Musow ka kɛnɛ

Farafina ani diɲɛ kɔnɔ, muso lujuratɔw ka dɛnkɛrɛfɛ kɛlen don k'u bali fɛn caman ma. O muso nunu hakɛ be bɛn, diɲɛ kɔnɔ 19 de ma kɛmɛsara la. Musow lujuratɔw ka dɛnkɛrɛfɛ sababu dɔ ye, u senbɔli ye sigida ɲɛtagakow la, kɛnɛyako,  kalanko, foo ka ta se baara sɔrɔlikow ma.

Yala mun wɛrɛ de be muso lujuratɔw bila dɛnkɛrɛfɛ la, u ka hadamadenya be lahalaya jumɛn de la, fɛɛrɛw jumɛnw de bilalen don senka walasa ka se k'u ka  dɛnkɛrɛfɛ in ɲɛkɔrɔtigɛ?  Koumba Kanouté n'a ka mɔgɔ welelenw bɛ kuma o de kan bii.

San yɛlɛman laben hokumu kɔnɔ, musow, cɛsirilendon kɔsɔbɛ. Mande dugu caman la, a ɲanajɛw labɛnw ye muso caman jɔrɔ nako fɔlɔ ye. Sabula ka daminɛ, u musow yɛrɛw ka masiri minenw la fɔlɔ, ta se fini dɔn taw ma, sɔgɔnɔ minenw fo ka ta kɛ balo fenw ye, u be ni be de ɲɛsigi, yasa ka se ka san yelɛma ɲanajew kɛ u sako kɔnɔ. Nga muso nunu be san yelema ɲanajɛ laben nunu ke cokodi, u be gɛlɛyaw jumɛw de sɔrɔ u ka labenniw senfɛ, ani u be gɛlɛya nunu kun cokodi.

Farafina jamana caman kɔnɔ, halisa musow ka nɛgɛkɔrɔsigi be ka taa ɲɛ, hali ni diɲɛ tɔnba ye sariya dɔw bila senkan, ka dan sigi wale in na. Baɲumakɛtɔnw ka jateminɛw la,  farafinna jamana caman bɛ wale in kɛ, 95 kɛmɛsara la. Diɲɛ tɔnba ka bolofara min be denmisɛniw ka kow kunna, o y'a yira ko musomanin 76, minu si b'a ta san 15 la ka taa a bila san 49 la, olu bɛɛ sigira nɛgɛ kɔrɔ.

A be don min na i ko bi, ɲɛtaga jumɛnw de sɔrɔla nɛgɛkɔrɔsigi kɛlɛli la. Koumba Kanouté n’a ka mɔgɔ weleelenw b'o wala wala an ye.

Desanburukalo kɛrɛnkɛrɛn na, diɲɛ fan tan ni naani bɛɛ, ka kɛ sidabana lakodɔnni, a kɛlɛli an'a furakɛli ye. Baɲumankɛtɔn "l’initiative sida tuberculose paludisme" ka jatew la, mɔgɔ miliyɔn 40 ɲɔgɔn de bɛ ka balo ni sidabana ye diɲɛ kɔnɔ. Wa ko san 2023 la, sanga kelen kɔnɔ, mɔgɔ,kelen bɛ sa sidabana sababu la. Farafinna yɛrɛ, sidabana ye bogotiginiw ni muso caman ka saya kun ye minnu si be taa jɔ san 15 ka taa a bila san 24.

Yala muow be balo ni sidabana ye cogo di ? U ka hadamadenya be lahalaya jumɛn de la ni bana in ye. Fɛɛrɛw jumɛn de be se ka bila senkan, ka  sidabanabagatɔw dɛmɛ, ani k'u bila sira ni hakilisigi ye. Koumba Kanouté n'a ka mɔgɔ weleelenw de bɛna baro kɛ o ko kan.

Ka kɛɲɛ ni tile tan ni wɔɔrɔ kɛrɛnkɛrɛnnenw ye min sigira ninjuguyawalew kɛlɛli ma, o ninjuguyawale minnu bɛ da musow kan n’an ko "16 jours d’activimes sur les violances basé sur le genre". O hukumu kɔnɔ lɔgɔkun tɛmɛnen, an kumana  cɛ-ni-musoya binkani kɛra muso ani mpogotinin ninnu na,  olu ladonni de kan.

Nin dɔgɔkun in na, an bɛ kuma musobugɔ de kan. Diɲɛ tɔnba ka bolofara min bɛ musow kunkankow kunna ONU Femmes ale ye jatiminɛsɛbɛn dɔ bɔ, o kɔnɔ a y'a jira ko ɲinan san dɔrɔn kɔnɔ, muso miliyɔn kɛmɛ wolonwula ni kɔ de bugɔra u cɛw, walima u masurunyamɔgɔw fɛ

An lamɛnbaga musow ni cɛw, aw ni ɲaantuma. N ni ninsɔndiya de b’aw lasɔrɔ aw ka jɛmukan mandi musow ka kɛnɛ kan. Aw b’a dɔn cogo min na tile tan ni wɔɔrɔ min sigira ninjuguyawalew kɛlɛli kama diɲɛ kɔnɔ, ninjuguyawale minnu ɲɛsinnen don musow ma. n’an k'a ma "16 jours d’activismes contre la violence basée sur le genre" o daminɛna kabi novanburukalo tile mugan nin duuru.

Ɲinan baabu ye ninjuguyawalew kɔfɛ mɔgɔ be se ka kow kɛlɛ cogo di ani k’a ka diɲɛlatigɛ labɛn cogo di. O ninjuguyawalew kɛlɛli tile tan ni wɔɔrɔ kadara kɔnɔ, an y'a laɲini ka kuma di musow ma, cɛ-ni-musoya binkanni kɛra olu minnu na, u bɛ se ka ladon cogo di walasa u ka se k’u ka diɲɛlatgɛ labɛn kokura

Baarakɛdenw kunkan jateminɛ dɔ y'a jira ko sokɔnɔ baarakɛdenw ka hakɛw donnen tɛ ba la farafinna tilebiyanfan jamanaw kɔnɔ. Gɛlɛya ni degun caman bɛ ta ka ɲɛsin u ma, saradibaliya foo ka ta se binkanni suguya caman ma. Mun de kan ka kɛ, walasa farafinna tilebinyanfan sokɔnɔ baarakɛdenw ka hakɛw ka don ba la sariya sira fɛ, ani mun de kan ka kɛ ka se k'u ka lahalayaw ɲɛ ka taa a fɛ. Koumba Kanouté n'a ka mɔgɔ welelen bɛna o jabi di aw ma.

Sénégal, sariya dɔw be yen, minnu b'a wajibiya ka cɛw ni musow damakɛɲɛ ka musow hakɛ kɛ kɛmɛsara la 50 ye wasabulonw ni mɛɛriw kɔnɔ. Nga jamana dɔw la, i n'a fɔ Mali, Burkina Faso, Côte d’ivoire, sariya dɔ bilalen don senkan, ka musow hakɛ  kɛ kɛmɛsara la 30 ye wasabulonw ni mɛɛriw kɔnɔ. O jamana kofɔlen nunu na,  mun de kan ka kɛ, walasa cɛw ni musow be damakɛɲɛ kalataw la cogoya min na, Koumba Kanouté n'a ka mɔgɔ welelen be ɲɛfɔli kɛ aw ye o kow kan

Senegal  sariya baarakela musow ye lajɛrɛ bele bele labɛn « Symposium sous régional'', ka daminɛ  octobre kalo tilé 22 ka ta bila octobre kalo tile 24 na King Fadh palace dunanjiigiyɔrɔ ba la. Lajɛrɛ kɔnɔ jamana wɛrɛ sariya baarakɛla musow beye ɲɔgɔn sɔrɔ kɛnɛ in kan, ka kuma musow ka hakɛw sɔrɔlenw ni san 50 labanw kɔnɔ ani u ka laɲiniw tɔw tora jumɛn ye. 

O kile saba kɔnɔ, kuma kɛra babu caman kan, inafɔ krɛn krɛn neyala, musow bɛ seka sariya lasɔroli cogodi kɛlɛ yɔrɔw la.

 Octobre kalo krɛnkrɛnna, diɲɛ fantani nani bɛ, ko kɛ sinanbɔn bana lakodɔni, a kɛlɛli ani a furakɛli ma. Diɲɛtɔnba ka bolofara min be kɛnɛyako kuna, ka jateminɛ caman ya jira ko sinanbɔn bana cancer de sein ka can muso la kaw la.

Wa san 2022 waati sinanbɔn bana yɛra muso million 3 ɲɔgɔn de la diɲɛ kɔnɔ. Yalla musow be balo ni sinanbɔn bana in ye cokodi ? U ka hadamadenya be lahalaya jumɛn de la ni bana in ye. Fɛrɛw jumɛnw de bɛ se ka bila senkan, ka sinanbɔn banabagatɔw dɛmɛ, ani ka u bilasira ni hakilisiki ye. Koumba