มองจีนมุมใหม่

การเสด็จพระราชดำเนินเยือนสาธารณรัฐประชาชนจีนของในหลวง ร.10 กับสมเด็จพระราชินี  เป็นข่าวที่คนไทยทั้งประเทศจีนและนานาชาติติดตามอย่างใกล้ชิด  เพราะไม่เพียงเป็นการเสด็จฯ เยือนจีนครั้งแรกในฐานะพระมหากษัตริย์ไทยในรอบ 50 ปีของการสถาปนาความสัมพันธ์ระหว่างไทย-จีน แต่ยังเกิดขึ้นขณะที่จีนกับสหรัฐฯ ยังมีข้อขัดแย้งเรื่องสงครามการค้า และไทยเองก็มีข้อพิพาทชายแดนกับกัมพูชา  

การเสด็จฯ ในครั้งนี้ได้ตอกย้ำความใกล้ชิดระหว่างไทย-จีน และวางหมุดหมายของไทยในเวทีความสัมพันธ์ระหว่างประเทศในสายตานานาชาติอย่างไร โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน รศ. วรศักดิ์ มหัทธโนบล ที่ปรึกษาศูนย์จีนศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มาคุยเรื่องนี้
 

งานมหกรรมแสดงสินค้านำเข้านานาชาติจีน (China International Import Expo 2025 :CIIE) ครั้งที่ 8 ระหว่างวันที่  5-10 พ.ย.68 ที่ผ่านมา  ปีนี้มี 155 ประเทศ เขตพื้นที่และองค์กรระหว่างประเทศร่วมงาน จัดเป็นงานแสดงสินค้าขนาดใหญ่ที่สุดในโลก มีพื้นที่นิทรรศการกว่า 430,000 ตร.ม. โดยไทยเป็นหนึ่งในประเทศแขกเกียรติยศ (ไทย, UAE, จอร์เจีย, สวีเดน, โคลัมเบียและไนจีเรีย) มี 60 บริษัทจากไทยเข้าร่วมงาน
                                              
มากกว่าการเป็นพื้นที่แสดงสินค้าจากทั่วโลกที่ต้องการนำสินค้าเข้าจีน งานนี้ก็เป็นพื้นที่เปิดจีนออกไปสู่โลกเช่นกัน โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีน มาเล่าให้ฟังว่า มีอะไรน่าสนใจในงานบ้างโดยเฉพาะการแสดงนวัตกรรมและเทคโนโลยีสมัยใหม่ของหลายชาติที่ต้องการรุกส่วนแบ่งตลาดสินค้าจากจีน แล้วไทยจะใช้โอกาสนี้ปรับตัวเพื่อรองรับพัฒนาการที่ก้าวกระโดดของจีนได้อย่างไร
 

โสภิต หวังวิวัฒนา ไปเยือนเขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วงอีกครั้ง ในยุคที่รัฐบาลจีนและท้องถิ่นนำนวัตกรรมและ AI มาผนวกใช้เข้ากับธุรกิจและอุตสาหกรรมหลายประเภท  ติดตามว่าความก้าวหน้าในเรื่องนี้จะส่งผลให้กว่างซี ซึ่งถูกวางหมุดหมายให้เป็นประตูสู่อาเซียน ภายใต้ยุทธศาสตร์ ระเบียงการขนส่งเชื่อมทางบกและทางทะเลแห่งภาคตะวันตก (New Western Land and SeaCorridor : NWLSC) ซึ่งไม่เพียงมิติด้านการค้า การลงทุนและการขนส่งโลจิสติกส์  แต่ยังรวมเรื่องการศึกษา วัฒนธรรมและการท่องเที่ยวอย่างไร

โครงการโล่ทองคำ หรือ โครงการข้อมูลข่าวสารงานความมั่นคงสาธารณะแห่งชาติ (National Public Security Work Informational Project) เป็นหนึ่งในเครื่องมือที่รัฐบาลจีนสร้างขึ้นเพื่อให้รัฐเข้าถึงข้อมูลส่วนตัวของผู้ใช้อินเทอร์เน็ตพร้อมระบุตัวตนและระบุตำแหน่งของบุคคลได้ทันที โดยกำกับดูแลอินเทอร์เน็ตภายในประเทศเพื่อสร้างเครือข่ายอัจฉริยะเฝ้าระวังความปลอดภัยและรักษาระเบียบของสังคม 
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ตฤณ วุ่นกลิ่นหอม นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทยและกรรมการการค้าข้ามแดนจีนมาคุยเรื่องนี้ว่า รัฐบาลจีนนำโครงการนี้มาใช้สกัดและจัดการกับแก๊งหลอกลวงออนไลน์ได้อย่างไร  อีกด้านหนึ่ง การที่พลเมืองได้รับการปกป้องอย่างดีภายในประเทศ กลับกลายเป็นจุดอ่อนเมื่อเดินทางออกนอกประเทศและใช้เครือข่ายอินเตอร์เน็ตนอกเหนือการควบคุมของรัฐบาลจีนได้อย่างไร

แก๊งคอลเซนเตอร์ กลุ่มสแกมเมอร์หลอกลวงและจีนเทา เคยเป็นหนึ่งในปัญหาใหญ่ในสังคมจีน แต่รัฐบาลสามารถจัดการและควบคุมจนทำให้ไม่สามารถอยู่ในประเทศจีนได้ ต้องหนีออกมาทำธุรกิจผิดกฎหมายในต่างประเทศ โดยเฉพาะชาติในอาเซียน  

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ตฤณ วุ่นกลิ่นหอม นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทยและกรรมการการค้าข้ามแดนจีนมาคุยกันว่า รัฐบาลใช้มาตรการอะไรจนสำเร็จ มีการบูรณาการระหว่างกฎหมายและเทคโนโลยีอย่างไร รวมทั้งมาตรการสร้างความร่วมมือข้ามชาติเพื่อติดตามปกป้องผลประโยชน์ของพลเมืองจีน
 

หลังจากจีนประกาศคุมเข้มการส่งออกแร่หายากซึ่งกระทบสหรัฐฯ โดยตรง เพราะนำเข้าจากจีนกว่า 60% ของการใช้ทั้งประเทศ และกระทบกับอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้อง ทั้งสินค้าไฮเทค อากาศยาน อวกาศ  รวมทั้งการผลิตอาวุธที่สหรัฐฯ เป็นพ่อค้ารายใหญ่ด้วย จนทรัมป์ประกาศขึ้นภาษี 100% เพื่อตอบโต้จีน โดยจะมีผล 1 พ.ย.นี้  จนทำให้ต้องจับตา การประชุมสุดยอดความร่วมมือทางเศรษฐกิจในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก (เอเปค) ที่จัดขึ้นในเกาหลีใต้ ระหว่าง 31 ต.ค. - 1 พ.ย.2568 นี้ ว่าหาก 2 ผู้นำได้พบและเจรจากันแล้วจะคลี่คลายความขัดแย้งได้อย่างไร

โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ไพจิตร  วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีน วิเคราะห์เรื่องนี้

ใครจะไปคิดว่า จู่ ๆ พ่อค้าที่ทำโรงงานและกิจการขายถังบรรจุแก๊สธรรมดา ๆ คนหนึ่งในเมืองจีน  จะกลายเป็นผู้จัดหาและส่งออกอุปกรณ์เพื่อใช้เป็นชิ้นส่วนนำไปประกอบอาวุธสงครามรายใหญ่ในตะวันออกกลาง แล้วกลายเป็นส่วนหนึ่งของเครื่องมือเพื่อทำลายล้างศัตรูฝ่ายตรงข้ามของสงครามในเยเมน
.
คงเต๋าเย่า เป็นทายาทรุ่นที่ 3 ซึ่งรับมรดกกิจการจากพ่อแม่มาบริหารต่อ  แต่ประสบกับภาวะวิกฤติเศรษฐกิจหนักจนเป็นหนี้สินล้นพ้นตัวจนต้องดิ้นรนหาช่องทางใหม่ ๆ ทางออนไลน์ เพื่อขายถังบรรจุแก๊ส แล้ววันหนึ่งมียอดสั่งซื้อล็อตใหญ่จากตะวันออกกลางเข้ามาจนทำให้ชีวิตพลิกผันเปลี่ยนแปลงไปนับแต่วันนั้น 
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ตฤณ วุ่นกลิ่นหอม นายกสมาคมการค้าดิจิทัลไทยและกรรมการการค้าข้ามแดนจีน มาคุยกันว่า เกิดอะไรขึ้นและเราเรียนรู้อะไรจากเรื่องนี้ได้บ้าง

การที่ประธานาธิบดี สี จิ้นผิง ซึ่งดำรงตำแหน่งเลขาธิการใหญ่คณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีน และประธานคณะกรรมาธิการการทหารส่วนกลางของจีนพร้อมคณะไปเยือนซินเจียง ในโอกาสเฉลิมฉลองวาระครบรอบ 70 ปีของการก่อตั้งเขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์ (1 ต.ค. 1955) เมื่อช่วงปลายเดือนกันยายนที่ผ่านมา ทำให้ซินเจียงกลับมาอยู่ในความสนใจอีกครั้ง
.
รัฐบาลจีนออกแบบและวางแนวทางบริหารจัดการพื้นที่ซึ่งมีความซับซ้อนและอ่อนไหว ทั้งประเด็นความมั่นคง ความแตกต่างด้านศาสนา เพราะพลเมืองส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลาม วิถีชีวิตและวัฒนธรรมที่ไม่เหมือนกับชาวจีนฮั่นและยังเคยมีประเด็นความขัดแย้ง การใช้ความรุนแรงหรือการละเมิดสิทธิมนุษยชน  
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร รองประธานและเลขาธิการหอการค้าไทยในจีน มาคุยว่า รัฐบาลจีนวางแผนการพัฒนาพื้นที่อย่างไร นอกเหนือจากการกำหนด “ยุทธศาสตร์การปกครองซินเจียงในยุคใหม่” เพื่อเปลี่ยนจากภูมิภาคที่ยากจนให้เป็นโอกาสใหม่ แผนส่งเสริมการท่องเที่ยวและแหล่งพลังงานใหม่จะเป็นโอกาสของซินเจียงได้อย่างไร

ในแผนพัฒนาประเทศจนถึงปี 2035  ที่จีนตั้งเป้าหมายและกำหนดยุทธศาสตร์ จากการเป็น “สังคมมั่งคั่งปานกลาง”  เพื่อบรรลุความมั่งคั่งร่วมกัน  นอกเหนือจากเศรษฐกิจ การเงินและการลงทุนแล้ว คุณภาพชีวิตที่ดีของพลเมือง อยู่ท่ามกลางสิ่งแวดล้อมสีเขียว ก็เป็นอีกเป้าหมายที่รัฐบาลจีนอยากจะทำให้สำเร็จ
.
โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ชาดา เตรียมวิทยา จากคณะศิลปศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง  มาคุยว่าจีนจะแก้ปัญหาการแข่งขันหาเลี้ยงชีพที่สร้างแรงกดดันอย่างมากแก่หนุ่มสาวจีนยุคใหม่และส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้คนให้กินดีอยู่ดีได้อย่างไร

รัฐบาลจีนวางแผนพัฒนาประเทศจนถึงปี 2035 โดยตั้งเป้าหมายและกำหนดยุทธศาสตร์ จากการเป็น “สังคมมั่งคั่งปานกลาง” (小康社会)  เพื่อบรรลุความมั่งคั่งร่วมกัน (共同富裕)  วางแผนสร้างยุคเปลี่ยนผ่านแห่งความทันสมัยหลายเรื่องเช่น อุตสาหกรรม สังคม การเมืองและเศรษฐกิจ ซึ่งทั้งหมดจะเป็นเรื่องพื้นฐานของจีนในอนาคต    

กติกาใหม่ในเวทีระหว่างประเทศที่จีนจะเป็นผู้กำหนดเงื่อนไข เป้าหมายจะเป็น Top 3 ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี จะสำเร็จได้หรือไม่ ด้วยเงื่อนไขใดบ้าง โสภิต หวังวิวัฒนา ชวน ดร.ชาดา เตรียมวิทยา จากคณะศิลปศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง  มาคุยเบื้องลึกเบื้องหลังเรื่องนี้