Farafinna sɔrɔ ko

Mali jamana kɔnɔ saalen kura sigilenw minɛli daminɛra marisikalo tile 5 wa a kan ka kɛ sababu ye ka miliyari 200 ɲɔgɔn kafu san kɔnɔ. Nɛgɛjuru cɛgɛdaw ni nɛgɛjurutigiw de ka kan ka saalenw sara ka fara dulɔmilaw kan. O kun ye ka dɔ fara jamana ka sɔrɔw kan nin lakanabaliya kɛlɛ ani ka kuranko gɛlɛya nɔgɔya. Nga jamanaden dɔw bɛ ka kanbɔ ko saalen kuraw kɔn. An ka sɔrɔko jɛmukan bɛna kuma o saalen kuraw nafaw n'u kɔlɔlɔw de kan.

Aw ye kalan kɛ fanaMALI: Kuma camanw kɔ, nɛgɛjurusira salen saraw dabɔra bi marabaaw fɛ

Kolda dugu ta kɔ san 2023, Kaolack dugu, Sénégal cɛmancɛ ni tilenbenyanfan cɛ, de ye jamana in baganmaralaw bisimila bi baganmara tɔgɔladon tako 9nan hukumu kɔnɔ. O kɛra sibiridon tɛmɛnen fevuruyekalo tile 22 san 2025.

Ka baganfɛn bayɛlɛmanenw sankɔrɔta sanko ka dumukafa sɔrɔ", o de kɛra lon in ɲanamayali baabu ye. Wa baganmaralaw bɔra jamana fan bɛɛ ka tali kɛ o la ani fana marabaaw iko jamanakuntigi yɛrɛ. Baganmaralaw y'u ka gɛlɛya lase. O gɛlɛyaw da ka juguw muso baganmaralaw ni nɔnɔbayɛlɛmalaw kan ka tɛmɛ. Sɔrɔko jɛmukan in kɔnɔ, an bɛna kuma o musow ka gɛlɛyaw de kan.

Farafinna waribonba BAD ka jaatiw ya yira ko saan 2023 kɛyɛrɛye cɛgɛda ka juru sɔrɔw dɔgɔyala kɔsɔbɛ Guinée Bissau jamana kɔnɔ. O bɔra jurusarabaliya wa fana tilennibaliya, kiritigɛbaliya tiɲɛkan famaso. O jurusɔrɔko gɛlɛya kɔlɔlɔw ka ca. An sɔrɔko jɛmukan in na Issouf ZERBO bɛ taga n'an ye Guinée Bissau ka kuma o jurusɔrɔko gɛlɛya an'a jurusaara baliya ko kan.

 Fewuruyekalo daminɛra, Etats-unis maraba kuraw y'a latigɛ ka u ka dɛmɛbolo USAID ka baaraw sɔnsɔri kalo kɔnɔ diɲɛ. O latigɛ kɔlɔlɔw ti fɔ ka ban kɛrɛnkɛrɛnyala farafinna jamanaw kan, olu minu ka musakaw fanba bi bɔ kɔkan. Nga mun de kama farafinna jamanaw nin sirilendon kɔkan dɛmɛw na wa fɛɛrɛw juma bɛ se ka boloda sanko ka bɔ o kɔnɔ? Issouf ZERBO n'a maa welelenw bɛna o jaabi sɔrɔko jɛmukan in kɔnɔ.

K'a daminɛ févuruyekalo in daminɛ na fɔ kalo 3, USA ka dɛmɛbolo USAID ka baaraw bi sonsori fɔlɔ diɲɛ kɔnɔ. O latigɛ de, jamana in marabaaw kuraw y'a ta tile damadɔ u sigili kɔ fanga la zanviyekalo tile 20. O kɔlɔlɔ bɛ ka ye kabini kelen farafinna jamanaw kɔnɔ kɛrɛnkɛrɛnya la.

Avirilikalo tile 2 san 2025, Etats-Unis kuntigi y'a ladɔnniya ko saalen kuraw bɛ da diɲɛ jamanaw ka minanw kan minnu bɛ feere a ka jamana kɔnɔ. O dara fana farafinna jamana 51 taw kan, nga jamanaw ka saalen hakɛw tɛ kelen ye. U bɛ ta 10 ma ka se 50 ma kɛmɛsara la. 

Côte-d'Ivoire jamana min ka kakawo ni kafe bɛ feere ka caya USA jamana la, seale 21 de farala o kan kɛmɛsara la. O hakɛ ka ca UEMOA jamana tɔw bɛɛ ta ye. O saalen kuraw kɔlɔlɔw farafinna tilebenyanfan jamanaw kan, o de ye sɔrɔko jɛmukan in baabu ye.

Bi sɔrɔko jɛmukan kɔnɔ, an ye kuma di kɛnyɛrɛye baarakɛla fila ma. Kafando Awa Balma ye Dî cakɛda labaaralikɛla ye Burkina Faso. Ani Banthie Silvy ye munitulu feerela ye, Côte d’ivoire jamanden don nga ale sigiyɔrɔ bɛna Sénégal ma. Koumba Kanouté n'a ka mɔgɔ welenlenw bɛn'u ka baaraw ɲɛfɔ.

Bi, sɔrɔko jɛmukan kɔnɔ, an be na kuma, jamana marabagaw ni kɛyɛrɛye cakɛdaw ka baara ɲɔgɔnya de kan n’a be weele partenariat public et privé (PPP). Yalla partenariat public et privé yɛrɛ ye mun ye ? A be nafa jumɛn de lase jamana marabagaw ni kɛyɛreye cakɛdaw ma? Ani yalla a bɛ se ka Farafinna ka sɔrɔ layiriwa cogodi

Zuwɛnkalo tile fɔlɔ tɛmɛnen,  google cakɛda y'a wajibiya bɔlɔlɔ kan baarakɛlaw ma minnu sigilen tɛ Sénégal, olu ka 18 sara kɛmɛsara la salen ye. O wari saralen be don jamana ka foroba wagaandɛ  kɔ. Sénégal marabagaw ye nin latigɛ in ta salon zuluyekalo la, wa o ni sisan cɛ miliyari 2 ɲɔgɔn de sɔrɔla o kunkan. Farafinna sɔrɔko jɛmukan kɔnɔ, Koumba KANOUTE n'a ka mɔgɔ welelen bɛna ɲɛfɔliw kɛ, ni saalen in nafaw kan, ani a lawaleyacogo.

Farafinna tilébiyanfan tɔn CEDEAO y'a ka san 50 san yɛlɛma ɲanajɛ kɛ mɛkalo tile 28 tɛmɛnen Lagos, Nigéria faaba la. Ɲanajɛ belebele min sɛnfɛ jamanakuntigiw, minisiriw foo ka taa se jɔyɔrɔbatigiw ma, bɛɛ lajɛlen ye tali kɛ a la. CEDEAO ka o ɲanajɛ in sɛnfɛ a y'a ka fɛlaw yira jamana cɛlabaaraw ladilanniko la. Nin san 50 labanw kɔnɔ, CEDEAO ka baara kɛlen min ye jamanadenw nafa kosɔbɛ, o ye jamanadenw n'u bololafɛnw ka taa-ni-kaseginw ye nɔgɔyali ye.

Nin dɔgɔkun in na sɔrɔko jɛmukan bɛ kuma o yɛrɛ de kan, jamanadenw n'u bololafɛnw ka taa-ni-kasegin ko kan. Koumba Kanouté n'a a ka mɔgɔ welelen b'a tɔ ɲɛfɔ an ye.