede e heɗaade e oo wakkati, ndee yewtere, Faggudu e ɓamtaare Afrik. Hannde, yewtere nde yo heertaande, hokkaande rewɓe. Rewɓe joƴƴinɓe gollirɗe baawuɗe nafude yirwere maɓɓe, ɓamtaare yimɓe ɗuuɗuɓe woɓɓe, ɓe ɓe ngolliditta.

E kaa taskaram kalaten ko ko yowitii e caɗeele gonnɗe pewnuugol lekki (leɗɗe) e nder leyɗe Afrik. Ko faati pewnuugol lekki, leyɗe Afrik,  e nder lekkeele teemedere kala  ko tati e majje moƴƴinaa. Holko sabi haa hannde Afrik ina jogii caɗeele yaltingol kalisi ko lekkeele moƴƴiniree ? Mbele pewnugol leɗɗe ina namnii kalisi mo Afrik waawa yaltiinde ? Koɗo men e ndee yewtere, ko Hureratu BARI, golloowo e suudu wiɗtordu ko faati ñabbuuli raɓooji e nder Burkina Faso.

Heɗiiɓe RFI fulfulde min bismiima on e nder taskaram Faggudu e Ɓamntaare Afrik. Faandaare Faggudu e Ɓamtaare Afrik, ko faaminde on, no leyɗe fewndori to baŋŋe jawle, ɓamtal e saɗteende walla caɗeele ko yowitii e ɓamtaare Afrik. E kaa taskaram, kaaleten ko ko faati e ciifondiral hakkunde "air senegal" e "Royal Air Maroc"

Heɗiiɓe RFI Fulfulde min bismaama on e nder taskaram Faggudu e Ɓamntaare Afrik. Faandaare faggudu e ɓamtaare Afrik, ko faaminde on, no leyɗe fewndori to baŋŋe jawle, ɓamtal e saɗteende walla caɗeele ko yowitii e ɓamtaare Afrik. E kaa taskaram, kaaleten ko ko faati e peeje ɗe ɓiɓɓe leydi mbaɗata adannooje leydi nafoore e ɓamtaare. Burkina Faso, ardiiɓe ina jogii eɓɓoore noddirteende APECC. Fandaare mayre ko yo ɓiɓɓe leydi ndii fof ndenndin jawle ngam waɗa huunde nafoore leydi. Boobo-Julaso, e nder balɗe paltiiɗe ɗee, tuufere aranere mbaylaari ndemanteeje darnaama ton. Ko Dr Dawda Zuure fagguduyankeejo jeyaaɗo Burkina Faso, woni koɗo men e ndee yewtere.

Heɗiiɓe RFI fulfulde min bismima on e nder taskaram Faggudu e Ɓamntaare Afrik. Faandaare faggudu e ɓamtaare Afrik, ko faaminde on, no leyɗe fewndori to baŋŋe jawle, ɓamtal e saɗteende walla caɗeele ko yowitii e ɓamtaare Afrik. E kaa taskaram , kaaleten ko ko faati e asugol kaŋŋe. Ko holno kaŋŋe asirtee? Caɗeele honɗe tawetee e ngol asugol? Ngam jaabagol ɗee lamnde hiɗen jaɓɓii Idiriisa Jallo, dillowo e fannu faggudu diiwal Keedugu,fuɗnaange Senegaal. E nder kaa taskaram en yahay kadi Gaawal e nder Gine.

Hannde, yewtere ndee yo heertinanaande rewɓe. Rewɓe joƴƴinɓe gollirɗe baawuɗe nafude yirwere maɓɓe, ɓamtaare yimɓe woɓɓe, ɓe ɓe ngollidata. Tafon en njaɓɓoto Faatumata Bari, jeyaaɗo Dunnga wuro Alfa, diiwal Maatam, Senegaal. Caggal makko, njaɓɓoɗen Mariyama Wuuri Saal jeyaaɗo Gine. Tedduɓe, ko nii woni loowdi yewtere ndee hannde Bisimilla mon.

Tedduɓe heɗiiɓe rfi fulfulde, onoon e jam. On calminaama, on njettaama kala ɗo mbaawuɗon taweede e heɗaade e oo wakkati, ndee yewtere, Faggudu e ɓamtaare Afrik. Hannde toɓɓere men nden ana fawii e dow sariyaaji kesi, ɗi ardiiɓe laamu faddeewu Mali ɓami, ko haɓɓodii e oogirɗe, ittirɗe kaŋŋe. Ɗi masinaaji mawɗi ngoni e mum e gollirooɓe juuɗe, ko hewɓe noddirta damaaje. Koɗo men e ndee yewtere ko Bureyima Siise, keertaniiɗo kala ko woni oogirɗe. Jonnon e ley yewtere ndee, en heɗoto Ali Jara, kanko mo keertaniiɗo damaaje ɗee, omo jeyaa duu e wallooɓe hakkeeji ɓen ittirooɓe kaŋŋe e juuɗe. Fayi so tawii toɓɓere nde e dow sariyaaji ɓamaaɗi Mali woni e mum, en njahan Gine heɗaade sukulla mo ɓiɓɓe gure ɗe njogii e ɗee oogirɗe, ɗe ittirooɓe juuɗe tawetee e mum.Tedduɓe, nii woni yewtere nde Bisimilla moon.

Tedduɓe heɗiiɓe rfi fulfulde on calminaama, on njettaama kala ɗo mbaawuɗon taweede e heɗaade e oo wakkati, ndee yewtere, Faggudu e ɓamtaare Afrik. Hannde toɓɓere men nde ana fawii e dow nguurndam ɓiɓɓe Niijeer e alhaali ɗee yagginanɗe, ɗe CEDEAO, ( Dental Leyɗe Hiirnaange Afrik), fawii e dow Niijeer, saabe samminere laamu waɗunde e timmooɗe lewru jeeɗiɗaɓordu nduu. Gila ɗee yagginanɗe ngaɗi, tiiɗallaaji keewɗi taykaama e yaha-ngarta yimɓe e kaake. E ɗii silmaaji sappo e keɓan heɗaade seeditanɗe rewɓe e worɓe, to Niijeer, yeeyooɓe e soodooɓe, ɓe njantoto tiiɗallaaji ɗi ɓe keɓi gilla ɗee jukkooje pawaa e dow leydi ndin. E ley majjum, en njaɓɓoto Dr Tukkuur Omaar, keertaniiɗo faggudu, jannginoowo einiwersite Modiibo Aadama to Ƴola, Najeriya. Ko nii woni mbaadi yewtere ndee hannde. Tedduɓe heɗiiɓe bisimilla !

Tedduɓe heɗiiɓe rfi Fulfulde, on caalminama. Hannde e taskaram men Faggudu e Ɓamtaare Afrik, en haalan ko faati e battane, ɗee jukkooje ɗe CEDEAO fawi e dow Niijeer, caggal samminere laamu Mohammed Bazum ñannde 26 lewru 7ɓuru. Jonte nayi caggal ɗum, tampereeji ɗe jukkooje e ɓiɓɓe leydi ndi fuɗɗaama teskeede. Tiɗalllaaji tawti no wooduno. Ma en keɗoo miijoji yoga e ɓiɓɓe leydi ndii e oo alhaali. njobdi gollooɓe ɓen leeti no feewi. Yoga e maɓɓe keɓaani jnjobdi mun. Yoga kadi e sosiyeteeji ɗi humondiraa e laamu no gonndi e caɗeele.Holko saabi oo alhaali? Ko ɗee jukkooje waawi battinnde e faggudu Niijeer? Ko woni ndarde ɓiɓɓe leydi ndii e ɗee caɗeele? Ngam heɓude ko laaɓi e mun  koɗo men ko Abdulaay Soli, fagguduyankeejo mo Niijeer. En yewtidan ladi e Aamadu Umaru renndoyanke jannginoowo to duɗal Abdu Muumini immorde Ñamey. Heɗiibe Rfi Fulfulde, ko nii woni mbaadi yewtere taskaram men, Faggudu e Ɓamtaare AfriK hannde.

Tedduɓe on njaraama sabu ko jokkuɗon heɗaade Rfi Fulfulde. E ndee yontere e taskaram men Faggudu e Ɓamtaare Afrik, en njewtan alhaali keɓal  hottollo (haabu) e nder leyɗele Afrik tintinii non hirnaage Afrik. Hottollo remee  e nder leyɗele ɗuuɗuɗe wano Benen, Mali Burkina Faso e Senegaal kono soñateeri ndin alaa e heɓaade sanne. Ko holno hottollo remirtee ? Ko woni keɓal mum e nder leyɗeele ? No hottollo waylirtee ? Ko holɗum waawi ɓeydude e faggudu leydi ? Ngam yewtude e dow ndee toɓɓere, koɗo men ko Ibun Omar Buso, cukko hooreejo sosiyete SODEFITEX Tammbakunda fuɗnaage Senegaal. En jewtidan e   Saliwu SOMA, remoowo hottollo tawaaɗo. Aaminata Ka, demoowo hottolo biyo. Dokteer Moor Gasama, fagguduyankeejo, no warta e nafoore demal hottollo e faggudu leydi. Heɗiibe Rfi Fulfulde, ko nii woni mbaadi yewtere taskaram men, Faggudu e Ɓamtaare AfriK hannde.