Het menselijk brein is het resultaat van miljoenen jaren evolutie, waarbij de hersenen zich hebben ontwikkeld van een eenvoudig touwladder zenuwstelsel tot de complexe structuur die we nu hebben. Het touwladder zenuwstelsel lijkt op dat van een reuzeslak, bestaande uit twee lange slierten met tussenschotten. Dit model helpt hersenonderzoekers omdat het overeenkomsten vertoont met ons eigen brein. 

Bij de evolutie is de bovenste helft van het touwladder zenuwstelsel opgevouwen tot de huidige complexe hersenen, terwijl de onderste helft is veranderd in het ruggenmerg. Tijdens de ontwikkeling van een embryo ondergaat het zenuwstelsel een vergelijkbare reis van touwladder model naar hersenen en ruggenmerg. Tijdens deze ontwikkeling vindt een draai van 180 graden plaats, waardoor de linkerkant van de hersenen verbonden is met de rechterlichaamshelft. Dit verklaart waarom een beroerte in de linkerhersenhelft kan leiden tot problemen met het aansturen van de rechterarm en het rechterbeen, evenals problemen met spreken. 

De hersenen bestaan uit grote en kleine hersenen, verbonden door de hersenbalk, en de hersenstam die overgaat in het ruggenmerg.  

De hersenbalk zorgt ervoor dat de twee hersenhelften constant met elkaar communiceren. Experimenten waarbij de hersenbalk wordt doorgesneden bij mensen met ernstige epilepsie hebben aangetoond dat beide hersenhelften zelfstandig kunnen functioneren. Er zijn echter weinig split-brain patiënten op aarde, waardoor de meeste mensen beide hersenhelften gebruiken voor de meeste taken.   

In deze aflevering rekent Iris Sommer af met misvattingen over de linker- en de rechterhersenhelft, die vooral in de coaching-industrie de ronde doen. Wat is het verschil tussen het brein van mannen, en dat van vrouwen? En waarom hebben sommige tweelingen tegengestelde hersendominantie?  

Over BNR In De Diepte  

Na het succes van Terug naar de Oerknal met Govert Schilling is BNR In de Diepte terug met een nieuw seizoen, en een nieuwe wetenschapper. In vijf afleveringen neemt Iris Sommer, psychiater, neurowetenschapper aan het UMCG en auteur, je mee op een baan door het brein. Je leert alles over onze zintuigen, de linker, en de rechterhersenhelft, of mannen een ander brein hebben dan vrouwen, en welke invloed je darmen hebben op je persoonlijkheid.  

Over Iris Sommer  

Iris studeerde geneeskunde aan de Vrije Universiteit te Amsterdam en werd in 2004 psychiater aan het UMC Utrecht. In 2010 werd ze hoogleraar psychiatrie aan de UU. Daar richtte ze de stemmenpoli op, waar mensen terecht kunnen die last hebben van hallucinaties. Haar eerste popular wetenschappelijke boek was dan ook “Stemmen horen”. Daarna volgde “Haperende Hersenen” in 2016, wat een best-seller werd, evenals “Het Vrouwenbrein” in 2020.  

Sinds 2017 werkt Iris aan het UMC Groningen, waar ze directeur van het onderzoeksinstituut Brain and Cognition is. Daar combineert ze onderzoek met patientenzorg en onderwijs. In 2021 werd ze genomineerd als Nias-Lorentz Distinguished fellow en werkte ze als fellow op het Netherlands Institute of Advanced Science (NIAS) te Amsterdam. In 2022 ontving zij de Huibregtsenprijs voor Wetenschap en Maatschappij. Samen met de Hersenstichting schreef ze het kookboek “Voed je brein”, over de invloed van gezond eten op hersenen en gedrag. In augustus staat ze met haar team op Lowlands Science onder de title “Shitty Science”.  In november dit jaar verschijnt haar nieuwe boek “de Bacterie en het Brein”.  

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Baan door het Brein, de nieuwste serie van BNR In De Diepte neemt psychiater en neurowetenschapper Iris Sommer ons mee op een fascinerende reis door het brein. In deze eerste aflevering verkent ze de schoonheid en complexiteit van onze hersenen. Niet alleen het epicentrum van ons lichaam, maar ook bepalend voor onze persoonlijkheid, emoties en humor. 

De hersenen zijn verantwoordelijk voor het opwekken van elektrische activiteit, gemeten als hersengolven, en communiceren via elektrische stroompjes tussen zenuwcellen en synapsen. Het brein bestaat uit grijze stof, voornamelijk gevormd door cellichamen en korte uitlopers van zenuwcellen, en witte stof, bestaande uit lange uitlopers die ver weg in de hersenen contact maken. Daarnaast bevindt zich ook hersenvocht, dat dient als schokdemper en vuilnisophaaldienst, en afvalstoffen uit de hersenen verwijdert tijdens de slaap. 

De hersenen zijn opgedeeld in drie delen: de grote hersenen, de kleine hersenen en de hersenstam. De grote hersenen bestaan uit de linker en rechter hemisferen, terwijl de kleine hersenen een overvloed aan zenuwcellen bevatten en voornamelijk verantwoordelijk zijn voor motorische functies. Hersenonderzoek richt zich voornamelijk op de grote hersenen, waarvan wordt verondersteld dat daar de meeste typisch menselijke eigenschappen liggen, maar de functies van de kleine hersenen zijn nog grotendeels onbekend.   

Het menselijk brein bevat zo'n 83 miljard zenuwcellen, en het aantal verbindingen tussen deze cellen bepaalt onze intelligentie en vaardigheden. Hersenen zijn plastisch en kunnen nieuwe verbindingen vormen en onnodige verbindingen afbreken. Dit proces kan worden gestimuleerd door uitdagende activiteiten en leren. Hoewel de hersenen vanaf ongeveer het 25e levensjaar elk jaar ongeveer 1% van hun massa verliezen, kunnen ze zich aanpassen aan veranderingen en functies overnemen van beschadigde gebieden. 

Over BNR In De Diepte  

Na het succes van Terug naar de Oerknal met Govert Schilling is BNR In de Diepte terug met een nieuw seizoen, en een nieuwe wetenschapper. In vijf afleveringen neemt Iris Sommer, psychiater, neurowetenschapper aan het UMCG en auteur, je mee op een baan door het brein. Je leert alles over onze zintuigen, de linker, en de rechterhersenhelft, of mannen een ander brein hebben dan vrouwen, en welke invloed je darmen hebben op je persoonlijkheid.  

Over Iris Sommer  

Iris studeerde geneeskunde aan de Vrije Universiteit te Amsterdam en werd in 2004 psychiater aan het UMC Utrecht. In 2010 werd ze hoogleraar psychiatrie aan de UU. Daar richtte ze de stemmenpoli op, waar mensen terecht kunnen die last hebben van hallucinaties. Haar eerste popular wetenschappelijke boek was dan ook “Stemmen horen”. Daarna volgde “Haperende Hersenen” in 2016, wat een best-seller werd, evenals “Het Vrouwenbrein” in 2020.  

Sinds 2017 werkt Iris aan het UMC Groningen, waar ze directeur van het onderzoeksinstituut Brain and Cognition is. Daar combineert ze onderzoek met patientenzorg en onderwijs. In 2021 werd ze genomineerd als Nias-Lorentz Distinguished fellow en werkte ze als fellow op het Netherlands Institute of Advanced Science (NIAS) te Amsterdam. In 2022 ontving zij de Huibregtsenprijs voor Wetenschap en Maatschappij. Samen met de Hersenstichting schreef ze het kookboek “Voed je brein”, over de invloed van gezond eten op hersenen en gedrag. In augustus staat ze met haar team op Lowlands Science onder de title “Shitty Science”.  In november dit jaar verschijnt haar nieuwe boek “de Bacterie en het Brein”. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

BNR In De Diepte is terug! Een nieuw seizoen, een nieuwe wetenschapper, een nieuw onderwerp. In Baan door het Brein neemt psychiater en neurowetenschapper Iris Sommer ons mee op een fascinerende reis door de menselijke hersenen. 

Over BNR In De Diepte  

Na het succes van Terug naar de Oerknal met Govert Schilling is BNR In de Diepte terug met een nieuw seizoen, en een nieuwe wetenschapper. In vijf afleveringen neemt Iris Sommer, psychiater, neurowetenschapper aan het UMCG en auteur, je mee op een baan door het brein. Je leert alles over onze zintuigen, de linker, en de rechterhersenhelft, of mannen een ander brein hebben dan vrouwen, en welke invloed je darmen hebben op je persoonlijkheid.  

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat was er voor de oerknal? Wat ligt er buiten het heelal? En wat is onze plaats in die wonderlijke kosmos? In de vijfde en laatste aflevering van Terug Naar de Oerknal neemt Govert je mee naar een kwestie waar vrijwel niemand de vingers aan wil branden. Waarom is het heelal zoals het is? Wie of wat heeft de fundamentele eigenschappen van de kosmos bepaald? En hadden die ook heel anders kunnen zijn? 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat was er voor de oerknal? Wat ligt er buiten het heelal? En wat is onze plaats in die wonderlijke kosmos? In aflevering 4 kijken we ver weg in de ruimte, en ver terug in de tijd. Want de aller verste sterrenstelsels zien we niet zoals ze nu zijn, maar zoals ze miljarden jaren geleden waren. In de prille jeugd van het heelal.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat was er voor de oerknal? Wat ligt er buiten het heelal? En wat is onze plaats in die wonderlijke kosmos? Aflevering 3 van Terug Naar de Oerknal gaat terug naar de oorsprong van alles. De oerknal, de uitdijing van het heelal, en de gigantische explosie die het begin markeerde van ruimte, tijd, materie en energie. Hoe weten sterrenkundigen eigenlijk zo zeker dat er een oerknal was? 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat was er voor de oerknal? Wat ligt er buiten het heelal? En wat is onze plaats in die wonderlijke kosmos? In aflevering 2 van Terug Naar de Oerknal ontdek je de kleine elementen die samen ons unieke heelal vormen, waar ze vandaan komen, waar het ijzer in het binnenste van de aarde vandaan komt, en wat jij te gemeen hebt met de allereerste sterren in het universum.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat was er voor de oerknal? Wat ligt er buiten het heelal? En wat is onze plaats in die wonderlijke kosmos? In aflevering 1 van Terug naar de Oerknal neemt Govert je mee naar het begin van de moderne sterrenkunde, en maak je kennis met onze plaats in het heelal en het ontstaan van het universum.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat was er voor de oerknal? Wat ligt er buiten het heelal? En wat is onze plaats in die wonderlijke kosmos?

In de podcast Terug Naar de Oerknal neemt wetenschapsjournalist Govert Schilling je mee op een adembenemende reis naar het begin van alles, en wat daaraan voorafging. In deze unieke, verhalende podcast ontdek je de grenzen van ruimte en tijd, en maak je kennis met de mysteries van het uitdijende universum. Van de oorsprong van de moderne sterrenkunde, naar de diepste mysteries en belangrijkste vragen over de kosmos, ons universum, het multiversum en nog veel meer. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.