NIVOZ Podcast

Danielle Braun begeleidt het MBO College Hilversum met het thema Inclusie. Op initiatief van Stichting School & Veiligheid bezoekt Jan Jaap het MBO College in Hilversum. Studenten, docenten, beleidsmedewerkers en zelfs de bestuurder zijn een Tribe gestart rondom het thema inclusie. Dit doen ze onder leiding van Daniele Braun. Danielle is corporate antropoloog. Ook is Danielle spreker en directeur van de Academie voor Organisatiecultuur. Daarnaast is Danielle Braun, samen met Jitske Kramer, auteur van het boek "de Corporate Tribe”.

Het boek is geschreven voor leiders, consultants, trainers, coaches, veranderaars die de geëigende modellen en scans voor cultuurverandering voorbij zijn. Die willen werken met de onderstroom van organisaties. Die voeding zoeken voor leiderschap en verandering in een nieuwe tijd. Die anders willen organiseren.

Maar wat is inclusie, waarom doen ze dit, want wat is een tribe, en wat doen ze dan binnen dit project? Allemaal vragen die Jan Jaap in deze aflevering voorlegt aan de begeleider van dit proces Danielle Braun.

Met de campagne Samen zijn wij iedereen wil Stichting School & Veiligheid aandacht genereren voor een inclusief klimaat voor het mbo.

Op het MBO College Hilversum zitten studenten vanuit meer dan 80 verschillende nationaliteiten. Ze zijn divers, maar zijn ze ook inclusief? Op initiatief van Stichting School & Veiligheid bezoekt Jan Jaap het MBO College in Hilversum. Dit MBO is onderdeel van het ROC van Amsterdam en er speelt momenteel een bijzonder project.

Studenten, docenten, beleidsmedewerkers en zelfs de bestuurder zijn een Tribe gestart rondom het thema inclusie. Dit doen ze onder leiding van Daniele Braun. Danielle is corporate antropoloog en auteur van het boek “de corporate tribe.”

Maar wat is inclusie, waarom doen ze dit, want wat is een tribe, en wat doen ze dan binnen dit project? Allemaal vragen die Jan Jaap in deze aflevering voorlegt aan verschillende deelnemers van de Inclusie Tribe.

Met de campagne Samen zijn wij iedereen wil Stichting School & Veiligheid aandacht genereren voor een inclusief klimaat voor het mbo.

In deze aflevering zijn bijdragen te beluisteren van:

Michelle Regnault: Student en lid van de studentenraad

Ghislaine vd Nat: Coordinator en onderwijsvernieuwer

Danielle Braun: Begeleider van de Tribe Inclusie,

Joan Terpstra: Initiatiefneemster van de inclusie Tribe, en beleidsmederwerker aan het MBO

Jeroen Ankersmit: Bestuursvoorzitter MBO College Hilversum

MBO College Hilversum is met meer dan 80 nationaliteiten divers, maar zijn ze ook inclusief? Op initiatief van Stichting School & Veiligheid bezoekt Jan Jaap het MBO College in Hilversum. Dit MBO is onderdeel van het ROC van Amsterdam en er speelt momenteel een bijzonder project.

Studenten, docenten, beleidsmedewerkers en zelfs de bestuurder zijn een Tribe gestart rondom het thema inclusie. Dit doen ze onder leiding van Daniele Braun. Danielle is corporate antropoloog en auteur van het boek “de corporate tribe.”

Maar wat is inclusie, waarom doen ze dit, want wat is een tribe, en wat doen ze dan binnen dit project? Allemaal vragen die Jan Jaap in deze aflevering voorlegt aan Michelle Regnault. Michelle is student, lid van de studentenraad en mede-initiatiefneemster van dit project. Met de campagne Samen zijn wij iedereen wil Stichting School & Veiligheid aandacht genereren voor een inclusief klimaat voor het mbo.

Een schoolleider (Ineke) en twee leerlingen (Serlynn en Hannah) vertellen uitgebreid over de dagelijkse praktijk op de Open Schoolgemeenschap Bijlmer in Amsterdam, over samen leren en over het oplossen van eventuele problemen via de jongerenrechtbank.

In deze aflevering gaat Jan Jaap samen met Ferd van den Eerenbeemt op bezoek bij Brigitte Ammerlaan. Brigitte is directeur op basisschool De Meer in Haarlem.

Op basisschool De Meer werken ze met de methodiek Jeelo. Jeelo kent meer dan 4000 leereenheden waarmee je als leerkracht én leerling projecten kunt arrangeren. Jeelo sluit goed aan bij de visie van De Meer. Jeelo laat leerlingen namelijk maatschappelijk betrokken, en vanuit innerlijke motivatie, leren.

Jeelo brengt methodisch werken in de school. De leerlingen werken van groep 1 t/m groep 8 in 12 projecten met onderwerpen uit hun eigen leefomgeving. Tijdens de basisschool doen leerlingen elk project vier keer, steeds op hun eigen niveau en steeds met een grotere scoop. Zo verdiepen ze hun kennis en competenties steeds verder. Leerlingen gaan onderzoekend en ontwerpend aan de slag en werken aan een projectresultaat. Dit projectresultaat moet voldoen aan eisen van de opdrachtgever of eisen die zij zelf stellen.

Door samenhang in de leerstof aan te brengen, zien de kinderen de verbanden tussen wat ze op school leren en de wereld om hen heen. Jeelo biedt veel ruimte aan leerlingen, leerkrachten én de school. Benieuwd naar wat deze methodiek allemaal bij te dragen heeft aan het onderwijs? Luister maar.

In deze aflevering bezoek ik Marco Mout op Walhallab Zutphen. Een plek waar veel hoogbegaafden en/of thuiszitters een fijne plek kunnen vinden.

Er is niets dat op Walhallab niet kan. Walhallab is vooral geen school. Walhallab is Ruimte voor jong talent. Wil je een ultraslimme windmolen bouwen, een drone, een vliegtuig, een bed, formule 1 auto? Het kan allemaal op Walhallab.

Walhallab weet wat jongeren willen, lekker aan de slag met het maken van mooie dingen, samen met anderen of alleen.

Het WALHALLAb is een leer- en werkplaats waar je met leraren kan werken aan dingen die op school en thuis bijna nooit kunnen! Ze zijn er trots op dat ze een beetje ánders zijn. Dat moeten ze wel zijn als je ziet wat ze voor je in de aanbieding hebben: een stoere 14e eeuwse Kruittoren en gigagrote maakplaatsen.

Hierdoor treffen jongeren altijd een diversiteit aan begeleiders en is geen uitdaging te gek. En als het wel te gek wordt, gaan ze op zoek naar de expert die ze nodig hebben.

Nieuwsgierig? Luister maar...

In deze aflevering bezoek ik Marco Mout op Walhallab Zutphen. Er is niets dat op Walhallab niet kan. Walhallab is vooral geen school. Walhallab is Ruimte voor jong talent.

Wil je een ultraslimme windmolen bouwen, een drone, een vliegtuig, een bed, formule 1 auto? Het kan allemaal op Walhallab. Walhallab weet wat jongeren willen, lekker aan de slag met het maken van mooie dingen, samen met anderen of alleen.

Het WALHALLAb is een leer- en werkplaats waar je met leraren kan werken aan dingen die op school en thuis bijna nooit kunnen! Ze zijn er trots op dat ze een beetje ánders zijn. Dat moeten ze wel zijn als je ziet wat ze voor je in de aanbieding hebben: een stoere 14e eeuwse Kruittoren en gigagrote maakplaatsen. Hierdoor treffen jongeren altijd een diversiteit aan begeleiders en is geen uitdaging te gek. En als het wel te gek wordt, gaan ze op zoek naar de expert die ze nodig hebben.

Schoolleider Anne-Mieke Bulters spreekt over haar praktijk op de Werkplaats in Bilthoven, waarvan Kees Boeke in 1926 grondlegger was. ‘Over twee jaar dan zit Deep Democracy helemaal in de schoolcultuur. In de stem van de minderheid zit de wijsheid.'

Schoolleider Anne-Mieke Bulters spreekt in deze NIVOZ-podcast over haar praktijk op de Werkplaats in Bilthoven, een school waarvan Kees Boeke in 1926 grondlegger was. Ze verbindt het eigenzinnige verleden aan de pedagogische vragen van het heden. ‘Over twee jaar - en daar heb ik het schoolplan ook op geschreven - dan zit Deep Democracy helemaal in de school, in de cultuur. In de stem van de minderheid zit immers de wijsheid, dus laten we daar naar luisteren.'

Jan Jaap Hubeek zocht Anne-Mieke Bulters op voor een aflevering in de podcast-serie over pedagogisch leiderschap. De geschiedenis van de Werkplaats, de ideeën van Kees Boeke en zijn vrouw Betty, zie je in Bilthoven-Noord nog altijd terug, benadrukt ze. ‘De Werkplaats  is opgericht vanuit overtuiging dat kinderen serieus genomen moeten worden om met elkaar te kunnen bouwen aan een rechtvaardige en verdraagzame samenleving. Wat Kees daarbij heel belangrijk vond was dat het totale kind zich ontwikkelt, dus niet alleen de cognitie, maar ook kunsten, creativiteit, cultuur en natuur. De Mattheus werd gezongen, muziek en dans waren een integraal onderdeel in het onderwijs. Kees heeft altijd gezegd: ik wil niet dat de werkplaats een school heet, want een school dan heb je het gevoel van: je giet er iets van boven in en dan...’

Maar zou Kees Boeke (1884-1966) nu door het gebouw lopen, vertelt Anne-Mieke, zou hij toch verrast zijn. De Werkplaats is ook met de tijd meegegaan, wil ze maar zeggen. ‘Een van de dingen die ik aan Kees bewonder, was dat hij altijd zei: het is geen methode die ik propageer. Het moet aansluiten bij de tijdgeest. Dus inderdaad, wij werken inmiddels ook met methodes. Want daar zitten toch heel mooie en goede tussen, methodes waar je echt wat aan hebt. En kijk je naar de digitalisering bij ons, die staat gewoon goed. Waarbij we ons natuurlijk wel steeds afvragen: past het binnen onze waarden? Neem de afweging die we moesten maken voor Gynzy, echt een prachtige tool. Dat ging heel zorgvuldig. De vraag die overeind bleef: willen we de kinderen zoveel aan die tablets hebben? Nee, dus hebben we dat niet gedaan.’’  

De Werkplaats blijft een leergemeenschap waar bepaalde historische waarden een stevig fundament vormen voor de dagelijkse praktijk, zo benadrukt Anne-Mieke Bulters. Een ervan is gelijkwaardigheid. Een anekdote in deze podcast rondom de bouw van een fietsenstalling is illustrerend. ‘Ik heb op meerdere scholen gewerkt en dan lees je in visie-documenten en plannen: het kind staat centraal. Maar hier staat het kind écht centraal. En dat kind weet het ook. Dat komt vanuit zijn authenticiteit en voelt zich vrij om een vraag te stellen, een idee te opperen. De kinderen hier weten, ik kan ruimte vragen en dan is het er ook. Onze leerlingen heten daarom werkers en onze leerkrachten heten medewerkers.’

Maar ook de grote wereld is nooit ver weg, vertelt Anne-Mieke.  ‘Kees en Betty Boeke waren wereldverbeteraars, radicaal ook. Ze wisten als we de wereld willen verbeteren, dan begin je bij de kinderen. Op de Werkplaats wordt gewerkt aan die betere samenleving. We hebben verantwoordelijkheid voor elkaar, we helpen elkaar. En er zit mentorschap in, er zit democratie in. We bespreken met elkaar, wat gaat er goed, wat gaat er minder goed? En ook hoe lossen we het op? Deze houding zit in iedereen, in alles. In de vezels, in de muren, in de bomen. We hebben heterogene klassen, je wisselt van rol. Je bent een keer de jongste, je bent een keer de oudste. Het wordt een vanzelfsprekendheid van: zo doen wij dat. En die pedagogiek is dan een heel belangrijke basis. Die relatie, die veiligheid en dat vertrouwen, dat moet er allemaal zijn.’

Toch is er in de voorbije vier jaar, met de komst van Anne-Mieke als directeur, ook wel wat op ‘de WP’ verschoven. ‘De Werkplaats is natuurlijk een mooie school, iedereen zegt al snel waaauw. Maar vanuit mijn Amsterdamse achtergrond -  ik heb veel meer scholen gezien -  zag ik ook andere dingen. Een school van 96 jaar heeft een cultuur waarin ook een aantal dingen verborgen is. Er ontstaat een soort familiecultuur. Joh, een aantal mensen werkt hier 40 jaar, die mensen houden van elkaar, die gaan met elkaar op vakantie. Maar ze zeggen niet alles. En dat versluiert soms. Ik heb daar veel tijd ingestoken – ook heel bewust - om te kijken en te luisteren: jullie zeggen dat wel, maar ik zie het niet.’

Die vinger op de zere plek durven leggen, vraagt als leider moed. ‘Maar veel zaken zijn daardoor inmiddels verhelderd en opgeschoond,’  vertelt ze. Al ziet ze dit proces ook in een breder verband. ‘Wat voor mij een belangrijke waarde is dat iedereen zich gezien en gehoord voelt. Daar heb ik enorm over moeten puzzelen. Hoe ga ik dat vorm geven? En Deep Democracy is een aanpak die me heel erg aanspreekt, waar ik voor de Werkplaats al mee bezig was. Dat heb ik dus ingebracht in de school. Om ook de stem van de minderheid te horen. Dus als iemand zegt, ik ben het er helemaal niet mee eens. Dat ik dan mezelf hoor zeggen: Hé, zijn er nog meer mensen die er net mee eens zijn? En dan merk je, er zijn er veel meer.’

Het uiteindelijke doel is dat Deep Democracy aan een gezamenlijk gedragen visie bijdraagt, een belangrijke basis voor een bloeiende leergemeenschap. ‘Het gaat stap voor stap. We hebben het gevoeld en met elkaar besproken. Kan dit ons helpen, is er draagvlak voor? Als het goed is worden er vandaag twee van de medewerkers getraind, in level 1. En daar ben ik trots op. De intentie is dat we de werkers dat uiteindelijk ook wil meegeven. Dat iedereen leert: Hé, zij is het er niet mee eens, wat gaan we daarmee doen? Hoe gaan we verbinden in plaats van polariseren? En let op, soms is polarisatie even goed, om uiteindelijk weer te kunnen verbinden. Maar dat past helemaal in de visie van Kees. Die zei toen al: in de stem van de minderheid zit de wijsheid, dus laten we daar naar luisteren.’

Redactie: Rob van der Poel

Jan Jaap spreekt in deze aflevering groep 8 leerling Noah, intern begeleider Ingrid de Graaf en directrice Saskia van Loon op de NATUURLIJKE Algemene School Oost in Bergen op Zoom.

Basisschool oost onderscheidt zich van andere scholen door op een bijzondere manier aandacht te schenken aan natuur- en milieueducatie.

'Wat je buiten leert, blijft beter binnen'

Een enorme vijver, een moestuin en moestuinbakken voor de kleuters, een pompsysteem, een paddenpoel, een vlindertuin, konijnen, verschillende bospaadjes, een hakwal en een grote klimboom. En deze week wordt de schoolhond ontvangen.

Het is er allemaal op de Algemene School Oost in Bergen op Zoom. Maar liefst dertig jaar geleden werden de eerste stappen voor vergroening gezet op deze school. Jan Jaap is benieuwd waarom deze school al 30 jaar haar onderwijs vanuit natuur- en milieueducatie inricht.

"Veel naar buiten betekent gezond van binnen. "