Kuma bɛ aw bolo

Bi, an bɛna kuma kalanwuliw n’u gɛlɛyaw de kan Manden jamanaw kɔnɔ.

Nin ɔkutɔburukalo in ye kalanwuliw ye manden jamana caman kɔnɔ. K’a ta dɔgɔkun tɛmɛnen na kan’a bila bi la, kalanden miliyɔn yirikaw de ye kalansow sira ta. 

Mali, Burkina Faso, Côte d'Ivoire, La Guinée, Sénégal, nin jamanaw kelen kelen bɛɛ n’u ka gɛlɛyaw don ka kɛɲɛ n’u ka kalantaw ye. 
 

Sanjikasaaratɔw kɛli ka kalansow fa walima ka kalansow yɔrɔ caman tiɲɛn,   kalanfaw ka baarasonsorow latigɛ ka kɛɲɛ n’u ka laɲini kɛrɛnkɛrɛnen dɔw ye mabagaw yɔrɔ. Lakanako gɛlɛyaw, fɔ ka taa se kalanminanw ani kalansara yɛrɛ sɔngɔw gɛlɛyali ma. 

Yala ɲinan kalantaw bɛ cogo di aw fɛ yen? a ka nɔgɔn aw bolo  wa walima gɛlɛya jumɛnw de b’a ko la aw fɛ yen?  

Bi an be Camroun, ka kuma yen jamanaɲɛmaakalata kanɲiniw kan, kɛrɛnkɛrɛnenya la, fangasinaw ka dɛsɛli ka cɛbɔ kelen sugandi jamanakutingi bɔta Paul Biya ɲɛkɔrɔ.

An bɛ foli kɛrɛnkɛrɛn ka di RFI Mandenkan lamɛnbagajɛkulu  bɛɛ lajɛrɛlen ma nin wagati. An ni nisɔndiya de be segin k’aw lasɔrɔ kuma b’aw bolo jɛmukan kɔnɔ.

Cameroun, bi arabadon bɔlen kɔ a la tile 3 de bɛ to an ni yen jamanaɲɛmaakalata cɛ. Karidon nata kɔni, kabi dɔgɔkun damadɔ sisan, cɛbɔw b’u yɛrɛ la jamana in fan tan ni naani fɛ u ka kanɲinibaaraw la.

Kunu jamanakuntigi bɔta Paul Biya yɛrɛ y’a ka bɔko fɔlɔ kɛ Maroua dugu de la, ɲɛ tun dɛsɛlen don ka da ale min kan kabini nin kalatakoɲɛw dabɔra.

Jateminɛkɛlaw, politikiko dɔnbagabaw fɔɔ ka taa se Cameroun yɛrɛ maa kalannenbaw ma, nin bɛɛ de y’a ɲini fangasinaw fɛ u ka kan kelen fɔ walasa ka cɛbɔ kelen sugandi n’u b’a fɛ ka dan sigi Paul Biya ka san 40 ni kɔ mara la ni ka ɲɛda kura di jamana in ma.

Halini cɛbɔ damadamaw y’u senbɔ k’u ka dannaya da fangasina wɛrɛw kan, nka i n'a fɔ kalata o o kalata, Cabral Libii, Bello Bouba Maïgari, Issa Tchiroma Bakari, Cameroun fangasina disibaw  ma se ka jɛ ka dannaya da mɔgɔ kelen kan u cɛma.

O kama fangasina belebele min yɛrɛ senbɔra ko la sariya fɛ, Maurice Kamto ko jamadenw ka taa kala ta ka kɛɲɛ n’u yɛrɛ dungɔw n’u ka faamuyaw ye.

Aw yɛrɛ bolo mun bɛ se ka faamu Cameroun fangasinaw dɛsɛli la ka cɛbɔ kelen sugandi Paul Biya ɲɛkɔrɔ? ɲɔgɔnfaamuyabaliya don wa kuntilennako, walima yɛrɛko dɔrɔn don?  Aw ye Cameroun jamanaɲɛmaakalata in kanɲiniw baaraw ye cogo di? 

France tarigudon jamana  politikiko kɔnɔ, lɛrɛ 14 a sugandilen kɔ, Sébastien Lecornu y’a ka baarabilasɛbɛn di Jamanakuntigi Emmanuel Macron ma, 

 Emmanuel Macron y'a laɲini minsiri ɲɛmaa kura min ye baarabila, Sébastian Lecornufɛ, a ka kumaɲɔngɔnya jɛlenw kɛ yani arabadon wulada cɛ yasa fɛɛrɛ ka se ka sɔrɔ jamana basigi yɛrɛ kama jamanaɲɛmaayaso ka fɔ la.

Yala aw ye mun faamu nin kow bɛɛ la ? France jamana yɛrɛ de tɛ ka seka mara tun wa ? Fɛɛrɛ jumɛn de tora Macron ye sisan ? Aw ye nin ɲinigaliw de jaabi bi kuma b'aw bolo jɛmukan kɔnɔ ni Mai Sanogo ye.

Yala an bɛ sek'a jigiya k'a fɔ ko ni sen in na, bɛnkansabatilenen bena sɔrɔ yasa kɛlɛ ka ban kudayi Israël ni Palestine cɛ wa ? An ka bi kɛnɛ bena sigi o babu de kan, wa aw ka bi ɲiningaliw, o bena jaabi jamanaw cɛ lɔnbaga Ben DIABATE de fɛ ka bɔ Pensylvanie, USA jamana kan.

Burkina Faso ka lolatɛmɛnfanga ŋɛnma, Capitaine Ibrahim TRAORE ka fanga san saba san yɛlɛma, Niger ta général Abdramane TIANI ka tagama, Mali ani Burkina Faso jamanaw kɔnɔn, GEN Z sinfinw ka wilikalɔw, Israël ni Gaza ka kɛlɛw. Aw ye ninnu babuw lo fɛsɛfɛsɛ bi kuma b'aw bolo kɛnɛ kan.

Madagascar, Maroc, Népal Pérou, Algérie, GEN Z walima "génération Z "sinfinw ka jɛkulu ka wulikajɔw bɛ ka yen jamanaw jugujugu.

Madagascar mɔgɔ 22 lo fagara wulikajɔw senfɛ, Maroc mɔgɔ 2. GEN Z sinfin bi ko makasi marabagaw fɛ, o ka ji tanya, kuran tanya, baloko, baratanya kɛlɛ ka bɔ o ka jamanaw kɔnɔ.

Aw y'o ko famuya cogo di, kuma di ra aw ma o babu  lo kan.

Bi an ye kuma d'aw ma RD Congo jamanaɲɛmaa kɔrɔ, Joseph KABILA, ka kiri jabi lo kan. O ka jamana sorasiw ka kiriso y'a ŋangi fangali ŋangili kan. Aw y'o ko famuya cogo di, jalaki minnu b'a kan, o fana bi cogodi. Aw ye ni bɛ lo fɛsɛfɛsɛ kuma b'aw bolo kɛnɛ kan. 

Nin y'a san saba ye jatika, Burkina Faso lolatɛmɛnfanga ɲamaa, Capitaine Ibrahim Traoré ye fanga ta Burkina Faso, fangadafiri kɔ. 

O tuma la, a tun ye lahidu caman ta inafɔ ka dansigi lakanabaliya la kalo wɔɔrɔ kɔnɔ, ka yɛlɛmani ɲɛtaga baaraw bilasenkan walasa basigi kana Burkina Faso. 

Yiriwali baara caman bekɛra sɛnɛ, tagama, ani fan wɛrɛw fɛ, inafɔ Faso meebo misali ra, 
 

san saba in kɔnɔ, fura sɔbɛ ma sɔrɔ lakanabaliya, wa jateminɛlikɛlaw ka fɔla a bɛ ka wara yɛrɛ de ka taa fɛ. Burkina Faso n’a dafɛ jamana dɔw cɛ ka gwɛlɛ, a yɛrɛ ye jalakilikanw ta k'o sɛgɛrɛ ani kunafonidilaw ka ŋinikali kɛnɛkan, kunu sufɛ.

Aw akilina ye mun ye ? Yala san saba ni kɔnɔn, Capitaine Ibrahim TRAORE ye baara jumɛn kɛ min be seka mɔgɔw ŋunanfa ? Tɔkajɛnw ye jumɛn ye ? An y'o bɛɛ lo fɛsɛfɛsɛ bi ka kɛnɛkan. Maïmouna SANOGO.

Nin kalo nin sugandi ra k'a kɛ diɲɛ tɔnba bolofara min bɛ kalanko ani seko ni lɔnko kunna, k'a kɛ balikukalan tɔgɔlalon kɛrɛnkɛrɛnnen ye, o min ɲɛnɛmaya nin kalo in tile 08.

O kama, ni kalo in na, an y’a ɲaniya ka kuma di na ka togodala musow ma, minu sera k’ow yɛrɛ bɔ nɔgɔra, ala ni balikukalan sababuyara.

An ka taga Maïmouna SANOGO n’o musow cɛsirilenw lamɛn.

Guinée jamana la, maracɛmabɔlikow minsiiri ye karilon kalataw jaabi fɔlɔw daa kɛnɛ kan. O kalata minu kɛra sariyasunba kura sugandilid de kan. Jabi fɔlɔw b'a yira ko kalatala fanba bɛɛ sɔn-na sariyasunba kura in tali ma.

Kɛmɛ kɛmɛ sarala, kalatalaw tan drɔn y'a fɔ ko Ayi u t'afɛ sariyasunba kura in ka sugandi.

Mɔgɔ miliyn wɔrɔ ni kɔ de tun tɔgɔw bɛ kalata sɛbɛw kan. u cɛla, mɔgɔ miliyɔn duuru ani kɛmɛ kɔnɔɔtɔn ni kɔ de taara kalatasow la ka kalata.

Kasɔrɔ fanga sinaw tun ye weele lase jamanadenw ma, k’u kana bɔ ka taa kalata.

Yala aw y’o faamuya cogodi, o kɔrɔ ye ko fanga sinaw kan de tɛ ka mɛn tuguni wa ?