Farafinna sɔrɔ ko

Gɛlɛya caman bɛ sɔrɔ  warici la bankiw fɛ jamanaw cɛ. A ka suma wa a kow fana ka misɛn sɛbɛnkow fanfɛ. Nga sanko k'o nɔgɔya, farafinna tilebenyanfan bankiba BCEAO ka fɛɛrɛ kura kan min sababu la,  warici ni wari sɔrɔko bɛ nɔgɔya, n'a bi wele PI. An ka sɔrɔko jɛmukan in na, an bɛna kuma o warici ko gɛlɛyaw de kan ani Pi fɛɛrɛ de kan.

Sénégal, Cɛkɛda sigibagaw ka lajɛrɛ (Forum invest in Sénégal) tako filanan kɛra ɔkutɔburukalo tile 7 ni tile 8 lon Diamniadio Dakar kɛrɛfɛ sigida kɔnɔ. Lajɛrɛ in sigikun yɛrɛ ye ka Sénégal jamana nafayɔrɔ kofɔ diɲɛ maa ye janko ka sɔrɔbatigiw, kɛnyɛrɛyew ni kɔkanjamanaw ladi ka nafolo don jamana kɔnɔ, baarabolow la, cɛkɛdaw ani ka baaradaw sigi fɛ.  Sɔrɔko jɛmukan bɛ taga n'aw ye o kɛnɛ kan ka kuma di  kɛnyɛrɛye sigibaga dɔw ma. Issouf ZERBO

Sénégal jamana ye juru ɲinini boloda sɛtanburu la jamanadenw fɛ sanko ka CFA wari miliyari 300 fara ɲɔgon kan. Fransi kan na, an ko "emrpunt Obligataire". O kun ye ka nafolo sɔrɔsiraw caya, ka ta yɛrɛyeya sinsin ani ka se ka baarabolo musakaw sɔrɔ iko kalanko, kɛnɛya, kuranko, sɛnɛbaara, olu n'u ɲɔgɔn caman. O juru ɲini sira in bise ka faamu cogojuman ? A be boloda nin k'a waleya cogodi ? Issouf ZERBO n'a ka ma welelen Guinée sɔrɔko donbaga Dr Amara TOURE bɛna kuma o kan sɔrɔko jɛmukan in na.

An ka sɔrɔko jɛmukan in na, an be kuma muso kɛnyɛrɛye cakɛda  sigibaga fila kan minnu cɛsirilendon bayɛlɛmani baaraw la. A fɔlɔ ye Fatoumata Seydou KONE ye, "Marinfin" cɛgɛda ɲamaa Sikasso, Mali jamana kɔnɔ.

A filanan ye Latifa SIMBORO, ''Latifa mugu'' cɛgɛda ɲamaa don Ouaga, Burkina Faso. Muso fila ninnu bɛ ɲɛfɔli k'an ye u ka cɛdaw kan, ani kun min y'u jija ka don kɛnyɛrɛye kɔnɔ. Issouf ZERBO

RFI Mandenkan lamɛnbagaw, sɔrɔko jɛmukan kanubagaw aw ni yan tuma, Aw dansɛ!
A kuma tun cayara awirilikalo. Saint-Louis dugu kɔnɔ, Sénégal, sanifɛɛrɛ kɔnɔ mɔgɔw tun tɛ sɔn biduura gwana  mina.A ko juguya fɛ, dugu policiw ɲɛmaa Commissaire dɛsɛla ka kankarimada kɛ jagokɛlaw ye.O dugu in duron tɛ, CFA wari dumu jamana 8w kɔnɔ, o wari ni binani gwana mangoyalendon yɔrɔ cama na. Wari nigɛmanw ni nɛmuniw duron ko tɛ ali wari fulaburu kɔrɔmanw dɔw ani faranniw ti minɛ tuma dɔw.

Kasɔrɔ, mɔgɔ m'an kan ka ban k'o wariw minɛ. Farafinna tilebinyanfan CFA waribon ba BECEAO y'o wari dɔw minɛbaliya kon. Wa o kɛwale kɔlɔlɔtan tɛ. An ka sɔrɔko jɛmukan in bɛ kuma o de kan. Sanko k'o walawala Nabi Moussa COULIBALY de y'an ka mɔgɔ welelen ye. Waribon baarakɛla ani sɔrɔko ɲinikɛla ye. 

Farafinna ka balofen sɔrɔsiraw lajɛrɛ (Forum africain sur les systèmes alimentaires) tako 19nan daminɛra kunu Diamniadio Dakar kɛrɛfɛsigida la. Sɛnɛkɛlaw, bayelemalaw kɛyɛrɛyew ni marabaaw, o mɔgɔ wa 6 de nana ka bɔ jamana 60 kɔnɔ sanko ka talikɛ lajɛrɛ in na. Ɲinan ta babu bi sinsin farafinna sifinw jɔyɔrɔ de kan ka baaraɲɔgonya kɛ, ka kokuraw don bala balofenw sɔrɔsiraw lakurayali kɔson. Laɲini ye ka se ka dumukafa sɔrɔ Farafinna. O de ye an ka sɔrɔko jɛmukan in babu ye.  

Diɲɛ kɔnɔ sɛnɛkɛyɔrɔ 100 na, a 60 bi Farafinna. O fanba tɛ ka baara kasɔrɔ kɔgɔn bi farafindenw kan. Sɛnɛbaaraw bi se ka sabati cogodi sanko dumukafaa ka sɔrɔ? O jaabi bi sɔrɔ sɛnɛbaaraw lakurayali de la ani fana a ko ka don sifinw bolo, olu minu bi 60 ɲɔgon fɔ farafinden 100 sarala. Sanko o laɲini ka dafa, fɔ marabaaw fana k'u ninyɔrɔ bin bɔn wale damani bolodali fɛ. Sénégal jamana kuntigi da sera o dɔw ma, lajɛrɛ datigɛ kuma ta kɔnɔ. An ka lamɛn.

Karilon nafolobonba banque centrale ye marimuguw sɔrɔ ni ka di warimarasow ma sanko ka gɛlɛyaw nɔgɔya o min bɛ ka dadigi kɛ jamanadenw kan kabi mai kalo la. Nga fɔ sisan kɔni, a nɔbɔ ko la fɔlɔ. Wari sɔrɔko bankiw la walima tumadɔw la nɛgɛjuru sirafɛ yɛrɛ, o ka kɛlɛ wa a man ka tɛmɛ hakɛ dɔ kan. O nafolomuguko dɛsɛ kun n'a kɔlɔlɔw de ye sɔrɔko jɛmukan babu ye. Issouf ZERBO

K'a ta mai kalo tile 12 ka kuncɛ a tile 14 lon, farafinna jamana dɔw marabaaw, sɔrɔko donbagaw, waribon ɲamaaw ye ɲɔgon lajɛ Loé Togo sanko ka kuma farafinna jamanaw ka juruw ko kan. A siɲɛ fɔlɔ de ye n'a laben na farafinna tonba Union africaine fɛ. Farafinna gun ka juruw ka ca kojugu fɔ ka tɛmɛ min ye jɔyɔrana ko ye. Lajɛrɛba in talikɛla 500 ɲɔgon ye hakilijagabɔw kɛ sanko ka fɛɛrɛw sɔrɔ juruw ko in na kɛrɛnkɛrɛnyala ka yelemani juru ta cogo, a saracogo a n'a labaaracogo. O senfɛ, u ye laɲini dɔw kɛ. Nin jɛmukan in na, an bɛna kuma o de kan, n'an ka maa welelen ni Mali sɔrɔkodonbaga Madibo mao Macalou ye. 

Sanko ka warimusoko dɛsɛ in kuma fɔ, mɔgɔ welelen fila b'an bolo kɔrɔ. A fɔlɔ ye Dr Amara TOURE ye, Sɔrɔko donabaga lo Guinée Conakry. Ini yantuma! A filannan bi Conakry fana. Sanikɛlaw ka hakɛ lafasaton Union pour la Défense des consommateurs ɲama lo. M'Bany SIDIBE ini yan tuma!

Kɛnyɛreye cɛgɛda sigibaga 100 cɛma farafinna, 24 ye musow. O hakɛ ka ca ka tɛmɛ diɲɛ gun tɔw ta kan. Muso kɛnyɛrɛyew yɛrɛ hakɛ tun bɛ se ka tɛmɛ o kan ni nafolobonw ani dɛmɛbolo minnu sigira ka musow dɛmɛ, o tun mabɛnnen don ani u ka baaraw tun bɛ kɛ a ɲɛma. An ka marisikalo sɔrɔko jɛmukan in min bɛ kuma di musow ma, an bɛ jatiminɛw kɛ o waribonw ni baarabolow kan farafinna tilebenyanfan 4 jamanaw kɔnɔ.

Lomé lajɛrɛ min tun kɛra mɛkalo tile 12 ni 14 cɛ farafinna jamanaw ka juruw kunkan, o hukumu kɔnɔ an ka sɔrɔko jɛmukan tɛmɛnen sinsinna juru yɛrɛ takojugu  kan. Nin lɔgɔkun in na, Farafinna sɔrɔko jɛmukan na, an bɛna kuma Lomé lajɛrɛ laɲiniw kan : juruw lasako kan, u minɛcogo falenni ko kan. O bi se ka lawaleya wa? Aw bɛn'o jaabi sɔrɔ n'an ka maa welelen Modibo Mao MAKALOU.

U ka ca ni 25 ye farafinna jamana minnu ka juruw damatɛmɛna. Erythrée jamana bɛ ten kan, jamana in ka sɔrɔ kɛmɛsara la, juru hakɛ ye 211. Farafinna tilebenyanfan jamanaw cɛma,  Sénégal jamana de ka juruw ka ca ka tɛmɛ. Sɔrɔ kɛmɛsara la, juruw sera 100 ma. O juruw damatɛmɛ kojugu ye gɛlɛyaba ye wa fɔ fɛɛrɛw ka sɔrɔ.

O de tun ye Lomé lajɛrɛ sigikun ye min kɛra k'a ta mɛkalo tile 12 k'a kuncɛ a tile 14 farafinna juruw kan. Nga mun de nana n'o juruta kojugu ye? Juru yɛrɛ kɔrɔ ye mun ye? A nafaw ni kɔlɔlɔw ye jumanw ye? Issouf ZERBO bɛ kuma o de kan sɔrɔko jɛmukan na n'a ka mɔgɔ welelen, sɔrɔko dɔnbaga Modibo Mao MACALOU ye.