Kɛnɛya jɛmukan

Ɔkutɔburukalo ye waati ye min na ladilikan caman bɛ kɛ walasa musow ka taa sinabonbana sɛgɛsɛgɛli kɛ. O la, jɛkuluw bɛ fɛɛrɛw kɛ jamana caman kɔnɔ. Nga, o bɛɛ n'a ta muso dɔw be sika ka taa sɛgɛsɛgɛliw kɛ dɔgɔtɔrɔsow la. Yala o ye fɛɛrɛ ɲuman ye wa? Mun de ka kan ka kɛ walasa musow ka sɔn ka taa u yɛrɛ sɛgɛsɛgɛ. Sinabonbana taamasiɲɛ mun ye.

Sarata CAMARA n'a ka mɔgɔ weelelenw bɛ kuma bana in kɛlɛli fɛɛrɛw kan, i n'a fɔ yɛrɛlajɛ joona "dépistage précoce". 

Diŋɛ tɔnba kɛnɛyako bolofara (OMS) ka fɔ la, farafinna, hakililabana bɛ mɔgo 5 walima 7 kɛmɛ de la kɛmɛsara la. OMS b'a da a kan ko hakililabana dɔgɔtɔrɔw fana man ca, wa marabagaw bɛ musaka min don u furakɛli la a tɛ tɛmɛ 1 kan kɛmɛsara la u ka jamana nafolo la. Walasa ka faamuyali sɔrɔ bana in kan, Salif SAKHANOKHO ye weele bila Niazata KONE ma ka bɔ Côte d’Ivoire.

Halisa aw ka kɛnɛya jɛkuman babu bɛ takilɛ sugunabilɛni bana de kan. Nka, nin sen in na, an bɛ kuma bana in furakɛli cɔgɔw de de kan. Salif SAKHANOKHO taara ɲɛ ni masaala ye ani Moussa Kaba kabo Guinée.

Sénégal jamana na, sugunɛ-bilenni bana in yɛra mɔgɔ cama na Podor mara kanɔ. A ka can ka denmisɛnw dɛ minɛ ani mɔgɔ minnu sigilenbɛ kɔɔjiw kɛrɛfɛ. Ka sɔrɔ ladilikanw bɛka kɛ walasa ka mɔgɔw lasɔmin, alisa bana in bɛ ka mɔgɔw minɛ ka ta'a fɛ. sugunɛ-bilenni  bana bɛ sɔrɔ cogodi ? A taamasiyɛn ye mun ye ? Mɔgɔ bɛse ka kisi a ma cogodi ? Salif SAKHANOKHO n'a ka mogɔ weelelen Moussa Kaba bɛ kuma o dɛ kan.

Banan in taamasinyɛ baye ɲinali de e. Jateminɛw ya jira ko bana in bɛ mɔgɔ miliyɔn saba (3) de la Farafinna. Wa yani san 2050 a be seka mɔgɔ miliyɔn 7 minɛ.

Bana in bɛ sɔro cogodi ? Mun dɛ bɛse k'a kɛ walasa k'a kunbɛn ? A bɛ seka furakɛ cogodi ?

Salif SAKHANOKHO n'a ka mɔgɔ weelelen Dr Guida Landouré bɛna kuma o baabu de kan.

O bana in ka can Farafinna. O ye kolocibana , "drépanocytose" français kan na. Diɲɛ kɛnɛyako tɔnba OMS ka fɔla, ko denminsɛniw  ba kɛmɛ duru de bɛ  bangɛ nin o bana in ye. Ka kɛɲɛ nin bana in furu dɛsɛ ye, sayabagatɔw hakɛ bɛɛ ka caya ka taa fɛ.

Kɛmɛ kɛmɛ sarala, 60 walima 80 ye dɛminsenw ye. Kolocibana drépanocytose  bɛ sɔrɔ cogodi?A taamasiɲɛ ye mun ye?A bɛɛ furakɛ cogodi? Salif SAKHANOKHO ka mɔgɔ ka weelelen fɔlɔ ye DR Lassina Diallo ye dɔgɔtɔrɔ de don. Londa filanan o ye Massany Camara,  kolocibana b'ale la

An bɛ samiya waati de la. Ni waati in na, bana misɛnw ka ca. A bɛ se ka kɛ  sumaya banaw ye,  konɔnbɔli, fariɲɛɲɛ o na ɲɔgonaw. Nin  banaw ninnu ka ca k'an sɔrɔ n'an ka sigiyɔrɔw la sanuya. Nga, o bɛɛ n'a ta fɛɛrɛw bɛ yen, walasa ka dugudenw k'u yɛrɛ  lakana ni banaw n  ma. Aw ka Kɛnɛya jɛmukan na, Salif Sakhanokho n'a ka mɔgɔ weelelen Dr Dossolo SANOGO bɛna kuma o baabu de kan.

Bi, aw ka kɛnɛya jɛmukan bɛna talikɛ Violences Obstétricales et gynécologiques de kan VGO. O ye  tɔrɔya walew de ye, minnu bɛ ɲɛsin musow ma ni u taara dɔgɔtɔrɔsow la, sɛgɛsɛgɛli la n’an ko a ma ko consultation, walima jigiliyɔrɔw la n’an ko accouchement, wa yasa ka nin VGOw kɛlɛ, jɛkulu min bɛ weele ko Equipop o ye lajɛ  ba dɔw labɛn Rufisque  dugu la a ma mɛn, yasa ka lasɔmili kɛ a ko kan. Salif SAKHANKHO ni n'a ka mɔgɔ welelen Dr Djedi Diakité bɛna kuma o badu de kan.

Marisikalo tile 8 tɛmɛnen tun ye musow tɔgɔladon kɛrɛnkɛrɛnnen  ye. Don min sugandira yasa ka benkanniw kɔn musow ka hakɛw kan. O benkanniw dɔ ye musomaninw ka nɛgɛkɔrɔsigi  ye, O min bɛ kɛ ka caya farafinna. Fevuruyekalo tɛmɛnen dɔrɔn, musomanin 11 sigira nɛgɛ kɔrɔ Sénégal, minnu si bɛ kalo 5 ni san 5 cɛ. ONU y’a ko kɔn, bawo a kɔlɔlɔtan tɛ. Bi, kɛnɛya jɛmukan bɛ tali kɛ o kɔlɔlɔw de kan.

Bi kɛnɛya jɛmukan bɛ baro filanan sigi bonbana kan (Cancer). O bana min kɛlɛli lon kɛrɛnkɛrɛnen tun ye fevuruyekalo tele 4 tɛmɛnen ye. Baro tako filanan in bɛ kuma bonbana furakɛliw ka lahalaya de kan farafinna. O furakɛli minnu sɔngɔ ka gɛlɛ, wa u lasɔrɔli fana man nɔgɔ banabagatɔw fɛ. Sarata CAMARAé n'a ka mɔgɔ ,welelenw bɛ ɲɛfɔli kɛ.