De Franse componist Hector Berlioz schreef op zijn 12e al muziek voor een meisje waar hij verliefd op was. En ook zijn beroemde Symphonie Fantastique was een ode aan een onbereikbare liefde. Berlioz was een muzikale romanticus dus. Kees en Botte bespreken zijn leven en werk. Een verhaal over 19e-eeuwse romantiek, muzikale vernieuwing en… opium.

Fragmenten: Le dépit de la bergère: Jeff Cohen, Elsa Dreisig; Warner Classics 0190295499488; Symphonie Fantastique: Radio Sinfonieorchester Frankfurt; Brilliant Classics 99999; Requiem: Radio Sinfonieorchester Frankfurt; Brilliant Classics 99999; Les nuits d'été: Marie-Nicole Lemieux; Cypres Records CYP9611; La damnation de Faust: Radio Sinfonieorchester Frankfurt; Brilliant Classics 99999; L'enfance du Christ: Radio Sinfonieorchester Frankfurt; Brilliant Classics 99999; Les Troyens: Susan Graham, Orchestra of the Royal Opera House; Sony SK 62730; Tantum ergo: Choeur Les Éléments; Warner Classics 0190295614447

Consuelo Elizalde en Malcolm Lagger Caldwell zijn de bibliothecarissen van het Nederlands Philharmonisch Orkest en het Nederlands Kamerorkest. In deze aflevering van Klankcast vertellen ze over de bibliotheek, over de uitdaging van het verzorgen van bladmuziek voor alle musici. En ook laten ze hun favoriete kerstmuziek horen uit hun geboorteland Argentinië.

De Duits-Britse componist George Friedrich Händel was Mozarts tijdgenoot. Gesteund door de keurvorst van Hannover, de latere King George I, verhuisde Händel naar Londen, waar hij zijn eerste zeer succesvolle opera Rinaldo schreef. Zijn operagezelschap The Royal Academy of Music was eveneens een groot succes: Händel werd geïnspireerd tot het schrijven van maar liefst 42 opera's. In deze aflevering wordt overigens stilgestaan bij een curieus fenomeen van die tijd: de castraat. Jeugdige castratie werd in die tijd oogluikend toegestaan omdat die hoge sopraanstem zo geliefd was.

Fragmenten: Almira: Fiori Musicali; CPO 999 275-2; Il trionfo del tempo e del disganno: Natalie Dessay; Virgin 3 63428 2; Ode for the birthday of Queen Ann: Robin Blaze; EMI 5 57140 2; Rinaldo: Carolyn Watkinson; Sony SM3K 34592; Giulio Cesare: James Bowman; Astrée E 8558; Judas Maccabeus; Philharmonia Baroque Orchestra; Harmonia Mundi HMX 2907374.75; Orgelconcert op.4 nr. 4: Christian Schmitt; Brilliant Classics 92296; Messiah For unto us: Taverner Choir and Players; EMI CDS 7 49801 2; No di voi non vo fidarmi: Emma Kirkby, Judith Nelson; L'oiseau-Lyre 430282-2; Music fort he Royal Fireworks: Le Concert Spirituel; Glossa GCD 921606

Pianosonate nr. 5 van Beethoven inspireerde Alejandro Cantalapiedra op zijn 16e om altijd naar de diepere laag van muziek te zoeken. In Spanje richtte hij zijn eigen orkest op en inmiddels is hij assistent-dirigent bij het Nederlands Philharmonisch Orkest|Nederlands Kamerorkest. Alejandro vertelt over zijn veelzijdige job. Van de geluidsbalans in concertzalen, tot zijn nauwe samenwerking met NedPhO-dirigent Lorenzo Viotti.

In het najaar van 2023 dirigeerde Lorenzo Viotti, de chef-dirigent van het NedPhO, het meesterwerk Lohengrin. Het was zijn eerste Wagner-opera. Botte Jellema praat met Viotti over de unieke, vrije en intense klank van Wagners muziek. Hoe vang je die klank het best? Waarom wilde Viotti eerst wachten met een Wagner-opera, en waarom voelt hij dat hij er nu wél klaar voor is?

Zo radicaal als de wereld veranderde tijdens Arnold Schönbergs leven (1874 - 1951), zo radicaal veranderde ook de klassieke muziek. Schönberg was daar zelf een aanjager van. Zijn symfonische gedicht Verklärte Nacht is bijvoorbeeld nog superromantisch, terwijl Schönbergs latere 'twaalftoonsmuziek' abstracter klinkt. Ontoegankelijk voor luisteraars zonder muziekachtergrond? Met de piano erbij helpt Kees om Schönbergs atonale muziek beter te begrijpen. En waarderen!

Fragmenten: Verklärte Nacht; Julliard String Quartet; Sony SMK 62019; Du lehnest wider eine Silberweide: Toni Ming Geiger, Marie Seidler; MusicHub; Gurrelieder slot: Berliner Philharmoniker; Warner Classics 7243 5 57303 2 9; Strijkkwartet nr.4: LaSalle Quartet; Brilliant Classics 9016; Moses und Aaron: Concertgebouworkest; Deutsche Grammophon 449 174-2; Vioolconcert: Isabelle Faust; Harmonia Mundi HMM 902341; Variaties voor blaasorkest: Royal Northern College of Music Wind Orchestra; Chandos Records CHAN 9805; Puttin'the Dog: Tom and Jerry filmpje; MGM Cartoon Studio; Dreimal Tausend Jahre: BBC Singers; Sony SMK 62022

De 19e-eeuwse Duitse componist Robert Schumann moest vechten voor elke noot die hij schreef. Kees en Botte bespreken zijn tragische korte leven, en gaan daarbij ook in op Schumanns prachtige muziek, die zo romantisch en emotioneel divers is als de componist zelf. Verder komt een van de mooiste liefdesgeschiedenissen uit de klassieke muziekwereld aan de orde: tussen Robert en pianovirtuoos en componist Clara Schumann.

Fragmenten: Papillons: Murray Perahia; CBS MK 34539; Davidsbündlertänze: Murray Perahia; CBS MK 32299; Wismung: Thomas Quasthoff; Universal Records 00028947450122; Pianokwintet: Alberni String Quartet; Brilliant Classics 92102; Symfonie nr. 2 en 3: Academy of St. Martin in the Fields; Brilliant Classics 99950; Fröhlicher Landmann: Alexis Wiessenberg; EMI CDM 7630492; Manfred: Rundfunk Sinfonieorchester Berlin; Koch 3-1089-2; Triolett: Studio Vocale Karlsruhe; Brilliant Classics 92148

De mooiste soundtracks komen voorbij in deze aflevering met NPO Klassiek-presentator Jet Berkhout! Aan de hand van verschillende fragmenten laat ze de diversiteit van filmmuziek horen: van Ennio Morricone's geliefde Once Upon A Time in the West tot muziek uit de razend populaire tv-serie Succession.

De hedendaagse componist Krzysztof Penderecki groeide op in Polen, waar hij van dichtbij de Tweede Wereldoorlog meemaakte en later het strenge regime van Stalin. Kees en Botte verdiepen zich in de Poolse geschiedenis en vertellen hoe dit op zijn beurt de muziek van Penderecki beïnvloedde. Ook komen zijn iconische werken voorbij: van zijn avant-gardistische Threnody to the Victims of Hiroshima tot het religieuze Pools Requiem.

Fragmenten: Vioolsonate: Patrycja Piekutowska, Beata Bilinska; DUX Recording Producers 0853/0854; Threnody: London Philharmonic Orchestra; LPO-0116; Passio secundum Lucam: Orchestre Philharmonique de Montréal; BIS Records BIS-2287; Symfonie nr. 1: Pools Nationaal Radio Symfonieorkest; Naxos 8.554567; Symfonie nr. 2: Pools Nationaal Radio Symfonieorkest; Naxos 8.554492; Pools Requiem: Pools Nationaal Radio Symfonieorkest; Polskie Nagrania PNCD 021; Symfonie nr. 7: Warschau Nationaal Philharmonisch Orkest; Wergo WER 6647 2; Concerto grosso: Warschau Nationaal Philharmonisch Orkest; Naxos 8.570509; Strijkkwartet nr.4: Silesian Quartet; Chandos Records CHAN 20175

Brad Mehldau is al jaren een grote naam in de jazzwereld, maar voelt zich nog een beginner wanneer hij met een orkest speelt. De pianist, die zich al twintig jaar tussen Amsterdam en New York beweegt, vertelt over zijn Concert voor piano en orkest en zijn liefde voor de muziek van Radiohead. Ook praat hij over het boek dat hij recentelijk uitbracht, waarin hij openhartig schrijft over moeilijke periodes in zijn leven.