Felsefenin İzinde

Bu bölümde felsefeci, akademisyen, şair, yazar, çevirmen Oruç Aruoba'nın şiirleri ile felsefi düşünmenin olanaklarını yokluyoruz. Bazen birkaç dize, onlarca sayfanın söyleyemediği şeyi söyler. Söz konusu Oruç Aruoba olduğunda ise onun şiirlerindeki YOL teması bizim için oldukça anlamlı hale gelecek. 

Tüm bölümler ve daha fazlası için ⁠⁠⁠podbeemedia.com⁠⁠⁠'u ziyaret et!

------ Podbee Sunar -------

Kesin bir ara aklınıza gelmiştir, “Benim gördüğüm renklerin senin gördüğün renklerle aynı olduğunu nasıl bilebilirim? Belki de bu portakalın turuncu olduğunu öğrenmişizdir fakat hepimiz aynı tonu görmüyoruzdur. Ya da belki de portakal portakal rengi bile değildir, renk sadece bizim gördüğümüz bir şeydir, yani nesnenin kendisine ait bir özellik değildir. Eğer bunları düşündüyseniz sizi biriyle tanıştırmak istiyorum. Aynı soruları tartışan 17. yüzyılda yaşamış İngiliz filozof John Locke ile... 

Tüm bölümler ve daha fazlası için ⁠⁠⁠podbeemedia.com⁠⁠⁠'u ziyaret et!

------ Podbee Sunar -------

Bugün birlikte üzerine düşüneceğimiz konu Stoacılardan Nietzsche'ye değin yaşam bilgeliğinde denildiğinde sıklıkla anılan "Amor fati! kaderini sevmek öğretisi. Düşünmek istiyorum, çünkü genellikle yanlış anlaşılarak hal hazırda belirlenmiş bir yazgı karşısında insanı pasifize eden bir yanı varmış gibi düşünülüyor. Bana kalırsa bu doğru değil..

Tüm bölümler ve daha fazlası için ⁠⁠⁠podbeemedia.com⁠⁠⁠'u ziyaret et!

------ Podbee Sunar -------

Bir önceki bölümde Leibniz’in zorunluluk ve olumsallık arasında yaptığı önemli ayrımdan söz etmiştik. Eğer olgular dünyası olumsal ise şeylerin neden o şekilde değil de bu şekilde var olduğunu açıklamanın yegane sebebinin tanrı olduğu sonucuna vardık. Bu bölümde ise Leibniz’in yanıt vermesi gereken önemli bir soru var, tanrı neden bunca kötülüğe rağmen dünyanın böyle olmasını seçmiştir? Tanrı kötü mü? 

Tüm bölümler ve daha fazlası için ⁠⁠⁠podbeemedia.com⁠⁠⁠'u ziyaret et!

------ Podbee Sunar -------

Neden hiçbir şey yok değil de, bir şey var? Ve neden var olan her şey başka şekilde değil de özellikle bu şekilde olmuş? Her şeyin bu şekilde olmasının bir sebebi olmalı. Bu soruya bir yanıt bulduysanız ve yanıtınız ilahi bir faktör ise akabinde hemen başka bir soru belirir. Etrafımızdaki felaketlere bakıp her şey çok farklı olabilirdi, bu dünya iğrenç de diyebilirsiniz, haklı olarak. O zaman neden onca ihtimal arasından tanrı dünyayı böyle yaratmayı seçmiş ki? Tanrı bize eziyet mi etmek istiyor? Eğer bu sorular aklınızı kurcalıyorsa sizi yaklaşık 350 yıl önce aynı sorularla cebelleşen ilk büyük Alman filozof Gottfried Leibniz ile tanıştırmak isterim.

Tüm bölümler ve daha fazlası için ⁠⁠⁠podbeemedia.com⁠⁠⁠'u ziyaret et!

------ Podbee Sunar -------

Asya ülkelerine yaptığım seyahatlerim ve Hint felsefesi çalışmalarına başladıktan sonra meditasyon kavramı kaçınılmaz bir şekilde hayatıma girdi. Batı felsefesinde de, örneğin Marcus Aurelius veya Descartes'in çalışmalarının isimlerinden aşina olduğumuz bu kavramın, modern dünyada ve daha da önemlisi bende karşılığının ne olduğunu bu bölümde ele aldım. Çünkü bana kalırsa meditasyon mistik, ruhani bir şey olmak zorunda değil. Oldukça faydalı bir pratik. 

Instagram

Twitter

Website

Tüm bölümler ve daha fazlası için ⁠⁠⁠podbeemedia.com⁠⁠⁠'u ziyaret et!

------ Podbee Sunar -------

Favori filozoflarımdan biri olan Baruch Spinoza üzerine kaydettiğim bu ikinci bölümde Tanrının doğanın kendisi olması fikrinden devam ederek, onun modus yani hallerinden bahsedecek, insanın pozisyonu ve tanrı/doğa ile olan ilişkisinden söz edeceğiz. Ayrıca tanrı/doğadaki zorunluluktan yola çıkarak, insandaki özgür irade kavrayışının nasıl bir yanılsama olduğu konusundaki iddia da tartışacağımız şeylerden biri olacak.

Instagram

Twitter

Website

Tüm bölümler ve daha fazlası için ⁠⁠⁠podbeemedia.com⁠⁠⁠'u ziyaret et!

------ Podbee Sunar -------

Thales’ten başlayarak günümüze doğru gelmeyi amaçladığımız felsefe tarihi serisinde bugüne kadar konuştuğumuz filozofları dinlerken uygulanabilir ya da makul olan fikirleri cımbızla seçip olmayan bölümlerinin neden yanlış olduğunu gösterme eğiliminde bulunmuştuk. Fakat bu bölümdeki konuk düşünürümüz Baruch Spinoza bunlardan biri değil. Nitekim onun felsefesi bugün dahi felsefenin tartıştığı soruları yanıtlamak adına güncelliğini koruyan yanıtlar verir. O yüzden bu ve gelecek bölümde sizi Spinoza ile tanıştırmak isterim.

Instagram

Twitter

Website

Tüm bölümler ve daha fazlası için ⁠⁠⁠podbeemedia.com⁠⁠⁠'u ziyaret et!

------ Podbee Sunar -------

Hayatımın son iki senesine baktığımda gördüğüm şu oldu, kavramlarla düşünüyor olsam da şiirlerle yaşıyorum. Felsefenin İzinde Yolculuk projesine ilham veren şiir Rilke’den idi, “Hayatı genişleyen halkalar halinde yaşarım ben...” Eve döndüğümde yolculuğumu düşünme evresinde ise bu defa ilhamım TS. Elliot oldu;

“Tüm keşiflerimizin amacı dönmek olacak başladığımız yere ve görmek olacak o yeri yepyeni gözlerle.”

Bu bölümde eve döndükten sonra başlayan yol hikayemi paylaşmak istiyorum.

Nitekim iyi bir yol hikayesi aslında kahraman eve döndüğünde başlıyormuş.

Instagram

Twitter

Website

Tüm bölümler ve daha fazlası için ⁠⁠⁠podbeemedia.com⁠⁠⁠'u ziyaret et!

------ Podbee Sunar -------

Geçen bölümünde modern felsefenin kurucusu olarak kabul edilen Fransız filozof Rene Descartes’tan bahsetmeye başlamıştık. "Meditasyonlar" adlı kitabının birinci bölümünde duyuların yanıltıcı olduğunu farkeden Descartes'in hayatında bir kez için her şeyden şüphe etmeye karar verdiğini, kendi kendi bedeni ve dünyanın gerçekliğinden emin olmak için yeterli nedeni olmadığını görmüş, her şey bir rüya olabileceği şüphesine düştüğünü konuşmuştuk. Bu ikinci bölümde ise ikinci meditasyondan itibaren Descartes'in kendi varlığı ve kendi varlığının niteliğini nasıl kanıtlamaya giriştiğini konuşacağız.

Instagram

Twitter

Website

Tüm bölümler ve daha fazlası için ⁠⁠⁠podbeemedia.com⁠⁠⁠'u ziyaret et!

------ Podbee Sunar -------