มองจีนมุมใหม่

1 ก.ค. 2568 เป็นวาระเฉลิมฉลองความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างไทย - จีน  ครบรอบ 50 ปี แต่แท้จริงแล้วสองประเทศมีความร่วมมือระหว่างกันยาวนานกว่านั้น  ย้อนสืบไปได้ถึงสมัยสุโขทัยและอยุธยา ไทยเคยเป็นเมืองขึ้นของจีนหรือไม่ จากการฑูต "จิ้มก้อง" ที่ต้องส่งเครื่องบรรณาการให้จีนและสัมพันธ์ขาดสะบั้นด้วยเหตุใด ก่อนจะกลับมาสานไมตรีกันใหม่
.
การเมืองระหว่างประเทศและความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ กับจีนและไต้หวัน ส่งผลอย่างไรกับไทย โสภิตหวังวิวัฒนา ชวน รศ.วรศักดิ์ มหัทธโนบล ที่ปรึกษาศูนย์จีนศึกษาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มาคุยเรื่องนี้

เขตปกครองตนเองมองโกเลียใน ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของจีน มีพรมแดนติดต่อกับประเทศมองโกเลียและรัสเซีย เป็นที่ราบสูง ภูเขาและทะเลทรายร้อน แห้งแล้ง อยู่ห่างไกลความเจริญ จากภาพจำในอดีตว่าเป็นแหล่งผลิตพลังงานถ่านหินขนาดใหญ่ กลายมาเป็นศูนย์กลางของแหล่งพลังงานสีเขียวในปัจจุบัน รวมทั้งแหล่งอุตสาหกรรมแปรรูปผลิตภัณฑ์จากนม ฟาร์มปศุสัตว์ขนาดใหญ่ รวมทั้งการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมที่โดดเด่น

โสภิต หวังวิวัฒนา   ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีน มาเล่าให้ฟังว่า  จีนใช้ข้อจำกัดของพื้นที่ทำให้เกิดการพัฒนาแนวใหม่ จนกลายเป็นโอกาสสำหรับการผลิตพลังงานจากกังหันลมและแสงอาทิตย์และพลังงานหมุนเวียนทางเลือก จนมีกำลังผลิตมากถึง 10 % ของทั้งประเทศจีนได้อย่างไร

ประเทศไทย เคยได้รับความนิยมอย่างมากจากนักท่องเที่ยวชาวจีน แต่ข่าวการหลอกลวงของแก๊งจีนเทาและคอลเซนเตอร์ รวมทั้งข่าวลือเรื่องการซื้อขายอวัยวะ การจับตัวเรียกค่าไถ่โดยใช้ไทยเป็นทางผ่าน ล้วนแต่เป็นเหตุให้เกิดความหวั่นไหวจนทำให้ชาวจีนจำนวนมากไม่เชื่อมั่นเรื่องความปลอดภัย จนกระทั่งเกิดกระแสต่อต้านการเดินทางมายังไทย  นอกจากความเห็นด้านลบแล้วยังมีการนำฉาก สถานที่ พล็อตเรื่องราวที่เป็นข่าว นำไปสร้างเนื้อหาละครสั้นและสารคดีจีนที่ผลิตขึ้นเผยแพร่บนโลกออนไลน์จีนด้วย

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ตฤณ วุ่นกลิ่นหอม นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทยและกรรมการการค้าข้ามแดนจีน มาวิเคราะห์ว่าไทยแก้ปัญหาตรงจุดหรือยัง  มีสาเหตุอะไรอีกที่ทำให้คนจีนไม่อยากมาเที่ยวเมืองไทย  รวมทั้งกรณี ส.ส. ปูอัด นายไชยามพวาน มั่นเพียรจิตต์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ส.ส.) กรุงเทพมหานคร พรรคไทยก้าวหน้าที่ถูกดำเนินคดีล่วงละเมิดนักท่องเที่ยวสาวชาวไต้หวัน เกี่ยวข้องกับความน่าเชื่อถือของกระบวนการยุติธรรมไทยอย่างไร
 

 รถยนต์ไฟฟ้ามีส่วนแบ่งในตลาดจีนเกือบ 50%  ส่วนหนึ่งเป็นผลจากการส่งเสริมของรัฐบาลจีนที่มุ่งเน้นอุตสาหกรรมสีเขียวโดยใช้หลายมาตรการเพื่อจูงใจให้คนหันมาซื้อรถไฟฟ้ามากขึ้น  ทำให้มีผู้เล่นในอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้านับร้อยรายและขยายไปสู่ตลาดต่างประเทศรวมทั้งไทยด้วย    

ภาวะเศรษฐกิจจีนที่ชะลอตัวในช่วงที่ผ่านมาทำให้ความต้องการซื้อรถของลูกค้าลดลง  ค่ายรถยนต์ต้องงัด กลยุทธ์ต่าง ๆ มาใช้เพื่อระบายรถยนต์ในสต็อกและแย่งชิงส่วนแบ่งการตลาด จนเกิดการแข่งขันลดราคาที่ดุเดือด  ล่าสุด  BYD ประกาศลดราคารถยนต์ถึง 22 รุ่น มากกว่า 34%  

โสภิต หวังวิวัฒนา  ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร  รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีนมาวิเคราะห์ว่าสงครามราคาในจีนส่งผลกระทบกับอุตสาหกรรมอย่างไรและรัฐบาลจีนใช้มาตรการใดกำกับดูแล

ธุรกิจขนส่งในจีนเป็นอุตสาหกรรมที่เติบโตอย่างก้าวกระโดด คู่ขนานไปกับการค้าออนไลน์ที่แพร่หลายมากขึ้น  เมื่อนำเทคโนโลยีและนวัตกรรมใหม่ ๆ มาใช้งานร่วมด้วยทำให้การขนส่งสะดวก รวดเร็วยิ่งขึ้น ล่าสุด รายงานจาก Global Time China ระบุว่าตัวเลขการจัดส่งพัสดุด่วนในปี 2024 เพิ่มขึ้นถึง 21% จากปีที่แล้ว รวมจำนวนพัสดุที่ส่งเกือบ 2 แสนล้านชิ้น  ทำให้มูลค่ารายได้จากธุรกิจนี้สูงกว่า 1.4 ล้านล้านหยวน 
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ตฤณ วุ่นกลิ่นหอม นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทยและกรรมการการค้าข้ามแดนจีน  มาเผยเบื้องหลังธุรกิจขนส่งจีนว่ามีปัจจัยอะไรบ้างที่ทำให้เป็นข้อได้เปรียบ แต่ก็เป็นความเสี่ยงสำหรับผู้ประกอบการไทยที่ต้องเผชิญสงครามราคาสินค้าจากจีน จากการส่งออกสินค้าผ่านแดน รวมทั้งปัญหาการบังคับใช้กฎหมายควบคุมน้ำหนักรถบรรทุกที่ส่งผลทางอ้อมต่อต้นทุนการขนส่งและจะมีวิธีปิดจุดอ่อนดังกล่าวได้อย่างไร
 

ปีนี้ (2025) เป็นวาระครบ 10 ปีที่ โครงการ “Made in China 2025” วางเป้าหมายไว้  รัฐบาลจีนต้องการใช้ยุทธศาสตร์นี้ ยกเครื่องเปลี่ยนแปลงภาพลักษณ์จีนในสายตานานาชาติให้ดีขึ้นจากประเทศที่ผลิตสินค้าคุณภาพต่ำไปสู่การผลิตสินค้าด้วยเทคโนโลยีขั้นสูง เพื่อให้มีคุณภาพดีขึ้น รวมทั้งลดการนำเข้าจากต่างประเทศ  โดยมุ่งเน้น 10 อุตสาหกรรมเป้าหมายเช่น เทคโนโลยีสารสนเทศ  หุ่นยนต์ พลังงานสีเขียวและพลังงานหมุนเวียน  วัสดุใหม่ ยาและการแพทย์ ฯลฯ 
.
โสภิต หวังวิวัฒนา  ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีนมาตรวจสอบว่ายุทธศาสตร์นี้ประสบความสำเร็จมากน้อยเพียงใด  ติดตามว่าอุตสาหกรรม 6 ด้านที่จีนแซงหน้าเป็นผู้นำตลาด 3 ด้านที่ทาบชั้นชาติมหาอำนาจเก่าได้และอีก 1 ด้านที่ยังต้องใช้เวลากว่าจะไล่ตามผู้นำได้ทัน คือเรื่องใดบ้างและจะเชื่อมโยงกับแผน Made in China ฉบับใหม่อย่างไร

จีนได้ชื่อว่าเป็นประเทศที่ให้ความสำคัญกับการศึกษาและส่งเสริมการสร้างแหล่งเรียนรู้หลายรูปแบบ หนึ่งในรูปธรรมคือการอ่านความคิดและความเข้าใจจีนผ่านพิพิธภัณฑ์ ซึ่งมีอยู่มากกว่า 7พันแห่ง ที่ได้รับการขึ้นทะเบียน (ปี 2024)

เนื่องในโอกาสที่18 พฤษภาคมของทุกปี เป็นวันพิพิธภัณฑ์สากล มองจีนมุมใหม่ ep. นี้ โสภิต หวังวิวัฒนา ชวนผู้ฟังมาทำความรู้จักจีนผ่านการเรียนรู้ในพิพิธภัณฑ์และอนุสรณ์สถานในมณฑลหูหนาน ว่าเขามีการเก็บรวบรวมหลักฐานอันทรงคุณค่าทางประวัติศาสตร์ได้อย่างครบถ้วนและจัดแสดงโดยนำเทคโนโลยีสมัยใหม่มาใช้ประกอบอย่าน่าสนใจได้อย่างไร จากอุทยานมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ ใน Wuxi เมือง Huaihua และอนุสรณ์สถานแห่งสันติภาพที่ Zhijiang  รำลึกเหตุการณ์ญี่ปุ่นยอมจำนนหลังแพ้สงครามโลกครั้งที่ 2

ความตกลงหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจระดับภูมิภาคหรือ RCEP (Regional Comprehensive Economic Partnership) ซึ่งมี 15 ชาติสมาชิกจาก 10 ชาติอาเซียนกับ 5 คู่ค้าคือ จีน ออสเตรเลีย ญี่ปุ่น นิวซีแลนด์ และเกาหลีใต้ เป็นหนึ่งในเครื่องมือสำคัญทำให้จีนขยายการค้าการลงทุนออกสู่ตลาดโลกได้ง่ายและกว้างขวางขึ้น
 .
โสภิต หวังวิวัฒนา ไปสังเกตการณ์พร้อมเข้าร่วมมหกรรมเศรษฐกิจและการค้าระหว่างประเทศ RCEP ซึ่งจัดขึ้นเป็นครั้งที่ 2 ณ เมือง Huaihua มณฑลหูหนานของจีน  (8-12 พ.ค. 68 ที่ผ่านมา) จะเล่าให้ฟังว่า จีนวางยุทธศาสตร์ผลักดันพื้นที่นี้อย่างไร เพื่อให้เป็นต้นแบบการปฏิรูปและเปิดจีนตะวันตกและตอนใต้ไปสู่ต่างประเทศ สอดคล้องกับนโยบาย BRI
 

จีนเป็นชาติเดียวที่โต้กลับสหรัฐฯ ด้วยการขึ้นภาษีสินค้าสูงถึง 125%  หลังประธานาธิบดี โดนัล ทรัมป์ ใช้กำแพงภาษีเล่นงานนานาประเทศ  ในเวลาเดียวกันรัฐบาลก็ประกาศ “กฎหมายส่งเสริมภาคเอกชน”  ซึ่งจะมีผลบังคับใช้ 20 พ.ค. 2568 นี้ พร้อมกับออกมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจใหม่ที่จะช่วยเหลือทั้งการเงิน การลงทุนในตลาดหลักทรัพย์จีนและหนุนภาคธุรกิจ SMEs 

สัญญานที่จีน “พลิกเกม” เพื่อต่อสู้กับสงครามการค้าสหรัฐฯ เห็นได้จากการที่ประธานาธิบดี สี จิ้นผิง พบกับผู้นำระดับสูงของบริษัท Big Tech ก่อนการประชุมสองสภาฯ ที่ผ่านมา พร้อมให้ความเห็นชอบกับหลายนโยบายเพื่อส่งเสริมภาคเอกชนให้เติบโต

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีน มาวิเคราะห์ว่า บทบาทภาครัฐของจีนจากการเมืองนำเศรษฐกิจจะเปลี่ยนไปมากน้อยเพียงใด เมื่อเปิดโอกาสปูทางให้เอกชนแข็งแกร่งขึ้นเพื่อแข่งขันกับรัฐวิสาหกิจ ภาคธุรกิจจะเป็น “หมาก” และแต้มต่อที่สำคัญเพียงใดในศึกสงครามการค้ากับสหรัฐฯ 

ธนาคารพานิชย์ไร้สาขา หรือ Virtual Bank กำลังจะเป็นผู้เล่นใหม่ที่สร้างความเปลี่ยนแปลงในอุตสาหกรรมการเงินการธนาคารในประเทศไทย หลัง ธปท. ประกาศผู้ผ่านการพิจารณาคุณสมบัติเบื้องต้น 3 ราย เพื่อขอใบอนุญาตประกอบกิจการซึ่งให้บริการธุรกรรมทางการเงินทั้งเงินฝาก เงินกู้และสินเชื่อ ฯลฯ โดยใช้ช่องทางดิจิทัล เป็นจังหวะที่เกิดขึ้นไล่เลี่ยกับการที่รัฐบาลแพทองธาร ชินวัตร เร่งผลักดันให้เกิดกาสิโน และ Entertainment Complex ถูกต้องตามกฎหมาย แต่ถูกเสียงคัดค้านจากสังคมจนต้องชะลอการพิจารณาออกไปก่อน

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ตฤณ วุ่นกลิ่นหอม นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทยและกรรมการการค้าข้ามแดนจีน มาถอดรหัสว่า ธุรกรรมการเงินออนไลน์รูปแบบใหม่ที่สะดวกง่ายดายนี้ จะมีความเสี่ยงแล้วกลายเป็นเครื่องมือที่ช่วยทุนสีเทาฟอกเงินให้ขาวสะอาดได้อย่างไร ผ่านกาสิโนคอมเพล็กซ์  โดยมีกรณีศึกษาจากจีนเพื่อสร้างมาตรการกำกับดูแลที่รัดกุม ปิดจุดอ่อนนี้ให้ได้