Een cybervrijwilliger bouwt een AI-systeem dat phishingsites detecteert nog vóórdat het eerste slachtoffer erin trapt — en geeft zelf bijna zijn Gmail-wachtwoord weg aan een oplichter. Welkom op de DEX XL, de grootste besloten digitale opsporingsbeurs van Nederland.

Randal is te gast op de DEX XL 2026, het jaarlijkse congres van politie, Marechaussee, NFI, FIOD en het OM. Met 1186 bezoekers is het de grootste editie ooit. Aan tafel zitten Barend Frans (publiek-private samenwerking cybercrime), Dennis Wijnberg (coördinerend digitaal rechercheur) en Niels Spijkers (cybervrijwilliger). Ze bespreken hoe de politie omgaat met het Landek-arrest en de balans tussen privacy en opsporing, waarom AI binnen de politie nog nauwelijks wordt ingezet, en hoe Niels met Certificate Transparency logs en machine learning nepwebshops en phishingsites opspoort voordat slachtoffers erin trappen. Daarnaast komt de groeiende samenwerking met de Nederlandse hostingbranche aan bod en de oproep: word cybervrijwilliger.

Over Barend Frans

Barend Frans is Accountmanager Publiek-Private Samenwerking Cybercrime bij de Nationale Politie. Sinds 1987 werkzaam bij de politie, waarvan de laatste 25+ jaar gericht op digitale veiligheid. Hij is het gezicht van de samenwerking tussen politie en het bedrijfsleven op het gebied van cybercrime.

LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/barendfrans/

Over Dennis Wijnberg

Dennis Wijnberg is Coördinerend Digitaal Rechercheur bij de Dienst Landelijke Recherche van de Nationale Politie. Daarnaast is hij vrijwillig politieagent in uniform. Dit is zijn derde keer aan de MNOT-tafel (eerder in 2018 en 2020). Hij heeft 11 jaar in de hostingbranche gewerkt voordat hij fulltime bij de politie ging.

LinkedIn: https://nl.linkedin.com/in/denniswijnberg

Over Niels Spijkers

Niels Spijkers is cybervrijwilliger bij de Nationale Politie en specialiseert zich in het geautomatiseerd opsporen van phishingsites en nepwebshops met behulp van AI. Hij volgde een master in Applied Artificial Intelligence en bouwde een systeem dat Certificate Transparency logs monitort om malafide websites vroegtijdig te detecteren.

LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/niels-spijkers/

In deze aflevering

0:00 De DEX XL gaat van start met een Back to the Future-parodie
5:00 Het Landek-arrest: waarom de politie niet meer overal in mag kijken
8:00 Dennis Wijnberg: van digitaal rechercheur tot coördinator
11:00 Privacy first of backdoors? Het spanningsveld van digitale opsporing
17:00 AI bij de politie: veel potentie, weinig gebruik — en waarom
21:00 Deepfakes herkennen: een kat-en-muisspel met criminelen
24:30 Niels Spijkers: als cybervrijwilliger phishing bestrijden met AI
31:00 Een oplichter belt terug — en zelfs Niels trapt er bijna in
34:00 Certificate Transparency logs: zo spot je nepwebshops vóór Google
42:30 Kun je je browser niet gewoon alle nieuwe sites laten blokkeren?
52:00 De Nederlandse hostingbranche pakt malafide hosting aan
1:06:00 De-pairing en project Cyclotron: sites offline halen

Genoemd in deze aflevering

• DEX XL — jaarlijks congres digitale opsporing (politie, NFI, FIOD, Marechaussee, OM)
• Landeck-arrest — Europese jurisprudentie over inzage in gegevensdragers
• Netcraft — partij die malafide websites beoordeelt en browserwaarschuwingen triggert
• Let's Encrypt — gratis SSL-certificaten (veelgebruikt door criminelen)
• Certificate Transparency logs — publieke logs van uitgegeven SSL-certificaten
• Google Safe Browsing — API om te checken of een site malafide is
• Bigphish — software die het internet scant op phishing
• Dutch Cloud Community — branchevereniging voor hostingpartijen in Nederland
• Project Cyclotron — rijksproject tegen bulletproof hosting
• Kombijde.politie.nl — vacatures bij de politie
• Sky/EncroChat — eerder gekraakte versleutelde communicatiediensten
• DIVD (Dutch Institute for Vulnerability Disclosure)

Tips van de tafel

Barend Frans: Word digitaal vrijwilliger bij de politie. Cybervrijwilligers en "cyber specials" doen waardevol werk, van het opnemen van digitale aangiftes tot het ondersteunen van onderzoeken. Kijk op it.kombijdepolitie.nl.
Dennis Wijnberg: Er komen veel vacatures aan bij de politie, en bij steeds meer functies verdwijnt de HBO-eis. Kijk op it.kombijdepolitie.nl voor de mogelijkheden.
Niels Spijkers: Hang een eigen server op in een datacenter. Het is enorm leerzaam en een geweldige manier om te begrijpen hoe het internet werkt.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Tien jaar geleden bouwde Peter Klooster tijdens een 48-uurs game jam een brawler waarin je je vrienden aan een monster voert. Het spel werd nooit afgemaakt, tot nu. Eén dag per week werkt hij vanuit de B’GAME Incubator in Breda aan de vierde versie van Basher Beatdown.

In deze aflevering vertelt Peter (beter bekend als CrashKonijn) hoe hij van game-student via webdevelopment terug naar zijn passie kroop. Over de realiteit van indie game development in Nederland: het salarisverschil van 30-40% met webdev, de uitdaging van marketing als solo-developer, en waarom hij zijn oud-teamgenoten 10% van de toekomstige winst geeft voor werk van tien jaar geleden. Ondertussen bouwt Randal zelf browsergames met AI en zijn zoontje — en ontstaat een fascinerende discussie over of AI het indie-landschap voorgoed verandert. Plus: hoe Peter’s open source AI-framework (GOAP) het grootste in zijn soort werd op Unity, en waarom dat misschien zijn beste marketingwapen is.

Over Peter Klooster (CrashKonijn)

Peter Klooster is webdeveloper bij Team Rockstars IT en daarnaast indie game developer. Hij is de maker van het populairste open source GOAP-framework (Goal Oriented Action Planning) voor Unity, met 1700+ sterren op GitHub. Momenteel werkt hij één dag per week vanuit de B’GAME Incubator in Breda aan Basher Beatdown, een physics-based arena brawler.

• LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/peter-klooster/
• GitHub: https://github.com/crashkonijn
• Website: https://crashkonijn.com
• X/Twitter: https://x.com/CrashKonijn

Sponsor: LVNL

Check de TechControl-videoserie van LVNL en ontdek de techniek achter luchtverkeersleiding. Ga naar komwerkenbijlvnl.nl/techcontrol. Of kijk naar de link in de shownotes.

In deze aflevering

0:00:00 Een game jam-prototype dat tien jaar later nog steeds niet af is
0:02:02 Van game-opleiding naar een bedrijfje met twee maten
0:05:42 Wat is een game jam? (kruising hackathon en LAN party)
0:08:00 Solo versus in een team: waarom één persoon een game bouwen waanzinnig knap is
0:10:26 Het salarisverschil: waarom Peter webdeveloper werd in plaats van gamedeveloper
0:14:54 Waarom Basher Beatdown bleef spoken — en de comeback begon
0:17:21 Open source succes: hoe Peter’s AI-framework het grootste GOAP-project op Unity werd
0:25:06 Unity vs Unreal: engines, licentiekosten en die beruchte 30-cent-per-download regel
0:30:59 Basher Beatdown uitgelegd: een brawler waarin je vrienden aan een monster voert
0:37:22 IP-rechten, oude vrienden en 10% van de winst
0:42:25 De B’GAME Incubator in Breda en het Nederlandse game-ecosysteem
0:46:22 Poging vier: waarom Peter de hele game from the ground up herbouwt
0:49:15 Urenschatting: een jaar fulltime, vijf jaar parttime — doel: twee jaar
0:52:32 Marketing als indie: 30.000 games per jaar op Steam, hoe val je op?
0:57:45 Randal bouwt browsergames met AI en zijn zoontje — en de 80/20-regel slaat toe
1:09:11 De grote discussie: kan AI jouw game sneller bouwen? Peter vs Randal
1:14:22 Van wie is de output van een AI? Eigendom, Steam-labels en stigma
1:19:11 De toekomst van AI-prijzen en wat dat betekent voor makers

Genoemd in deze aflevering

• Basher Beatdown — Peter’s arena brawler (oorspronkelijk Behemoth Beatdown):
• CrashKonijn GOAP (open source AI-framework voor Unity):
• B’GAME Incubator Breda
• Dutch Games Association mentorshipprogramma
• Unity (game engine)
• Unreal Engine
• Schim (Nederlandse indie game door Ewoud van der Werf en Nils Slijkerman)
• Global Game Jam
• Toby Games (Randal’s browsergames met zijn zoontje)
• Cookie Clicker / idle game
• Dinky Diver (Peter’s eerste mobile game)
• Claude / Anthropic (AI-tools voor game development)
• Kevin Kelly — 1000 True Fans

Tips van de tafel

Jurian: Gebruik je bestaande open source-succes als marketinghaak. “De maker achter het populairste Unity AI-framework komt nu met een eigen game” — dát is een verhaal voor journalisten.

Randal: Begin met een kleine Discord-community van fanatieke early testers. Die eerste honderd fans zijn je allerbelangrijkste marketingkanaal.

Jurian: “Publish shit” — zorg dat mensen je game spelen, want je eerste project wordt nooit perfect. Feedback loops zijn belangrijker dan perfectie.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat als je favoriete gamesite stiekem is verkocht aan een Maltees gokbedrijf, de redactie is vervangen door AI, en er nu goklinks tussen je oude recensies staan? Dat is precies wat er gebeurt met Power Unlimited, Gamer.nl en andere Nederlandse gamesites.

Bastiaan Vroegop en Marcel Vroegrijk werkten jarenlang voor die sites — tot ze het niet meer konden rijmen met hun geweten. Samen met zeven andere journalisten richtten ze Unpause op: een onafhankelijke gamesite zonder adverteerders, zonder algoritmedruk, en gefinancierd door lezers. In deze aflevering vertellen ze hoe de Nederlandse gamejournalistiek systematisch is uitgehold door gokbedrijven, waarom oude verdienmodellen niet meer werken, en hoe ze met Unpause een alternatief bouwen. Daarnaast duikt Bastiaan in zijn undercover-onderzoek naar Roblox-communities waarin kinderen in een virtueel Leeuwarden politie en boefje spelen — en via Discord in aanraking komen met antisemitisme en complottheorieën.

Over Bastiaan Vroegop

Bastiaan Vroegop is onderzoeks- en gamejournalist bij Dagblad van het Noorden en Leeuwarder Courant, en medeoprichter van Unpause. Hij schreef eerder voor NRC, NU.nl, Bright, Power Unlimited en Gamer.nl, en maakt de podcast Spelkost. Hij heeft een eigen Wikipedia-pagina, maar zijn zoontje is nog steeds niet op het Jeugdjournaal geweest.

• LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/basvroegop/
• Bluesky: @basvroegop
• Website: https://www.unpause.nl

Over Marcel Vroegrijk

Marcel Vroegrijk is gamejournalist met ruim twintig jaar ervaring, en medeoprichter van Unpause. Hij schreef voor Gamer.nl, Vice, Android Planet, Power Unlimited en was eerder betrokken bij Laadscherm. Marcel heeft een halve arm vol game-tattoos.

• LinkedIn: https://nl.linkedin.com/in/marcelvroegrijk
• Website: https://www.unpause.nl

In deze aflevering

0:00:00 Hoe Maltese gokbedrijven Nederlandse gamesites opkopen en vullen met AI
0:05:00 De truc met “e-gaming”: hoe gokken zich verschuilt achter het woord gamen
0:08:00 Waarom negen journalisten opstapten en Unpause begonnen
0:15:30 Is gamejournalistiek überhaupt nog levensvatbaar?
0:23:00 Geen reviews, geen wedloop: hoe Unpause het anders doet
0:27:00 Betalen voor journalistiek: het model van Unpause en de eerste groei
0:35:00 De zoektocht naar hun doelgroep: de dertiger die minder gamet maar meer wil lezen
0:42:00 Sponsor: Luchtverkeersleiding Nederland — Tech Control
0:44:00 De pitch aan lezers: waarom zou je betalen voor een gamesite?
0:51:30 Laadscherm, Bashers en het DNA van Unpause
1:02:20 Roblox-Leeuwarden: undercover in communities waar kinderen politie spelen
1:09:15 20.000 games op Steam: hoe vind je de pareltjes nog?
1:17:30 Wanneer komt GTA 6 uit? (spoiler: niet op pc)

Genoemd in deze aflevering

• Unpause
• Power Unlimited (PU)
• Gamer.nl
• PlaySense
• Aftermath
• Roblox & Discord
• Spelkost
• Jason Schreier
• Click-Out Media
• Kansspelautoriteit
• SCHiM
• LVNL Tech Control

Tips van de tafel

Bastiaan: Lees zijn onderzoeksverhaal over Roblox-communities in het Dagblad van het Noorden. En check Spelkost, zijn podcast — nu met een Dungeons & Dragons-seizoen.
Marcel: Ga naar unpause.nl en reageer op artikelen. “Ik hoef niet gevolgd te worden, maar reageer vooral.”

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het gebouw verzakt, het contract loopt af, en 160 servers moeten naar een nieuw thuis. Twee datacentra tegelijk verhuizen — met een team van vrijwilligers. Welkom bij ColoClue.

Netwerkvereniging ColoClue is een coöperatieve colocatievereniging: een club van zo'n 250 leden die samen serverruimte huren in professionele datacentra en daar hun eigen hardware ophangen. Geen SLA's, geen commerciële dienst — maar wel een eigen netwerk (AS8283), verbindingen met meerdere internet exchanges en een indrukwekkende hoeveelheid veteranen uit de internetbranche. Bestuurslid Tjerk Jan Vonk en medeoprichter Niels Raijer vertellen over de dubbele datacenterverhuizing die deze zomer op het programma staat. Van EU Networks (het pand verzakt) en Cupra naar Iron Mountain in Haarlem en NorthC in Amsterdam. Daarnaast: een nieuw remote rack in Enschede, een partnerschap met AMS-IX via de Bright Networks Club, en Randals zoektocht om twee servers op één colocatieplek te hangen zonder dubbel te betalen.

Over Tjerk Jan Vonk

Tjerk Jan Vonk is freelance netwerkarchitect en sinds april 2024 bestuurslid bij ColoClue, waar hij de dubbele datacentermigratie leidt. Hij heeft eerder bij Equinix Enschede gewerkt en studeerde aan Saxion Hogeschool.

• LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/tjerk-jan-vonk-6171b638/
• Website: https://decramy.nl

Over Niels Raijer

Niels Raijer is CTO en oprichter van Fusix Networks en medeoprichter van ColoClue. Met 25+ jaar ervaring in IP-networking is hij ook vice-voorzitter van NLNOG en voorzitter van de Route Server Support Foundation.

• LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/niels-raijer-733156/
• Website: https://www.fusix.nl

In deze aflevering

0:00:00 Een verzakkend datacenter en een aflopend contract — de aanleiding
0:05:30 EU Networks sluit de deuren: wat nu met negen racks vol servers?
0:09:00 250 leden, 160 servers: de schaal van ColoClue in perspectief
0:11:30 Eén of twee datacentra? De ledenbevraging en de beslisboom
0:20:00 Iron Mountain en NorthC: hoe kies je een nieuw datacenter?
0:25:00 Verrassing: ColoClue opent een remote rack in Enschede
0:29:00 ColoClue punches above its weight — professioneler dan het mag zijn
0:37:00 Wenspakketje: PDU's, crossconnects en de grote Excel-sheet
0:44:30 De verhuisplanning: mei en juli, met busjes vol oud ijzer
0:47:00 Harde schijven, RAID-configuraties en de angst voor nevenschade
0:55:00 Connectiviteit regelen: Fusics, AMS-IX en de Bright Networks Club
1:03:00 IPv4-schaarste, IPv6-dromen en Odido-frustratie
1:09:00 Oproep: ColoClue zoekt vrijwilligers voor de netwerkcommissie
1:11:00 Randals twee-server-dilemma: ducttape of dubbel betalen?

Genoemd in deze aflevering

• ColoClue — https://coloclue.net
• Fusix Networks — https://www.fusix.nl
• AMS-IX / Bright Networks Club
• NorthC Datacenters
• Iron Mountain (voorheen InfoSwitch, via Leaseweb)
• Nikhef
• Soleus (VPS-vereniging)
• Immich (open source foto-oplossing)

Tips van de tafel

• Tjerk Jan: Lees je SMART-values uit om harde schijven in de gaten te houden voordat ze stuk gaan.
• Randal: Gebruik een rotatiebackupschema (dagelijks/wekelijks/maandelijks) én bewaar backups op een andere locatie.
• Annelies: Druk je favoriete foto's ook fysiek af — digitale backups zijn niet het hele verhaal.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wist je dat de chip in je smartphone is uitgevonden in een Belgisch lab waar zelfs een baardhaar een heel productieproces kan verpesten? Tweakers-redacteur Daan van Monsjou ging de cleanroom in en vertelt wat hij daar aantrof.

IMEC in Leuven is het onderzoeksinstituut waar TSMC, ASML, Intel en Samsung samenwerken aan de chiptechnologie van morgen. Daan van Monsjou, PC-hardwareman bij Tweakers, was een van de weinige journalisten die de gloednieuwe NanoIC Pilot Line cleanroom mocht betreden. In deze aflevering legt hij uit hoe chips écht gemaakt worden, van tindruppeltjes die met 300 km/u worden beschoten tot spiegels die gladder zijn dan Duitsland vlak is. We ontdekken waarom 2 nanometer eigenlijk marketing is, hoe een chip maken drie maanden duurt, en waarom zelfs startups en studenten straks hun eigen 1,4nm-chips kunnen ontwerpen.

Plus: wordt 2026 het jaar van Linux op de gaming-desktop?

Over Daan van Monsjou

Daan van Monsjou is redacteur bij Tweakers, waar hij al ruim zes jaar schrijft over PC-hardware, processors en chiptechnologie. Hij is de drijvende kracht achter de interne "Core"-nieuwsbrief over chipfabricage en interviewde onder meer de CTO van ASML.

• Tweakers: Daan van Monsjou
• Bluesky: Daan van Monsjou

In deze aflevering

0:00:00 IMEC, kleine chips en een stukje geluk
0:03:18 Wordt 2026 het jaar van Linux op de gaming-desktop?
0:10:22 Wat is IMEC en waarom werkt de hele chipwereld daar samen?
0:15:11 De cleanroom in: luchtdouches, kapjes en extreme schoonheid
0:17:55 Waarom 2 nanometer niet echt 2 nanometer is
0:20:04 Piu-piu-lasers: hoe EUV-licht wordt gemaakt met tindruppeltjes
0:22:13 Transistors uitgelegd: van planar tot FinFET en gate-all-around
0:27:05 Drie maanden voor één chip — en tienduizenden wafers per maand
0:32:24 De nieuwe NanoIC Pilot Line: 1,4 nanometer voor startups en studenten
0:35:01 Chipsoevereiniteit: waarom Europa meer zelf moet kunnen
0:40:08 Een stukje geluk: waarom zelfs Intel vastliep op 10 nanometer
0:44:14 De atomaire limiet: hoe ver kunnen chips nog krimpen?
0:47:46 Worden onze thuiscomputers ooit quantum?

Genoemd in deze aflevering

• IMEC (Belgisch onderzoeksinstituut voor nanoelectronica)
• ASML en hun EUV / High-NA EUV machines
• TSMC, Samsung, Intel — de drie grote chipfabrikanten
• NanoIC Pilot Line (nieuwe IMEC cleanroom, 2,5 miljard euro)
• Process Design Kit (PDK) voor 1,4nm chipdesign
• Steam Deck / Steam Machine en Linux gaming (Valve / SteamOS)
• Cadence en Synopsys (EDA-software)
• MNOT S04E21 – Lasers en zandpannenkoeken van ASML met Sander Blok
• Fedora KDE (Linux-distributie die Daan privé gebruikt)

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Voor €5 koopt een tiener een DDoS-aanval op YouTube. En dat is nog het minst schokkende dat Barry van Kampen ons vertelt. Van TikTok-kanalen die kinderen ronselen als hackers tot een 14-jarige die 170.000 bots bij elkaar bouwde — de digitale wereld van jongeren is wilder dan de meeste ouders beseffen.

Barry “Fish” van Kampen is security technologist bij Exmon, digitaal specialist bij de politie én drijvende kracht achter meerdere initiatieven die jongeren cyberveilig maken. Hij neemt ons mee door de complete “trechter”: van HackShield (de educatieve game voor basisschoolleerlingen) via Hack in the Class en Rebootcamp tot de DIVD Academy, waar jonge hackers een positieve carrière in cybersecurity kunnen opbouwen. Voor wie toch de verkeerde kant op gaat, bestaat HackRight — een alternatieve straf waarbij jonge daders digitale opdrachten uitvoeren in plaats van straat prikken. Onderweg hoor je waarom verbieden zonder dialoog niet werkt, hoe kinderen via Discord en Telegram gemanipuleerd worden, en waarom e-mail eigenlijk een kutplatform is.

Over Barry van Kampen

Barry “Fish” van Kampen is security technologist bij Exmon en digitaal specialist bij de politie. Hij richtte Hack in the Class op, is medeoprichter en voorzitter van DIVD Academy, medeoprichter van OrangeCon, ambassadeur bij HackShield en oprichter van Hackerspace Random Data in Utrecht.

• E-mail: [email protected] (zakelijk), [email protected] (community)
• LinkedIn
• DIVD: https://divd.nl

In deze aflevering

0:00:00 Voor €5 koop je een DDoS-aanval op YouTube
0:02:06 Waarom je kinderen beter kunt leren hacken dan het te verbieden
0:07:48 De trechter: van HackShield tot cybersecurity-carrière
0:12:55 Hoe TikTok en Discord kinderen ronselen voor cybercrime
0:18:10 Smartphones verbieden zonder dialoog werkt niet
0:22:16 Rebootcamp: scouting voor jonge hackers
0:33:08 DIVD Academy en de weg naar een positieve carrière
0:38:39 HackRight: een alternatieve straf voor jonge cybercriminelen
0:47:26 Barry’s eigen origin story: van phonefreaking tot purple team
0:55:53 De grootste veranderingen in cybercrime in tien jaar
1:07:10 Waarom e-mail een waardeloos medium is
1:11:00 Bonus: de man die 709 miljoen aan bitcoin op de vuilnisbelt gooide

Genoemd in deze aflevering

• HackShield — educatieve cybersecurity-game voor kinderen (8-12 jaar)
• DIVD (Dutch Institute for Vulnerability Disclosure):
• DIVD Academy
• re_B00TCMP — interventie/scouting voor jonge hackers
• Hack_Right — alternatieve straf voor minderjarige cybercriminelen
• OrangeCon — cybersecurity-conferentie
• Hackerspace Randomdata Utrecht
• COPS (Cyber Offender Prevention Squad)
• MNOT 426 over HackShield (met Emily Jacometti en Tim Murck)
• MNOT 456 over smartphonevrij opgroeien
• James Howell — verloor 8.000 bitcoin op een vuilnisbelt in Newport, Wales

Tips van de tafel

• Barry: Ga de dialoog aan met je kinderen over wat ze online doen. Verbieden zonder uitleg werkt niet — zodra het half vier is staan ze alsnog op hun telefoon. Leer ze de spelregels: “If you don’t own it, you won’t pwn it.”
• Randal: Wees bewust met je data in AI-tools. Gebruik ze slim (bijvoorbeeld via Claude Code op je eigen server) in plaats van alles klakkeloos in een chatvenster te slepen.
• Barry: Kijk eens kritisch naar je e-mail inbox. Staat er een scan van je paspoort in? Dan staat die ook in de inbox van een ander. E-mail is daar niet voor gemaakt.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wist je dat de gemiddelde tiener zes uur per dag op de smartphone zit — een volledige werkweek per week? Danielle Batist startte met een handjevol ouders aan de keukentafel en bouwde in anderhalf jaar een beweging van 60.000 ouders die op 70% van alle Nederlandse basisscholen actief is.

In deze aflevering duiken Randal en Sander met Danielle diep in de smartphone-vrij-opgroeien-beweging. Waarom is de smartphone zo verslavend voor kinderen? Wat maakt Roblox, Snapchat en TikTok zo effectief in het kapen van kinderaandacht? En hoe los je als ouder het dilemma op tussen je kind beschermen en sociaal isolement voorkomen? Danielle deelt hoe de grassrootsbeweging van nul naar landelijke impact groeide, waarom hun boek op nummer 1 binnenkwam in de bestseller 60, en wat je morgen al kunt doen op jouw school. Daarnaast bekennen Randal en Sander eerlijk hun eigen worstelingen met schermtijd — van TikTok-verslaving tot het tv-abonnement opzeggen voor een baby van vijf maanden.

Over Danielle Batist

Danielle Batist is journalist, mediainnovator en medeoprichter van Smartphonevrij Opgroeien. Ze werkte eerder voor Al Jazeera, BBC en The Guardian, richtte in Londen het Constructive Journalism Project op en interviewde de Dalai Lama. Sinds 2024 zet ze zich fulltime in voor de smartphone-vrij-opgroeien-beweging die inmiddels op 70% van alle Nederlandse basisscholen actief is.

Timestamps

0:00 Hoe een appgroepje op school uitgroeide tot een beweging van 60.000 ouders
8:00 Sander koopt geen tv meer voor een baby van vijf maanden — en worstelt ermee
13:00 Cocomelon, Roblox en brainrot: hoe apps kinderbreinen hacken met gokmechanismen
20:00 Het netwerkeffect: waarom je dit als ouder niet alleen kunt oplossen
32:00 Van keukentafel naar 70% van alle basisscholen in anderhalf jaar
42:00 Mediawijsheid zonder smartphone — kan dat?
51:00 Snapchat-streaks, surveillance en waarom tieners zelf zeggen: geef het niet
57:00 Smartphonevrije scholen: wat er terugkeert als het scherm verdwijnt
1:07:00 De techlobby, de politiek en waarom wetgeving zo traag is
1:21:00 Randal bekent zijn TikTok-verslaving (en waarom volwassenen net zo kwetsbaar zijn)
1:38:00 Het boek: hoe een crowdfund-strategie de bestseller 60 haalde

Genoemd in deze aflevering

• Smartphonebrij Opgroeien — smartphonevrij opgroeien.nl
• Arjen Lubach / Zondag met Lubach — item over smartphone vrij opgroeien
• Documentaire “Molly versus the Machine“
• Dries Depoorter — technisch kunstenaar, app “Die With Me“
• Plafonddienst.online — Randals nachtelijke chatapp
• Roblox / Brainrot (in-game)
• 99 Nights in the Forest (Roblox)
• IRC

Tips van de tafel

• Danielle: Hang een smartphonevrij-bord op bij je school — het verandert de norm.
• Sander: Koop het boek “Smartphone Vrij Opgroeien” — gratis exemplaren naar scholen.
• Randal: Zet een koffiekar op het schoolplein met gratis boeken — het creëert gesprek.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Waarom krijgt je buurman gratis glasvezel en moet jij 400 euro betalen? En waarom wil KPN nóg een netwerk aanleggen waar er al eentje ligt? Albert Vergeer van Delta Fiber legt de complete glasvezelwedstrijd bloot.

Als COO van Delta Fiber zit Albert midden in wat hij “het landjepik” noemt: de strijd om de laatste onverglaasde gebieden in Nederland. In dit gesprek ontleedt hij de bizarre economie achter glasvezeluitrol. Waarom overbouwen kapitaalvernietiging is, maar partijen het tóch doen. Hoe vraagbundeling werkte tot concurrenten briefjes in de bus gingen stoppen. En ja, ook dat virale filmpje van de opdringerige deurverkoper komt voorbij – inclusief wat Delta daaraan veranderd heeft. Randal en Jurian duiken met Albert in de rekensommen die bepalen of jouw straat glasvezel krijgt, de Mexicaanse standoffs tussen providers en gemeentes, en waarom Ziggo binnenkort op Delta’s netwerk gaat leveren.

Over Albert Vergeer

Albert Vergeer is Chief Operations Officer bij Delta Fiber, de op-een-na-grootste glasvezeleigenaar van Nederland met 1,7 miljoen aansluitingen. Daarvoor was hij Director Internet, Telefonie & TV bij KPN en had hij tijdelijk de CCO-rol voor KPN Mobiel. Hij zit sinds 2017 bij Delta.

• LinkedIn: linkedin.com/in/albertvergeer
• Website: deltafiber.nl

In deze aflevering

0:00:00 Het virale deurverkoper-filmpje: wat ging er mis en wat is er veranderd
0:09:54 De glasvezelmarkt uitgelegd: van DSL en kabel naar de huidige spelers
0:29:08 Vraagbundeling vs. “gratis aansluiten”: hoe de strategie veranderde
0:35:00 BIS en HAS: waarom je straat eerder klaar is dan je meterkast
0:43:00 Overbouwen: waarom twee glasnetwerken in één straat kapitaalvernietiging is
0:54:00 KPN’s belofte van 80% glasvezel: waarom het 2030 wordt in plaats van 2026
1:03:00 De rol van de ACM: waarom Nederland geen centrale regie heeft
1:07:30 Ziggo komt op Delta’s glasnetwerk: wat betekent dat voor klanten?
1:11:41 Vraag van de luisteraar: Nextcloud of cloudopslag van je provider?

Genoemd in deze aflevering

• Delta Fiber – deltafiber.nl
• KPN glasvezeluitrol
• Open Dutch Fiber (ODF)
• Odido
• Freedom Internet
• Ziggo wholesale op glasvezel
• ACM (Autoriteit Consument & Markt)
• KLIC-systeem voor ondergrondse kabels
• Reggefiber (historisch)
• Nextcloud en Immich (open source cloud)

Tips van de tafel

Randal: Nextcloud of Immich als privacyvriendelijk alternatief voor Google cloudopslag – zou goed passen bij een provider als Freedom.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is weer tijd voor een nerds-only aflevering! Randal legt zijn server na tien jaar liefdevol te ruste, Jurian duikt in een mysterieuze gratis Chinese game en Sander koopt vrienden om eindelijk aan Dungeons & Dragons te beginnen.

De mannen mijmeren over digitale nostalgie, van oude MMO’s tot verloren e-mailadressen, en raken verwikkeld in gesprekken over NPC’s met AI en storytelling zonder fantasie.

Shownotes

• Where Winds Meet
• Geen Woorden maar Draken 
• D&D Essentials Kit

Tijdschema

0:00:00 Babyzwemmen, poepluiers en bakfiets-bekentenissen
0:05:30 Randal’s emotionele afscheid van zijn trouwe server
0:11:00 Nostalgie en digitale dierbaarheid: e-mail, blogs en oude accounts
0:16:30 MMO-verhalen en World of Warcraft-nerdtrauma
0:22:00 Dungeons & Dragons-dromen en Sander’s nieuwe hobby
0:27:30 Afantasie en het gebrek aan innerlijke beleving
0:33:00 D&D-theater, podcasts en storytelling-ambities
0:38:30 Gratis Chinese game met AI-NPC’s en Kojima-trucs
0:44:00 Wat als NPC’s écht met je praten? AI, games en ethiek
0:49:30 Zelda 40 jaar, game-nostalgie en de kracht van gedeelde ervaringen

#nerdsonly #dnd #zelda40 #wownostalgie #gaming #aiingames #digitaletranen

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat gebeurt er als je providers dwingt tot censuur zonder duidelijke spelregels? Mathieu Andriessen (NLconnect) vertelt hoe een handvol domeinen via vage EU-sancties uitgroeide tot een zwarte lijst van bijna 800 websites; samengesteld door de branche zélf. Randal deelt hoe hij als provider tussen wal en schip belandde, met boze brieven van het OM in de inbox en een ACM die afzijdig blijft. Sander vraagt zich af: werkt dit überhaupt?

Een aflevering over blokkadelijsten, technische lapmiddelen en bureaucratisch paniekvoetbal. Maar ook over transparantie, vrijheid en de grenzen van verantwoordelijkheid.

Shownotes

• NLconnect
• The Digital Services Act van de Europese Commissie 

Tijdschema
0:03:00 Mathieu over de eerste blokkades en verwarring
0:07:55 Providers verliezen rechtszaak, maar weten nog steeds niets
0:11:54 Mediarel en Kamervragen zetten alles op scherp
0:14:20 Openbaar Ministerie stuurt boze brief
0:20:26 Mathieu knutselt de ‘lijst der lijsten’ in Excel
0:27:20 Blokkade omzeilen? Dat kan dus gewoon
0:33:11 Werkt DNS-blokkeren eigenlijk wel?
0:39:05 Foutjes in de lijst: Indiaas sociaal netwerk en YouTube-kloon
0:47:10 Litouwen vs. Duitsland: 50 domeinen of 650?
0:52:14 De echte frustratie: goed willen doen, maar niemand helpt

#censuur #DNSblokkade #telecom #EU #sancties #internetvrijheid #privacy #NLconnect #FreedomInternet #ACM

See omnystudio.com/listener for privacy information.